De tomaat behoort tot de meest geliefde (fruit)groenten in Nederland. Vanwege de voedingswaarde en culinaire aard wordt de tomaat beschouwd als groente. Maar plantkundig gezien is het een vrucht. Tomaat is één van de bekendste (vrucht)groente in ons land.

Voedingswaarde van Tomaten

De voedingswaarde van tomaat is erg hoog. Dat wil zeggen dat tomaten veel nuttige voedingstoffen voor ons lichaam bevatten. De voedingswaarde is een opsomming van de hoeveelheid energie per portie. Tomaat heeft een hoge voedingswaarde. Uit 80 gram tomaat haal je gemiddeld 64,8 KJ energie. Deze energie haalt je lichaam uit de eiwitten en koolhydraten in tomaat.

De hoge voedingswaarde van tomaat komt vooral door het hoge gehalte kalium. Kalium zorgt voor een goede werking van de spieren, het zenuwstelsel en voorkomt een hoge bloeddruk. Doordat tomaten rijk zijn aan kalium staat de voedingswaarde van tomaat buiten kijf.

Vitamine C in Tomaten

Tomaat is rijk aan vitamine B11 en vooral vitamine C. Voor gezonde botten, bloedvaten, tanden en tandvlees is vitamine C van groot belang. Per 80 gram tomaten krijgt je lichaam maar liefst 14,4 milligram vitamine C binnen. Deze hoge aanwezigheid van vitamines in tomaat zorgen voor een hoge voedingswaarde.

Vitamine C, oftewel ascorbinezuur, is een van de meest bekende vitamine. De aanbevolen hoeveelheid vitamine C voor vrouwen tussen de 19 en 70 jaar is 75 milligram vitamine C per dag.

Met een hoge dosis aan vitamine C is het goed voor het lichaam bij de vorming van bindweefsel, de opname van ijzer en het in stand houden van de weerstand. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C is voor een volwassene vastgesteld op 75 mg. De maximumhoeveelheid voor deze vitamine is 2000 mg. Vitamine C is een in water oplosbare vitamine die betrokken is bij de vorming en het in stand houden van een goede weerstand en de vorming van het bindweefsel.

Een tekort aan vitamine C kan leiden tot een trage wondgenezing. Ook scheurbuik, een aandoening die duidt op een ernstig en langdurig tekort aan vitamine C, kan hiertoe gerekend worden. Scheurbuik gaat gepaard met stijve of pijnlijke ledematen en zowel inwendige als uitwendige bloedingen, als gevolg van een tekort aan collageen. Bijvoorbeeld aan de huid of aan het tandvlees.

Andere Voedingsstoffen in Tomaten

Daarnaast bevat een tomaat kalium. Voor de botopbouw en een evenwichtige darmflora is de tomaat eveneens goed. Tot slot bevat het de bioactieve stof lycopeen. Evenals vitamine C is dit een antioxidant die een positief effect heeft op de gezondheid. Lycopeen is met name belangrijk voor een goede prostaatgezondheid. Hier zijn in de voorbije jaren al verscheidene onderzoeken naar gedaan.

Een recente grote studie wees uit dat lycopeen tegen prostaatkanker kan beschermen (1). Het was al bekend dat lycopeen kan beschermen tegen zonneschade (2) en cardiovasculaire aandoeningen (3). Lycopeen verandert de genen in prostaatkankercellen die te maken hebben met groei en overleving. Hierdoor kan het op z’n minst het ontstaan van prostaatkanker bij risicopatiënten vertragen en het ziekteproces bij bestaande prostaatkanker remmen.

Onlangs hebben wetenschappers nieuwe kennis vergaard over tomaatconsumptie in relatie tot kanker in het maagdarmstelsel.

Hoe Tomaten te Consumeren

Net als bij andere gezonde producten zijn er voor tomaat ook zaken waarop je moeten letten. Kijk je bijvoorbeeld naar tomatensap, dan bevat dit natrium. Deze stof helpt voor een goede functionering van het zenuwstelsel en regulatie van de bloeddruk.

Vooral in verwerkte en bereide tomaatproducten zoals tomatensaus, tomatensap en ketchup zit een hoog gehalte lycopeen. Door het verhittings- en bereidingsproces van een verse tomaat wordt de voedingsstof beter opgenomen door het lichaam. Een nadeel hiervan is dat de vitamine C-waarde verloren gaat.

Tomaten doen het goed in tal van gerechten. Lekker om met de verse zomeroogst zelf (koude) tomatensoep of -saus te maken. Of gebruik tomaten in een spread, chutney of borrelhapje. Plakjes tomaat zijn ook lekker bij de lunch, als onderdeel van een salade of door een omelet.

Tips bij het Kopen van Tomaten

Als je tomaten koopt, kijk dan of de vruchten er stevig uitzien met een strakke schil. Tomaten die oranje of bleekrood van kleur zijn, zijn of te vroeg geoogst of niet goed nagerijpt. Deze zijn hard en hebben weinig smaak.

De tomaat is een echte zonaanbidder, die met een portie zonneschijn achter de rug beduidend beter smaakt. Daarom zijn tomaten in de zomermaanden, uit de volle grond, het lekkerst. Ook de rode kleur zegt iets over de smaak van een doorsnee tomaat. Hoe roder, hoe zoeter, hoe lekkerder.

Naast verse tomaten, kan je tomaten ook uit blik kopen: gepeld of in stukjes. Naast rode tomaten, worden er ook gele en groene tomaten geteeld. Tomaten uit Nederland liggen vrijwel het hele jaar in de winkel. De overige aanvoer komt uit Spanje en Marokko. Vaak zijn de zuidelijke tomaten smakelijker, omdat ze in de lente- en zomermaanden buiten in de volle grond groeien.

Tabel: Vitamine C in verschillende voedingsmiddelen (per 100g)

Voedingsmiddel Vitamine C (mg)
Paprika (geel) 159
Boerenkool 120
Kiwi 105
Broccoli 93.2
Spruitjes 85
Aardbeien 58
Sinaasappels 53.2
Bloemkool 48.2
Ananas 47.8
Kool 36.6
Tomaat 39

Naast de tomaat zijn er natuurlijk ook andere goede bronnen van vitamine C.

Andere Voedingsmiddelen met Veel Vitamine C

Vitamine C is een belangrijke voedingsstof die ons lichaam op vele manieren ondersteunt. Het is een antioxidant en is belangrijk voor het genezen van wonden, het stimuleert ons immuunsysteem om infecties te weerstaan, het creëert collageen en ondersteunt de ijzerabsorptie. Het helpt ook al onze weefsels te groeien en te herstellen, wat essentieel is voor onze trainingen. Gelukkig bevatten voedingsmiddelen met een hoog vitamine C-gehalte doorgaans veel andere belangrijke voedingsstoffen, waardoor ze nog beter voor onze gezondheid zijn.

Hier zijn enkele andere voedingsmiddelen met veel vitamine C:

  • Paprika's (geel/oranje): Gele paprika's bevatten de meeste vitamine C (159 mg per 100 g).
  • Broccoli: Met 93,2 mg vitamine C per 100 g, is broccoli ook rijk aan vezels.
  • Spruitjes: Spruitjes bevatten ongeveer 85 mg vitamine C per 100 g.
  • Kool: Kool bevat 36,6 mg vitamine C per 100 g en heeft andere antioxiderende fytochemicaliën.
  • Bloemkool: Met 48,2 mg vitamine C per 100 g, is bloemkool een geweldige bron van zowel vitamine C als vezels.
  • Sinaasappels: Sinaasappels bevatten 53,2 mg vitamine C.
  • Aardbeien: 100 g aardbeien bevatten 58 mg vitamine C.

Naast een gezond dieet met groenten en fruit, kunnen sommige mensen ervoor kiezen om een vitamine C-supplement te nemen om ervoor te zorgen dat hun inname voldoende is.

labels:

Zie ook: