Breda, van oudsher de voornaamste stad van West-Brabant, heeft een rijke en veelzijdige geschiedenis. Het was de hoofdstad van de Baronie van Breda, waaronder onder meer ook Roosendaal, Etten-Leur en Oosterhout ressorteerden. De stad was een belangrijke garnizoens- en vestingstad, en speelt nog steeds een zichtbare rol binnen de Nederlandse krijgsmacht door de aanwezigheid van de Koninklijke Militaire Academie en het hoofdkwartier van de Koninklijke Luchtmacht.
De Oorsprong van de Naam en Stadsrechten
Over de herkomst van de naam Breda bestaan verschillende verklaringen. De vroegste vermelding van Breda als onderdeel van een persoons- of familienaam komt misschien al voor in 1116. In 1252 koopt Breda van de heer Hendrik IV van Breda privileges. Deze handeling wordt door Breda beschouwd als het verkrijgen van stadsrechten. Anderen zijn de mening toegedaan dat Breda reeds eerder stadsrechten had. De naam Breda wordt in de vroegste vermeldingen op diverse manieren geschreven: Breda, Brida en Brede.
De Rol van het Huis Nassau
Erfdochter Johanna van Polanen (1392-1445), vrouwe van Breda en de Lek, trouwde op 1 augustus 1403 in Breda met Engelbrecht I van Nassau. Door dit huwelijk begon de opkomst van het Huis Nassau in de Nederlanden. Door de historische band met het huis Nassau is Breda een Oranjestad, waaraan het mogelijk mede een van haar bijnamen, Haagje van het Zuiden, dankt. Tussen 1450 en 1550 ontwikkelde de stad Breda zich tot een van de opmerkelijkste culturele en politieke centra van de Nederlanden.
De Zoete Inval en de Suikerindustrie
De Zoete Inval deed vooral dienst als aanvoerweg voor suikerbieten naar de nu gesloopte suikerfabriek. De Posthoornstraat is genoemd naar café de Posthoorn en niet andersom. De Achterste Rithweg is gedeeltelijk eigendom van de gemeente en deels particulier eigendom. De Boterbloemstraat lag ooit buiten en nu grotendeels binnen de bebouwde kom. De naam Langeweg is typisch een naam voor een polderweg.
Als onderdeel van de linie van Spinola werden verschillende veldwerken rondom Breda gebouwd. De Sluissingel is aangelegd op de geslechte vestinggronden in 1876.
SUIKERHOEK: Een Documentaireserie
SUIKERHOEK, een tiendelige documentaireserie van Raoul de Zwart, duikt in het kleurrijke zoete verleden van de Zuidwesthoek van Brabant. In deze serie wordt het verhaal verteld van de suikerboeren en -baronnen, de arbeiders en de innovaties in deze industrie.
Enkele afleveringen belichten:
- Eén Zoete Inval: De geschiedenis van de suikerfabrieken in West-Brabant.
- Suiker Plakt: Verzamelingen van foto's en filmmateriaal over het zoete der aarde.
- De Boer Ploegt Voort: De relatie tussen fabrikanten en boeren in de suikerindustrie.
Breda tijdens de Tweede Wereldoorlog
Kort na de Duitse inval - op de vroege ochtend van 10 mei 1940 - vond een massale evacuatie uit Breda plaats. De omstreeks 50.000 inwoners kregen op deze Eerste Pinksterdag van 12 mei 1940 het bevel de stad te evacueren. Pas in 1942 verscherpte de bezetting zich, toen de bezetter begon met het registreren van Joden vanwege de geplande deportatie.
Op 4 september 1944 kondigde Radio Oranje aan, dat Breda bevrijd was, nadat op die datum ook Antwerpen bevrijd werd. Dat bericht bleek vals en werd later die dag ingetrokken. Veel bezetters en collaborateurs ontvluchtten toen de stad.
Breda als Moderne Stad
Na de oorlog begon de wederopbouw met grote woonwijken. In 1997 vond een gemeentelijke herindeling plaats. De sloop van de vesting in 1870 bood nieuwe kansen voor Breda als woonstad. Brede boulevards en nieuwe industrie kwamen op. Pas na 1909 werden er sociale woningen gebouwd.
Parken en Natuur
In Breda is het Valkenberg bij het kasteel van Breda het bekendste park. Een ander groot park bij het centrum is het Wilhelminapark. Voorts zijn er nog het Burgemeester van Sonsbeeckpark in de wijk Boeimeer, het Zaartpark en het Park Hoge Vucht in Breda Noord.
De stad Breda is omgeven door woonwijken en bedrijventerreinen. Kenmerkend voor de stad is de samenvloeiing van de Aa of Weerijs en de Mark. De rivier gaat als Mark verder.
Het Wapen van Breda
Het wapen van Breda is op 16 juli 1817 bij Koninklijk Besluit aan de stad Breda toegekend. Het daadwerkelijke wapen toont drie Sint Andrieskruizen. De kleuren zijn vanaf het eerste bekende wapen uit 1254 altijd een rood schild met zilveren kruisen, staande 2 en 1.
Waar de engel vandaan komt is niet bekend, mogelijk dat deze symbool staat voor hemelse bescherming van de stad. De leeuwen kunnen afgeleid zijn van de leeuw van Brabant, maar ook van de leeuwen van Nassau.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1252 | Breda koopt privileges en verkrijgt stadsrechten |
| 1403 | Huwelijk tussen Johanna van Polanen en Engelbrecht I van Nassau |
| 1450-1550 | Breda ontwikkelt zich tot cultureel en politiek centrum |
| 1870 | Sloop van de vesting |
| 1940 | Evacuatie van Breda tijdens de Tweede Wereldoorlog |
| 1942 | Registratie van Joden en begin van de deportatie |
labels:
Zie ook:
- Ontdek De Zoete Inval Breda: Fascinerende Geschiedenis en Onvergetelijke Verhalen!
- Ontdek Breda: Van Zoete Inval tot Prachtige Oranjestad vol Geschiedenis en Cultuur!
- Courgette Zoete Aardappel Soep: Gezond & Smaakvol!
- De Heer Chocolade: Ontdek het Ultieme Puur Genot in Elke Hemelse Reep!
- Ontdek Het Ultieme Geroosterde Pastinaak en Wortel Recept Voor Een Smaakexplosie!
