De Nationale Week Zonder Vlees is een jaarlijks terugkerend initiatief dat laat zien dat minder vlees eten een positieve impact heeft op het klimaat. Sinds de eerste editie in maart 2018 is deze duurzaamheidscampagne een jaarlijks terugkerend initiatief. Van 7-13 maart 2022 vond de vijfde editie van de Nationale Week Zonder Vlees plaats in Nederland.

In 2018 was de Week Zonder Vlees de campagne die voor het eerst bij veel Nederlanders de ogen opende voor de impact van vlees eten op het klimaat. In vijf jaar tijd is er veel veranderd in de Nederlandse eetcultuur, wat de organisatie heeft doen besluiten dat het tijd is voor de volgende stap.

Nieuw: De Toevoeging van 'En Zuivel'

Naast het minderen van vlees, heeft zuivel namelijk ook een zeer belastend effect op het klimaat. Nieuw dit jaar is de toevoeging ‘& Zuivel’. Tijdens de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel 2022 worden deelnemers daarom uitgedaagd om niet alleen het vlees te laten staan, maar ook te proberen zuivel te vervangen. Vlees eten is namelijk niet het enige wat een enorme CO2- en watervoetafdruk achterlaat. Ook de consumptie van zuivel is erg belastend voor het klimaat.

Isabel Boerdam, initiatiefnemer van de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel: “Dit jaar voegen we ‘& Zuivel’ toe om deelnemers te inspireren ook zuivel vaker te vervangen. We willen daarmee voorloper blijven op dit onderwerp en Nederland de ogen openen voor de impact van zuivel. De meeste Nederlanders zijn zich - mede dankzij onze campagne - inmiddels bewust van de impact die vlees heeft op het milieu, maar de impact van zuivel is minder bekend.

Impact van Minder Vlees en Zuivel

Wanneer je als volwassene een week lang geen vlees eet, bespaar je in zeven dagen 101 liter water, 79 km autorijden aan CO2-uitstoot en 770 gram dierenvlees. Als je daarnaast ook een week lang geen zuivel eet, bespaar je maar liefst 150 liter water, 121 km autorijden aan CO2-uitstoot en 3,2 kg vlees en zuivel [1]. Deze besparingen zijn door middel van een ‘cradle to end of life’ levenscyclusanalyse doorgerekend door Blonk Consultants, rekening houdend met de nieuwste voedselconsumptiepeiling van het RIVM.

De basis van de week blijft dat iedere Nederlander wordt uitgedaagd vlees een week te laten staan, om zo te ontdekken hoe lekker en gemakkelijk het is om vegetarisch te eten. Als extra toevoeging worden deelnemers gestimuleerd om ook zuivel een week links te laten liggen.

[1] Deze berekening gaat uit van het maximale effect bij het niet consumeren van vlees en zuivel gedurende 7 dagen. Wanneer vlees en zuivel worden vervangen door eieren, tofu, vlees/zuivelvervanger, noten of peulvruchten is de besparing lager.

Bewustwording en Verandering

De Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel sluit aan bij het groeiende bewustzijn dat elke dag dierlijke producten eten niet meer van deze tijd is. De grote milieu-impact van vlees en zuivel speelt hierin een belangrijke rol.

De Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel is een non-profit initiatief. Boerdam: “We hebben als stichting ook in 2022 weer gekozen voor een collectief partnermodel, waarin onze partners de campagne financieel ondersteunen en daarnaast iedere partner op eigen wijze invulling geeft aan het versterken van de campagne. De campagne wordt mede mogelijk gemaakt door 78 partners uit de voedingsindustrie.

Vanaf vandaag kunnen mensen zich op weekzondervlees.nl aanmelden om mee te doen.

Op de eerste dag hebben zich ruim 26.000 aangemeld als deelnemer. Volgens initiatiefneemster Isabel Boerdam is "vegetarisch eten is niet saai, smakeloos of ingewikkeld". Zij ziet graag dat een dag in de week geen vlees of vis de nieuwe standaard wordt. "Het is een kleine moeite met een onvoorstelbaar positieve impact op mens dier en milieu.

Impact op de Verkoop van Vleesvervangers

Het initiatief was op vele plekken volop aanwezig en werd door maar liefst 3 miljoen mensen in de supermarkt gezien. Het succes van de actieweek in maart bleek ook uit de verkoopcijfers. Zo steeg de verkoop van vleesvervangers qua volume met 154% ten opzichte van een gemiddelde week in 2021. Bovendien werd in de actieweek 8,1% minder aan volume vers vlees verkocht.

“Het relatief kleine team achter de Week Zonder Vlees heeft een heldere campagne neergezet met een groot bereik. Het is best bijzonder dat bedrijven en instellingen niet alleen hun eigen naam verbinden aan de campagne, maar ook zelf enthousiast het initiatief tonen om nog meer activiteiten te ondernemen. In de winkels en horeca om het verminderen van de vleesconsumptie te promoten. Daarmee levert de campagne echt een bijdrage aan het versnellen van de transitie naar een ander dieet met minder vlees en meer plantaardige eiwitten”, aldus Maarten Derksen, programmamanager DOEN.

Toenemende Bewustwording van Vleesconsumptie

Opvallend is dat ook corona een positief effect heeft op eetgewoonten. Sinds maart 2020 wordt er 19% minder vaak vlees gegeten, en 14% vaker vleesvervangers. We lijken ons bewuster te worden van het effect van de vleesconsumptie op het milieu en weten beter te koken zonder vlees.

Zo kennen we dit jaar meer lekkere recepten zonder vlees (21%) ten opzichte van vorig jaar (17%). Ook vindt ruim de helft van onze maatschappij dat vlees prima te vervangen is door andere eiwitrijke alternatieven. Deze stijgende lijn in bewustwording van de vleesconsumptie en kennis over plantaardige voedselalternatieven laat zien dat de Week Zonder Vlees het hele jaar door een blijvende impact maakt. Het kan anders en dat is een positieve ontwikkeling voor het milieu.

Onderzoek Natuur & Milieu

Een belangrijke stap in de strijd tegen klimaatverandering is een dieet dat zich richt op meer plantaardige en minder dierlijke producten. Om inzicht te krijgen in hoe Nederlanders hier in mee gaan, startte Natuur & Milieu dit onderzoek.

Dorien Ackerman, directeur campagnes Natuur & Milieu: “Het onderzoek laat zien dat het doorbreken van gewoontes ontzettend moeilijk is. Ondanks campagnes en hoeveelheid goede vleesvervangers zijn Nederlanders niet of nauwelijks minder vlees gaan eten. Het is nu aan de supermarkten en overheid om te zorgen dat er niet meer gestunt wordt met vlees en dat vlees een echte prijs, inclusief milieuschade, krijgt.

Uit het onderzoek komt een beeld naar voren van een deel van de Nederlanders dat het moeilijk vindt om te veranderen maar er positief tegenover staat en een deel dat er nog helemaal niet bij stilstaat en ook geen intentie heeft het eetpatroon aan te passen. De meesten (85%) zijn vanuit vroeger gewend om thuis altijd al vlees of vis te eten of eten dit geregeld met de eigen familie (71%) of met vrienden (64%). Meer dan de helft (54%) geeft aan vlees of vis te eten omdat degene die de maaltijd bereid vlees of vis gebruikt.

Nederlanders eten gemiddeld 5,4 dagen per week vlees of vis. Een derde van de respondenten staat positief tegenover het eten van minder vlees of vis. De belangrijkste motieven hiervoor zijn het leveren van een belangrijke bijdrage aan het milieu (40%) en het is niet meer van deze tijd (26%). Ongeveer 3 op de 10 Nederlanders ziet zichzelf als flexitariër en eet minstens 1 dag per week geen vlees. Ruim een derde geeft aan vegetarische producten te gaan kopen wanneer ze vlees- en visvervangers in de supermarkt mogen proeven of als deze met korting worden aangeboden.

Uit de Vegamonitor blijkt dat een kwart van de Nederlanders wordt aangezet tot nadenken over vegetarisch eten door campagnes zoals bijvoorbeeld Week Zonder Vlees of Eet Geen Dierendag. Uit de cijfers blijkt echter dat het ze niet direct aanzet tot een dieet met meer vegetarische maaltijden.

Supermarkten zijn (mede) verantwoordelijk om de consument te helpen minder vlees te eten, vindt bijna een derde van de respondenten. Om een echte verandering in te zetten naar een meer plantaardig en minder dierlijk dieet, moet volgens Natuur & Milieu meer gebeuren. Een belangrijke stap hierin is dat supermarkten duidelijk inzicht geven in de verhouding tussen plantaardige en dierlijke producten in het schap. Dit biedt de mogelijkheid om bij te houden of dit verandert. Daarnaast minder reclame voor vlees.

Voor de overheid ziet Natuur & Milieu een rol in het ontwikkelen van beleid dat duurzaam voedsel goedkoper maakt en vlees duurder. De overheid zou regels moeten opstellen die de promotie van vlees aan banden legt. Ons eten veroorzaakt ongeveer een kwart van onze persoonlijke ecologische voetafdruk. Dit is zoveel omdat een groot deel ervan bestaat uit dierlijke producten. Het eten van deze producten als vlees, melk en eieren is een stuk milieubelastender dan de plantaardige alternatieven.

Bij een gezonde vervanging van vlees kan een vegetariër volgens Natuur & Milieu de eigen CO2-uitstoot met 1 ton per jaar verminderen. Van 5 t/m 11 maart vindt de Nationale Week Zonder Vlees plaats. Deze campagneweek heeft als doel Nederland op een concrete manier bewust maken van de positieve impact van minder vlees eten, en wil laten zien hoe gemakkelijk dit eigenlijk is. Het initiatief komt van foodblogger Isabel Boerdam, alias De Hippe Vegetariër. Als Dierenbescherming onderschrijven we deze campagne van harte. Minder en beter vlees is immers al jaren ons motto.

Impact op Dierenwelzijn en Milieu

De impact van een week geen vlees eten is groot. Niet alleen de impact op dierenwelzijn natuurlijk, maar ook voor het milieu. De Green Protein Alliance, een alliantie van Nederlandse bedrijven die zich samen inzetten om hun doel van 50% plantaardige proteïnes in 2025 te verwezenlijken, steunt de campagne, net als partijen in de voedingsindustrie.

We eten in Nederland onvoorstelbaar veel vlees. Elke dag 1,8 miljoen kilo, oftewel zo’n 630 duizend dieren! Als we dat getal nou eens drastisch omlaag brengen, dan besparen we heel veel dieren een rotleven in de vee-industrie. Help je mee?

Spotgoedkoop vlees als klantenlokkertje: Ooit was vlees - terecht - kostbaar. Maar toen bedachten supermarkten: wat nou als we vlees lekker goedkoop maken als klantenlokkertje? En blijkbaar werkte dat goed, want decennialang vulden ze hun schappen met vlees voor dumpprijzen. Veel en goedkoop vlees werd de norm en dierenwelzijn daalde naar een beschamend dieptepunt.

De Eiwittransitie

Nederlanders halen op dit moment zo’n veertig procent van hun eiwitten uit plantaardig voedsel zoals groenten en peulvruchten. Dit moet zestig procent worden. Ook de totale hoeveelheid eiwit kan omlaag - we eten er gemiddeld namelijk veertig procent meer van dan nodig. Dit alles is absoluut haalbaar. Maar het gaat alleen lukken als alle voedselverkopers - van supermarkten en cateraars tot bezorgdiensten en horeca - zich bewust gaan richten op minder dier, meer plant.

Daarom willen we dat ze hun dierlijke producten zoals vlees, zuivel en eieren voor een groot deel vervangen door plantaardige alternatieven zoals groenten en peulvruchten. En dat ze hier jaarlijks openbaar over rapporteren.

Supermarkten aan zet: Als grootste verkoper van dierlijke producten spelen supermarkten een sleutelrol. En ze zijn ook nog eens een kei in sturen waar hun klanten mee naar buiten lopen. Maar de meesten blijven stunten met goedkoop vlees in megaverpakkingen. Daarmee stimuleren ze de verkoop van vies veel vlees en werken ze verandering actief tegen. Dat moet en kan anders. En dat gaan we ze de komende tijd ook zeker vertellen. In de krant, op de radio en via social media.

Regionale Aanpak

Op maandag 3 maart is de Nationale Week Zonder Vlees en Zuivel gestart. De duurzame gedragsveranderingscampagne kiest dit jaar voor een regionale aanpak om in te spelen op de uiteenlopende eetgewoonten in Nederland. Door middel van een foodtruck trekt de campagne door het land om Nederlanders te inspireren met smakelijke plantaardige gerechten.

Het eetgedrag en de deelname aan de campagne is per regio totaal verschillend, blijkt uit onderzoek van het onafhankelijk onderzoeksbureau Norstat. In grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam en Den Haag eet slechts 18 procent van de inwoners dagelijks vlees, terwijl dit in het noorden van Nederland (Drenthe, Friesland, Groningen) met 36 procent aanzienlijk hoger ligt.

Ondanks een landelijke bekendheid van 44 procent blijft de deelname in het noorden met 10 procent fors achter bij de rest van Nederland, waar dit percentage tussen de 19 procent en 25 procent ligt. Door middel van een foodtruck hoopt de campagne de achterliggende regio’s te inspireren tot een duurzamer eetpatroon. De focus ligt op het noorden van het land, waar de campagne al wel bekend is, maar de daadwerkelijke deelname achterblijft.

Bedrijven en Initiatieven

Steeds meer bedrijven zetten zich in om vegetarische en plantaardige voeding toegankelijker te maken. Hier zijn enkele voorbeelden van initiatieven die deze week zijn georganiseerd door bedrijven. Supermarkten stimuleren de keuze voor duurzamere producten door kortingen aan te bieden op vegetarische en plantaardige alternatieven.

Ondertussen lanceert HelloFresh een bijzondere challenge: drie influencers presenteren elk een nieuw Veggie-recept, waarna het publiek bepaalt welk gerecht later dit jaar op het menu komt. Ook Vivera draagt bij aan de groeiende aandacht voor plantaardig eten door Vriezenveen om te dopen tot ‘TofuTown’.

De campagne breidt verder uit door nieuwe samenwerkingen aan te gaan in heel Nederland. In totaal zijn 4.010 gemeenten, kinderdagverblijven, restaurants, bedrijven, pret- en themaparken, scholen, studentenverenigingen, sportverenigingen, ziekenhuizen en zorginstellingen benaderd om deel te nemen.

Zo dagen lokale Rotaryclubs hun leden uit om tijdens clubdiners te kiezen voor een vegetarische of plantaardige maaltijd. Studentenverenigingen verkennen in workshops en sessies hoe ze medestudenten kunnen stimuleren om minder vlees te eten. De komende dagen ontvangen bijna 3 miljoen Nederlanders de ‘Doe Maar Lekker Vegetarisch’-cadeaukaart ter waarde van 12,50 euro en het receptenboekje ‘De Vega Favorieten van Nederland’. Met de cadeaukaart kunnen bij Albert Heijn diverse vegetarische alternatieven voor vlees worden gekocht.

De ‘Doe Maar Lekker Vegetarisch’-campagne is een initiatief van de Nationale Postcode Loterij in samenwerking met Albert Heijn en Unilever.

Bijna de helft van de Nederlanders noemt zich ‘flexitariër’ en eet minstens drie keer per week geen vlees bij de warme maaltijd. Iets minder dan 5% van de Nederlandse bevolking is vegetariër, zo blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research.

Donald Pols, directeur Milieudefensie, geeft aan dat wat we eten een grote impact heeft op het milieu. “Wat je eet draagt meer bij aan klimaatverandering dan hoeveel je in de auto zit of hoe hoog je de kachel zet. Nadenken over wat je op je bord legt, maakt dus een groot verschil. Om klimaatverandering tegen te gaan, is het goed dat we ons bewuster zijn van de keuzes die we maken bij bijvoorbeeld het boodschappen doen.

Door eens vaker te kiezen voor een vegetarisch alternatief voor vlees, kunnen we gezamenlijk een belangrijke stap maken richting een duurzamere dagelijkse routine. Onderzoeksbureau Blonk Consultants heeft voor deze campagne de impact berekend op de CO2 uitstoot. Anne Hilhorst, campagneleider bij Wakker Dier, onderschrijft het belang hiervan. “Het is belangrijk dat we met z’n allen minder vlees gaan eten. Daarom vinden wij het van grote waarde dat met deze campagne zoveel mensen tegelijk worden bereikt en aangespoord om vaker voor een lekker vegetarisch alternatief te kiezen.

Het is de zesde keer dat Nationale Postcode Loterij, Albert Heijn en Unilever de handen ineenslaan om heel Nederland bewuster te laten eten. Met de ‘Doe Maar Lekker Vegetarisch’-campagne willen we zoveel mogelijk Nederlanders inspireren om eens vaker een dag geen vlees te eten of te kiezen voor een vegetarisch alternatief voor vlees. Iedere deelnemer ontvangt een ‘Doe Maar Lekker Vegetarisch’-cadeaukaart ter waarde van 12,50 euro en het receptenboekje ‘De Vega Favorieten van Nederland’.

Hiermee kunnen bij de Albert Heijn ingrediënten voor de recepten worden gekocht. Van elk gerecht in deze top-10 is het vlees vervangen door een vegetarisch alternatief en wordt ook een variant op de gebruikte vleesvervanger gegeven. Een deelnemer kan ook kiezen voor de ‘Allerhande Vega-box’ of de ‘Vega Favorieten-doos’. De actie loopt van maandag 28 oktober tot en met zondag 17 november.

Voordelen van Minder Vlees Eten

Wij vinden dat elke dag vlees eten niet meer van deze tijd is en willen een flexitarisch eetpatroon, waarin vlees en vis afgewisseld worden met vegetarische of plantaardige gerechten, promoten. Vaker een dagje geen vlees of vis eten is een kleine moeite met een enorm positieve impact op mens dier en milieu. Door geen vlees te consumeren tijdens de Nationale Week Zonder Vlees is de milieudruk van je voeding namelijk lager. Je bespaart bijvoorbeeld op de uitstoot van broeikasgassen die bijdragen aan klimaatverandering en watergebruik.

Elke vleeseter die het volhoudt om gedurende één week geen vlees te eten bespaart maar liefst:

  • 130 LITER WATER: Wanneer je één week geen vlees eet bespaar je ongeveer 130 liter watergebruik. Deze hoeveelheid water was anders gebruikt voor irrigatie voor de productie van veevoer, veehouderij en de productie van je dagelijkse portie vlees.
  • 76 KILOMETER AUTORIJDEN: Wanneer je één week geen vlees eet bespaar je 13.3 kg CO2eq, of te wel uitstoot van broeikasgassen. Deze uitstoot had anders plaatsgevonden voor de productie van veevoer, veehouderij, de verpakking en bereiding van je dagelijkse portie vlees. Een gemiddelde auto stoot 175 g CO2eq uit per afgelegde kilometer. Door één week geen vlees te consumeren bespaar je dus ongeveer 76 km rijden met een gemiddelde auto.
  • 770 GRAM DIERENVLEES: De gemiddelde vleeseter in Nederland consumeert 110 gram vlees per dag, bestaande uit 14% rundvlees, 13% varkensvlees, 17% kippenvlees en 48% bewerkt vlees.

Ben je door de Nationale Week Zonder Vlees gemotiveerd om standaard één of meer dagen in de week geen vlees te eten? Dan begint het verschil dat je maakt voor het milieu en de dieren natuurlijk echt op te tellen! Per dag in de week geen vlees die je een jaar lang volhoudt, bespaar je: bijna 6 kilo aan vlees, zo’n 565 kilometer rijden met de gemiddelde auto en tegen de 1000 liter aan water. Dus op naar 3 dagen per week geen vlees!

Tips om te Beginnen

  1. Door de plantaardige switch te maken in je dagelijkse routines, maak je er een gewoonte van en is het makkelijker vol te houden.
  2. Ook zonder vlees en zuivel wil je kunnen genieten van je favoriete gerechten. Daarom is het ontzettend fijn dat er van veel producten genoeg plantaardige opties te vinden zijn!
  3. Elke verandering is makkelijker als je het samen doet met je vrienden en familieleden. Daag hen uit en ga samen dit avontuur aan!

labels: #Vlees

Zie ook: