Gooi je wel eens een pak rijst, een blik soep, een fles cola of een pak chips weg omdat de houdbaarheidsdatum is verstreken? Zonde! De meeste producten kun je meestal nog maanden of zelfs tot een jaar (en mogelijk langer) na het verstrijken van die datum eten zonder het risico te lopen er ziek van te worden.

Een houdbaarheidsdatum is een wettelijk verplichte vermelding op een voedingsproduct die de klant informatie geeft over de houdbaarheid van dat product. Er zijn twee bekende termen: THT en TGT. Hieronder kun je lezen wat deze termen betekenen en wat het betekent voor producten.

THT: Ten minste Houdbaar Tot

De THT-datum staat op alle levensmiddelen ofwel etenswaren. Het is een soort garantiedatum. Tot die datum garandeert de producent de kwaliteit van het product. Daarna kan de smaak en/of het uiterlijk (kleur) langzaam achteruit gaan. Maar je kunt de producten na die datum zeker nog eten.

TGT: Te Gebruiken Tot

Je moet je echt aan de TGT-datum houden. Die datum staat op producten die snel kunnen bederven. Hieronder vallen verse producten zoals zuivel, vlees, vis, kip, gebak en verpakte groenten en fruit.

Een 'ten minste houdbaar tot'-datum (THT) gaat over kwaliteit. Het staat op voedingsmiddelen zoals melk, rijst of bijvoorbeeld groente in pot. Voor deze producten geldt: gooi het na de datum niet zomaar weg, maar kijk, ruik en proef of het nog goed is. Vertrouw dus op je zintuigen.

Na deze datum kan de kwaliteit, zoals de smaak, geur of kleur van het product, iets achteruitgaan. Producten waarvan de ‘ten minste houdbaar tot’-datum is verstreken, mogen volgens de wet worden verkocht.

Een ‘te gebruiken tot’-datum (TGT) gaat over veiligheid. Het staat op producten zoals vlees, vis of voorgesneden groenten. Deze datum geeft aan dat het product tot en met de houdbaarheidsdatum veilig te gebruiken is. Is die datum verstreken? Dan kunnen er te veel ziekteverwekkers in gaan groeien. Deze zie, ruik of proef je niet, maar je kunt er wel ziek van worden. Zonde, maar gooi het product dan dus weg.

Een betere optie is; voorkom dat het over de datum raakt. Eet je producten op tijd op of vries ze in, dan kun je ze vaak nog maanden goed bewaren. Is een product eenmaal geopend, dan gaat de geprinte houdbaarheidsdatum vaak niet meer op. In dat geval verschilt het per product hoelang je dit kan bewaren.

Voor alle producten, of er nu een ‘ten minste houdbaar tot’, een ‘te gebruiken tot’ of geen datum op staat, geldt dat het goed bewaard moet worden. Weten hoe?

Invloed van verpakking

Voorverpakte broodjes in de supermarkt zijn wekenlang houdbaar, terwijl vers brood al na vijf dagen beschimmeld is. Probeer het maar eens. Laat vers brood een paar dagen in een zak in je kast liggen. Dan zie je (kleine) witte donzige vlekjes. Laat je het nog wat langer laat staan dan worden de vlekjes groter en komt er nog een kleurtje bij. Meestal blauwgroen. Het brood bederft door groei van schimmels. Hetzelfde geldt voor een stuk kaas in je koelkast. Als dat niet snel op gaat, groeien er schimmels op.

Op dat soort voorverpakte broden en stukken kaas staat op het etiket in relatief kleine letters ‘Verpakt onder beschermende atmosfeer’. En schimmels groeien alleen als er lucht is. Door dat eruit te halen is schimmelgroei niet meer mogelijk en verleng je de houdbaarheid. Ze halen de lucht eruit en doen er stikstof voor in de plaats. Dat mag en is veilig. Stikstof doet verder niks: het lost niet op in het voedsel of verandert de smaak niet. Open je de verpakking dan vliegt het letterlijk weg.

  • Sommige stukken langhoudbare kaas zijn vacuüm verpakt.

De houdbaarheidsdatum is van toepassing zolang de verpakking niet geopend is.

Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA)

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bewaakt de voedselkwaliteit in Nederland. Ze hebben richtlijnen voor houdbaarheidsdata. Hieruit blijkt dat voedsel maanden, soms zelfs jaren, na de THT-datum nog zonder problemen gegeten kan worden. En dat betekent dat voedselbanken deze producten na deze datum mogen uitdelen. Dit geldt echter niet voor producten met een TGT-datum. Deze mogen na deze datum niet meer in de winkel liggen.

Een uitzondering vormen vlees, vis en kip die, als ze onder de juiste omstandigheden zijn ingevroren en voorzien zijn van een speciale sticker, tot twee maanden na de datum mogen worden verstrekt.

tht betekent niet voor niets TEN MINSTE houdbaar tot ; een datum die vaker interessant is voor de fabrikant dan voor de consument. Als je dergelijke producten goed bewaard (liefst ook nog koel en donker) gaan ze beduidend langer mee.

Dat je er niks aan ZIET echter betekent niet per definitie dat het nog goed is ; hooguit dat het niet is gaan schimmelen. Als je het zeker wilt weten, moet je je neus gebruiken : ruik je een erg sterke gist-achtige of wat zurige geur, dan is het brood niet lekker meer. Ruikt het gewoon naar ...rauw brood, dan gaat het nog uitstekend.

Deze broodjes zijn ZO kort over datum, dat ik er van uitga dat het nog wel in orde is. Ik heb ze wel eens drie maand (!) over datum nog prima kunnen eten - en ook wel eens een week erover al niet meer, hoor. Temperatuur en daglicht heeft grote invloed.

Belangrijker is de 'niet gebruiken na'- datum. Daar zijn maar heel erg weinig uitzonderingen op eigenlijk. Raar toch?

Richtlijnen voor de eetbaarheid na de houdbaarheidsdatum (THT)

Enkele voorbeelden van/richtlijnen voor de eetbaarheid na de houdbaarheidsdatum (THT) volgen hier.

Product Hoe lang kunt u het product nog probleemloos consumeren…
Rijst, thee, pasta’s Zeer lang houdbaar (jaren)
Frisdranken Zeer lang houdbaar (jaren)
Koekjes, chips Maanden
Groenten/fruit in blik Zeer lang houdbaar (jaren)
Jam en zoetwaren Zeer lang houdbaar (jaren)
Soepen/conserven Zeer lang houdbaar (jaren)
Afbakbrood Enkele weken
Koffie/thee Jaar of langer
Fritessaus, ketchup Enkele maanden of langer
Macaroni, mie Jaar of langer

(voor alles geldt: mits de verpakking onaangebroken is)

Geopende producten (en producten zonder houdbaarheidsdatum)

Na opening van de verpakking is de voeding nog een beperkte tijd te gebruiken. Deze tijd is afhankelijk van het soort voedsel.

labels: #Brood

Zie ook: