Lekker koffie maken op een ambachtelijke, klassieke manier? Dat kan met een percolator. En gelukkig is koffie zetten met een percolator helemaal niet moeilijk! In dit artikel vertellen we je er alles over. Heb jij zin om binnenkort van een lekker kopje pruttelkoffie te genieten met een heerlijke rijke smaak?

Wat is een percolator?

Een percolator is een koffiezetapparaat dat qua uiterlijk wel wat lijkt op een waterkoker. Het is een metalen koffiekan met in het midden een holle buis. Het is een manier van koffie zetten die er al was voor de uitvinding van de filterzetmachines.

Hoe werkt een percolator?

In een percolator wordt kokend water door een koffiemaalsel geleid. Naarmate dit proces langer duurt wordt de koffie steeds sterker. Er zijn twee soorten percolators, namelijk fornuis percolators en elektrische percolators. Koffie zetten met een percolator is een ontzettend praktische zetmethode. Ze zijn dan ook ontzettend populair bij kampeerders. En de koffie die je ermee zet is dieper en rijker dan de koffie die je met een druppelmethode zet. Puntje waar je wel voor moet waken is over-extractie.

Er zijn verschillende redenen te bedenken om een percolator te gebruiken om koffie mee te zetten. Ben jij een echte koffieliefhebber? Dan is het gewoon alleen al leuk om op meerdere manieren koffie te kunnen zetten. Zo heb je niet alleen afwisseling in smaak, maar ook in rijkheid en dikte van de koffie. Je kunt naast een percolator ook gaan voor een moka pot of cafetière, allemaal hebben ze weer andere eigenschappen. De zachte smaak. Daarnaast heeft een elektrische variant heeft vaak een warmhoudfunctie. Wat iets minder is, is dat het schoonmaken van het apparaat best wel wat moeite vergt.

Er zijn ontzettend veel verschillende methodes om koffie te zetten. Je kunt gebruikmaken van een filterautomaat, koffie zetten met cupjes of oploskoffie gebruiken, maar je kunt ook 'ouderwets' koffie zetten met bijvoorbeeld een percolator of cafetière.

Percolator vs. Andere Zetmethoden

Percolator vs. Moka Pot

Het termen ‘percolator’ en ‘moka pot’ worden vaak door elkaar heen gebruikt. Een percolator maakt gebruik van zwaartekracht tijdens het brouwen. Onderin de percolator doe je water, bovenin een zet je een geperforeerd bakje met gemalen koffie. Vervolgens gaat het water (bijna) koken en door een buis omhoog. Dit hete water komt op de koffie terecht en druppelt weer naar beneden. Een moka pot gebruikt stoomdruk om water één keer door de gemalen koffie te persen. Water gaat in een onderste reservoir koken en via een buisje en filter wordt het door de koffie omhoog geperst. De vloeistof gaat daarna verder omhoog via een pijpje en wordt opgevangen in een opvangbakje bovenin. Vaak wordt er voor een moka pot ook de term (Italiaanse) percolator gebruikt. Het kan dus zijn dat je bij het woord ‘percolator’ aan een moka pot denkt.

Percolator vs. Vacuüm Koffieapparaat

Een vacuüm koffieapparaat is net als een percolator een ouderwetse manier om koffie te zetten. Het is een apparaat dat water via stoom in een tweede kamer (vaak bovenste) perst. Hier mengt het zich met gemalen koffie. Soms moet je dan even roeren om de koffie goed te mengen. Dan wordt na enkele minuten het apparaat van het vuur gehaald, waardoor er geen stoom meer wordt geproduceerd. En ontstaat dan een vacuüm in de onderste kom, die de gezette koffie door een filter weer naar beneden trekt. Het vacuüm brouwproces is volledig afgesloten, hierdoor ontsnappen er geen aroma’s en zet je altijd de perfecte kop koffie. Je zet er een lichte koffie met een heldere smaak en breed smaakprofiel mee.

Percolator vs. Cafetière

Een percolator en een cafetière verschillen best wel van elkaar, maar worden toch ook nog af en toe door elkaar gebruikt. Bij een cafetière doe je grof gemalen koffie in het apparaat. Hier giet je vervolgens bijna kokend water op. Het geheel roer je door en laat je vervolgens 4 minuten rustig staan. Na die 4 minuten duw je de zuiger met zeef heel rustig naar beneden. Tijdens dat proces wordt het koffieresidu van de koffie gescheiden. Er zijn dus verschillende opties om uit te kiezen. Hier maak je een sterke ‘espresso-achtige’ koffie mee. Het valt niet onder de noemer espresso, omdat de koffie onder een veel lagere druk (ongeveer 1,5 bar) gezet wordt. Met dit apparaat zet je een lichte koffie met een breed smaakprofiel. Met een cafetière zet een dikke, rijke koffie.

Houd je van een donkere, pittige koffie? Ga dan voor een espresso gebrande koffieboon. Wil je een iets mildere smaak? Het is vooral een kwestie van smaak waar je voor gaat. Ben je de koffie uit een moka pot of cafetière gewend, dan vind je de koffie die je met een percolator zet misschien helemaal niet te drinken. En ben je de koffie uit een filterapparaat gewend, dan vind je de percolatorkoffie misschien wel geweldig en de koffie van de moka pot juist veel té sterk. Alles draait om smaak en verwachting.

Naast de zetmethode is ook het soort boon en de branding erg van invloed op de smaak. Je hebt grofweg de keuze uit Arabica en Robusta bonen. De Arabica boon bevat minder cafeïne dan de Robusta boon. Robusta heeft een beetje een bittere smaak en wordt eigenlijk altijd in een melange gedronken (dus niet puur), terwijl de Arabica boon soms wel puur gedronken wordt.

Koffiezetten met een Percolator: De Juiste Maling

Koffie zetten met een percolator gaat anders dan koffie zetten met cupjes of filterkoffie zetten. Het is namelijk een manier van slow koffie zetten. Er zijn net wat meer dingen om rekening mee te houden en stappen om uit te voeren. Als je koffie gaat zetten met een percolator kun je het beste een medium koffiemaling kiezen. Deze kun je kopen of zelf malen in een handkoffiemolen.

Om te testen of de koffie een goede grofheid heeft, kun je hem door de gaatjes van het bakje doen. Valt de koffie er doorheen dan is hij té fijn. Ook zeker niet doen: espressomaling. Ook veel te fijn. Ga beter voor een iets te grove koffiemaling dan een te fijne koffiemaling. Een percolator werkt met een lage druk. Met een te fijne maling wordt het water zonder moeite door de maling geperst. Tip: maal je koffie zelf voor de allerbeste smaak.

Als je koffie gaat zetten is de verhouding tussen koffie en water belangrijk. Per 1 liter water heb je +/- 70 gram gemalen koffie nodig. Dit zijn ongeveer tien eetlepels. Meet de juiste hoeveelheid water af. Schenk het water in de kan van de percolator. Zet je een volle pot, reken er dan op dat het ongeveer tien minuten duurt voordat de koffie klaar is. Het beste resultaat heb je als de koffie maar één keer volledig doorloopt, anders wordt de koffie bitter. Tip: zorg ervoor dat de koffie zachtjes borrelt (dicht tegen het kookpunt aan). Als het water echt helemaal gaat koken dan komt er meer zuur en bitterheid vrij uit de koffie.

Microns en Maalgraad

In dit artikel zal de term 'microns' vaak voorkomen. Microns is een andere term voor micrometers (μm) en is een lengte-eenheid die wordt gebruikt om de grootte van deeltjes in koffiemalingen te meten. Een micrometer is gelijk aan een miljoenste van een meter, of 0,001 millimeter.

Een fijne koffiemaling heeft kleinere deeltjes, terwijl een grovere maling grotere deeltjes heeft. De grootte van de deeltjes beïnvloedt de extractie tijdens het zetten van de koffie. Dit heeft op zijn beurt een grote invloed op de smaak en kenmerken van de gezette koffie. Zo wordt in een koffiemalingstabel de maalgraad vaak weergegeven in microns.

Hieronder een tabel met de aanbevolen maalgraad in microns voor verschillende zetmethoden:

Zetmethode Maalgraad (microns) Omschrijving
Pour-over 410-930 Oudste vorm van percolatie, heet water over gemalen koffie in een filter.
Espresso 180-380 Specifiek en smal bereik, essentieel voor de hoge druk en processen.
Filter koffiemachine 300-900 Varieert aanzienlijk, afhankelijk van fabrikant en model.
Moka pot 360-660 Medium-fijne maling, korrelig aanvoelend.
French Press 690-1300 Grof gemalen koffie, ondergedompeld in heet water.
AeroPress 320-960 Breed bereik, geschikt voor diverse zetmethoden en aanpassingen.
Turkse koffie 40-200 Zeer fijne maling, koffieprut blijft in het kopje.
V60 400-700 Pour-over methode met V-vormig ontwerp.
Steep & Release 450-825 Combinatie van pour-over met immersie.
Cold Drip 820-1270 Langzame extractie met koud water, grof gemalen koffie aanbevolen.

De Impact van Maalgraad op Smaak

Van alle variabelen in het koffiezetproces heeft de maalgraad de grootste impact op de kwaliteit van het uiteindelijke kopje koffie. Zelfs een kleine aanpassing kan de smaak drastisch veranderen. Het is echter de moeilijkste variabele om aan iemand anders over te brengen. Er zijn verschillende redenen waarom het lastig is om de perfecte maalgraad te bepalen:

  • Koffiemolen instellingen zijn niet universeel. De "2" instelling op de ene koffiemolen is niet hetzelfde als de "2" instelling op een andere.
  • Koffiemolens verschillen niet alleen tussen merken, maar ook tussen modellen en zelfs individuele eenheden.
  • Taal is onnauwkeurig. Onze "fijne" maling is misschien niet hetzelfde als jouw "fijne" maling. Wat grof is voor de een, kan als "medium" worden beschouwd voor de ander.
  • Het vergelijken van malingen met objecten, zoals zand, bloem en suiker, kan ook misleidend zijn.
  • Het meten van de maalgraad is moeilijk. Niet alleen omdat de deeltjes klein en talrijk zijn, maar omdat elke koffiemolen bij elke instelling een reeks deeltjesgroottes en -vormen produceert.

Experimenteren is de Sleutel

Het correct malen van je koffiebonen voor een specifieke zetmethode is een vaardigheid op zich. Daarom is het spreekwoordelijke "oefening baart kunst" zeker van toepassing op dit onderwerp. De gegeven maalgraad indicaties zijn daarom slechts een indicatie en geen garantie voor het perfecte kopje koffie. Variabelen zoals de temperatuur van het water, de hoeveelheid koffie per gram, machine instellingen en zelfs het merk van de molen beïnvloeden allemaal hoe je koffie maalt. We raden daarom vooral aan om te experimenteren met je eigen zetmethoden en routines om de perfecte maling te vinden!

Cafeïnevrije Koffie

Voor wie liever cafeïnevrije koffie drinkt, is de Gran Maestro Italiano Decafeinato snelfiltermaling een uitstekende keuze. Deze koffie wordt alom geprezen door mensen die noodgedwongen of vrijwillig cafeïnevrije koffie drinken. Velen vinden hem niet van normale koffie te onderscheiden. Het smaakprofiel is notig, met een vol aroma.

Percolator Schoonmaken

Een percolator schoonmaken kost niet zo veel tijd. Het enige waar je op moet letten is dat je hem met de hand schoonmaakt, dus niet in de vaatwasser. Maak de percolator steeds nadat je hem hebt gebruikt schoon met was afwasmiddel en warm water. Toch kunnen er ook vlekken en hardnekkiger vuil op een percolator achter blijven. Je zult hem dus eens in de zoveel tijd even wat grondiger schoon moeten maken.

Hoe maak je een percolator grondig schoon?

  • IJs: Doe twee kopjes gemalen ijs in de percolator, voeg wat eetlepels grof zeezout toe en wat citroensap. Laat het ijs wat smelten en schud/draai alles even goed rond.
  • Azijn: Meng wat witte azijn met warm water. Doe dit mengsel in de percolator en breng het aan de kook.

Melkopschuimer voor Koffievariaties

Wil je een heerlijke cappuccino of latte macchiato maken met de koffie die je met je percolator hebt gezet? Dan is een melkopschuimer een echte aanrader. Een melkopschuimer is een gebruiksvoorwerp waar je melkschuim mee kunt maken. Het werkingsmechanisme is gebaseerd op het toevoegen van lucht aan zuivel- (melk) en niet-zuivelproducten (amandel-, soja-, kokosmelk) tot het een rijk schuim wordt. Door de lucht toe te voegen wordt de textuur lichter en neemt het volume met meer dan twee keer toe.

Soorten Melkopschuimers

Melkopschuimers zijn er in verschillende soorten en maten:

  • Handopschuimers: Deze worden met de hand bediend.
  • Manuele melkopschuimers: Bestaan uit een karaf (roestvrij staal of glas) met een deksel. In het deksel bevindt zich een gat waar een zuiger doorheen kan. Giet melk in de kan. Beweeg de zuiger naar boven en naar beneden.
  • Automatische melkopschuimers: Ze zijn volautomatisch. Bij duurdere varianten kun je bijvoorbeeld kiezen uit koud, warm of heet schuim en een optie om automatisch uit te schakelen als de melk bereid is.

Hoe Werkt een Percolator Nogmaals?

Je hebt hierboven van alles gelezen over koffie zetten met een percolator. Hoe werkt een percolator? Onderin de percolator doe je water, bovenin een zet je een bakje met gemalen koffie. Vervolgens laat je het water bijna koken, waardoor dit door een buis omhoog gaat. Wil je een cappuccino of latte macchiato maken met de koffie die je met je percolator hebt gezet?

labels: #Ei

Zie ook: