Als er één type wijn is dat wat ons betreft meer waardering verdient, dan is het wel dessertwijn. Dessertwijn is de perfecte zoete afsluiter van een diner, als begeleider van je nagerecht of als dessert op zich. Deze rijke, zoete wijnen zijn heel erg geconcentreerd en maken van iedereen een liefhebber.

Er wordt nogal eens neergekeken op zoete wijn. En inderdaad, er is genoeg goedkope zoete wijn op de markt die allesbehalve de moeite waard is - we zullen geen namen noemen. Dat de serieuze (edel)zoete kwaliteitswijnen daaronder te lijden hebben, is ronduit zonde! In de categorie dessertwijn vind je namelijk een aantal van de grootste, meest rijkgeschakeerde en langst houdbare wijnen ter wereld. Bovendien gaat in het produceren van goede zoete wijnen enorm veel liefde en tijd zitten: veel dessertwijnen komen tot stand middels eeuwenoude artisanale wijnmaaktechnieken en een heleboel geduld. Kortom, meer zoete wijn please!

Wat is Dessertwijn?

Dessertwijn is een verzamelnaam voor zoete wijnen die vaak als dessert of bij het dessert worden gedronken. Zoals de naam al doet vermoeden, zijn dessertwijnen wijnen die goed bij het dessert gedronken kunnen worden. Ook zonder dessert zijn sommige van deze zoete wijnen goed in te zetten.

Dessertwijn is een versterkte wijn. Met versterkte wijnen worden wijnen met meer suikers, alcohol en aroma’s bedoeld. De bereiding van deze ‘gemuteerde’ wijnen heeft als kenmerk de toevoeging van alcohol tijdens het gistproces. Ook een zoete witte dessertwijn is zoet omdat een deel van de suikers in de wijn niet vergist is.

Soorten Dessertwijn

Er zijn ontelbaar veel soorten dessertwijn. Er zijn verschillende manieren om zoete wijnen te maken en daardoor dus ook verschillende stijlen. De mooiste witte en rode dessertwijnen worden gemaakt van druiven waarin de suikers en de smaken zijn geconcentreerd.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen 5 verschillende soorten dessertwijn:

  • Mousserende dessertwijn
  • Licht zoete dessertwijn
  • Zeer zoete dessertwijn
  • Rode dessertwijn
  • Versterkte wijn

Hoe worden zoete wijnen gemaakt?

Er zijn dan ook verschillende manieren om zoete wijnen te maken. Een hele simpele manier is droge wijn zoet maken door zoet toe te voegen aan wijn. Deze methode levert echter niet de meest spannende en complexe wijnen op. Benieuwd hoe zoete kwaliteitswijnen gemaakt worden?

  1. Late harvest: De simpelste methode van de vier is om de druiven langer aan de stok te laten hangen. Hierdoor gaan de druiven iets verschrompelen, verliezen ze vocht en concentreren zich dus de suikers en de smaken.
  2. Passito: Een andere optie is om de druiven in te laten drogen. Hierdoor verliezen de druiven meer vocht, en vindt er een nog grotere concentratie van suikers en smaken plaats. De druiven kunnen indrogen aan de stokken, of nadat ze geplukt zijn op strooien matten of in speciale ruimten. Bekende voorbeelden van dessertwijnen volgens de passito-methode zijn Recioto (de beroemde rode Italiaanse dessertwijn uit Valpolicella), Vin Santo (uit Toscane) of Pedro Ximénez-sherry (uit Spanje).
  3. Botrytis: Een wel heel bijzondere manier om dessertwijnen te maken is van druiven aangetast door botrytis, oftewel edele rot (pourriture noble in het Frans). In dit geval wordt de druivenschil geperforeerd door schimmel, waardoor er ook weer water uit de druif kan verdampen en een concentratie van suikers plaatsvindt. Voor edele rot zijn vrij specifieke omstandigheden nodig: het moet vochtig genoeg zijn voor de schimmel om te kunnen ontstaan, maar niet té nat, want dan ontstaat er grijze rot - wat allesbehalve lekkere wijn oplevert. Edele rot daarentegen, zorgt voor unieke, complexe en geconcentreerde dessertwijnen. Een klassieke zoete dessertwijn die gemaakt wordt van gebotrytiseerde druiven is Sauternes. Vernoemd naar het gelijknamige gebied AC Sauternes in Bordeaux. Het belangrijkste druivenras voor deze dessertwijn is Sémillion. De smaak kenmerkt zich door een weelderige zoetheid van stroperige honing, abrikoos, ananas en mango met tegenspel van frisse zuren.
  4. Eiswein: Nog zo'n bijzondere, exclusieve manier om dessertwijn te maken is druiven zo lang te laten hangen dat ze bevriezen aan de stokken. Dit geeft de ultieme concentratie van suikers en smaken. De druiven worden bevroren en wel geperst, zodat het merendeel van het water (in de vorm van ijs) achterblijft. Eiswein is dan ook een extreem geconcentreerde en pure expressie van de druif waarvan de wijn gemaakt is. Eiswein is zeer zoet en zuurrijk en heeft een uiterst volle, bijna sorbetachtige smaak. Het produceren van Eiswein is lastig. De druiven moeten extra rijp zijn, waarna zij vervolgens bij minstens -7 °C worden geoogst en daarna direct geperst.

Specifieke Dessertwijn Soorten

  • Mousserende Dessertwijn: Mousserende dessertwijnen gaan van demi-sec Champagne tot aan Moscato d’Asti. Allemaal bevatten ze wel een frisse zuurgraad, waardoor ze minder zoet overkomen dan platte dessertwijnen. Volzoete, frisse mousserende witte wijn uit Italië, met de intense geur van muskaatdruiven en lychees.
  • Sherry: Sherry is een Spaanse dessertwijn die door middel van het solera-systeem wordt produceerd. De Sherry wordt alleen gemaakt in Jerez de la Frontera, een streek in het uiterste zuiden van Andalusië in Spanje. Een wijn mag zich alleen een sherry noemen als het uit deze steek afkomstig is. Pedro Ximenez, afgekort PX, is dé bekende Spaanse druif om de zoete dessertwijn sherry mee te maken. De wijn is bijna zwart van kleur, heeft een stroopachtige structuur met intense smaken van gedroogd fruit, zoals vijg, pruim, dadel en rozijn. Voor het maken van sherry-wijn wordt het solerasysteem toegepast, een unieke rijpingstechniek waarmee jongere en oudere wijnen continu met elkaar gemengd worden.
  • Versterkte Wijnen: Een andere manier om zoete wijn te maken, is zorgen dat de suikers in het druivensap tijdens de vergisting niet allemaal worden omgezet in alcohol door tijdens de vergisting alcohol toe te voegen aan de fermenterende wijn. Als het alcoholgehalte te hoog wordt (16-18%), stopt de vergisting en blijft er dus een zoete wijn over. Ook Griekse dessertwijn wordt vaak versterkt, zoals de beroemde Muscat uit Samos - een stroperige, rijke wijn die behoort tot de lekkerste zoete witte wijn uit de regio.

Zoete Witte Wijn: Aroma's en Druivensoorten

Zoete witte wijnen zijn rijk en vol van smaak. Om te voorkomen dat witte zoete wijn log overkomt, hebben alle zoete witte wijnen zonder dat je het direct merkt vaak behoorlijk wat zuren. Die brengen de wijn daarmee beter in balans. Vaak kan je aan de textuur in het glas al zien dat het om een zoete witte wijn gaat. De wijn is dan filmend of zelfs stroperig.

Naast de zoetheid is een zoete witte wijn rijk aan aroma’s, anders zou het een saaie logge wijn zijn. In zoete witte wijn kan je veel verschillende aroma’s proeven. De aroma’s hangen natuurlijk af van de soort druif die gebruikt is en hoe de zoetheid tot stand is gekomen.

Aroma’s die je kan verwachten bij zoete witte wijnen zijn afhankelijk van de druivensoort: jamachtig fruit, abrikoos, amandel, kweepeer, honing, gember, papaja, vijg, toffee, parfum.

Zoete witte wijn kan van verschillende druivensoorten worden gemaakt. De druivensoorten die bekend zijn om hun mooie zoete witte wijn zijn: Riesling, Malvasia, Trebbiano, Sémillon, Muscadet, Sauvignon Blanc en Grillo.

Dessertwijn en Spijs Combinaties

Voor elk dessert kan je een andere wijn serveren. Omdat er zoveel verschillende dessertwijnen en desserts zijn, is hier geen makkelijk antwoord op te geven. Wel zijn er een aantal dingen om rekening mee te houden.

Wanneer je een dessertwijn bij je dessert gaat uitzoeken (of andersom), is het van belang om de elementen in de wijn en in het dessert goed op elkaar af te stemmen. Bij een dessert met veel frisheid serveer je bijvoorbeeld het beste ook een dessertwijn met frisse zuren. Heb je een dessert met tonen van chocola, noten of caramel? Kijk dan of je dit terug kunt laten komen in de wijn.

Probeer ook het 'gewicht' af te stemmen: bij een licht dessert past een lichtere wijn, bij een machtiger dessert ook een zwaardere wijn. Maar belangrijker nog dan deze vuistregels: veel uitproberen!

Om de keuze tussen rood en wit wat makkelijker te maken, is het een goed idee om te kijken naar de ingrediënten. Heb je veel rood fruit? Pak een rode dessertwijn. Juist geel fruit of witte chocolade? Ga dan voor een witte. Ook de stevigheid van het dessert kan je al een kant op leiden. Een pure chocolademousse is flink zwaar. Ga dan ook voor een versterkte dessertwijn zoals een port. Is het dessert fris en fruitig? Ga dan voor iets met wat meer zuren, zoals een Moscato d’Asti of een zoete riesling.

Dezelfde smaken passen altijd goed bij elkaar. Een wijn met tonen van perzik zal dus goed gaan met een dessert van perzik.

Eettips voor bij Sauternes wijnen

Wat betreft eettips voor bij Sauternes wijnen, gaat niets boven een perfecte kaasplank. De zoete, rijke smaken van Sauternes komen prachtig tot hun recht in combinatie met zachte, romige kazen zoals Roquefort, Stilton of Gorgonzola.

Bewaren en Serveren van Dessertwijn

Een laatste tip voor het serveren: het beste kun je dessertwijn koud drinken, zeg maar koelkasttemperatuur. Zo zorg je dat de wijn fris en fruitig smaakt en niet plakkerig zoet of alcoholisch overkomt.

Ook goed om te weten is dat eenmaal geopende dessertwijn goed te bewaren is. Dit komt door de suikers in de wijn, die een conserverende werking hebben. Het beste kun je de wijn in de koelkast bewaren.

Dessertwijnen zijn door de hoeveelheid suikers makkelijk lang te bewaren. Zelfs na openen kunnen deze wijnen langer bewaard worden dan droge wijnen. Tussen de 2 en de 4 weken is een dessertwijn prima te bewaren. Hoe meer suikers en alcohol, hoe langer het open kan blijven. Gesloten flessen zijn vaak jaren te bewaren.

Hieronder een tabel met voorbeelden van dessertwijnen, hun kenmerken en aroma's:

Wijnsoort Land Aroma's Beschrijving
Moscato d'Asti Italië Perzik, sinaasappelbloesem, honing Licht mousserend, zoet en aromatisch
Sauternes Frankrijk Abrikoos, ananas, mango, honing Rijk en complex, edele rotting
Pedro Ximénez Sherry Spanje Vijg, pruim, dadel, rozijn Zeer zoet, stroperig en intens
Eiswein Duitsland Perzik, abrikoos Zeer zoet, zuurrijk en vol

labels:

Zie ook: