Diarree is een aandoening waarbij iemand drie keer of vaker per dag waterige, ongevormde ontlasting heeft. Hoewel incidentele, minder vaste ontlasting normaal kan zijn, wordt het pas diarree genoemd als het volume en de frequentie toenemen. Diarree kan acuut (kortdurend) of chronisch (langdurig) zijn.

Oorzaken van Diarree

Er zijn diverse oorzaken van diarree. Acute diarree wordt vaak veroorzaakt door een infectie met virussen, bacteriën of parasieten, zoals bij buikgriep. Besmet voedsel of water is een veelvoorkomende bron van deze infecties, vooral tijdens reizen naar het buitenland waar de hygiëne minder is en andere micro-organismen voorkomen.

  • Infecties: Virussen, bacteriën en parasieten
  • Voedselintolerantie: Lactose-intolerantie, coeliakie (glutenintolerantie)
  • Medicijnen: Sommige medicijnen hebben diarree als bijwerking
  • Stress en spanningen: Kunnen leiden tot een snellere passage van ontlasting
  • Overloopdiarree: Dunnen ontlasting langs harde ontlasting bij verstopping

Voedselvergiftiging en Voedselinfectie

Een voedselvergiftiging ontstaat door het eten van voedsel dat besmet is met bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. Dit kan leiden tot misselijkheid, buikpijn, overgeven en diarree. Enkele bekende bacteriën die voedselvergiftiging kunnen veroorzaken zijn:

  • Salmonella: Komt voor op rauwe kip, rauw kalfsvlees, rauw varkensvlees, eieren, melk, groente en fruit.
  • Campylobacter: Zit vooral op rauwe kip.
  • Listeria: Zit soms op rauw vlees, rauwe vis (sushi, oesters) en in kaas van rauwe melk.
  • E-coli: Kan op rauw vlees (gehakt, hamburger) zitten en op rauwe groente.

Deze bacteriën komen in de maag en darmen terecht, waar ze groeien en een ontsteking veroorzaken. Sommige bacteriën en schimmels produceren gifstoffen waar je ziek van kunt worden.

Hoe komen de bacteriën in je maag en darm?

Zo kunnen de bacteriën bijvoorbeeld in je maag en darm komen:

  • Je snijdt rauwe kip en bakt die gaar. Op dezelfde snijplank snijd je daarna tomaten voor een salade. De bacteriën van de rauwe kip komen nu op de tomaten en je eet tomaten met deze bacteriën erop.
  • Je koopt sushi bij de supermarkt en laat dit buiten de koelkast staan. Bacteriën krijgen zo de tijd om te groeien en door de warmte kunnen ze sneller groeien.
  • Je koopt biologische sla. Op de sla zitten E-coli bacteriën uit biologische mest. Je wast de sla niet goed. Daardoor blijven er wat bacteriën op de sla zitten.
  • Je barbecuet en er liggen wat kipsatés in de zon. De bacteriën die erop zitten kunnen goed groeien in de warmte. De kipsaté gril je daarna niet lang genoeg en je eet een halfgare saté op.
  • Je geeft iemand een hand. Die persoon is net naar de wc geweest en heeft de handen niet goed gewassen. De bacteriën uit zijn poep komen dan op jouw handen.

Reizigersdiarree

Reizigersdiarree is een veelvoorkomende vorm van diarree die wordt veroorzaakt door het eten of drinken van voedsel of drank dat besmet is met bacteriën. Bijna één op de drie reizigers die hun vakantie in een tropisch of subtropisch gebied doorbrengen, krijgt er last van. Ook het eten van vers fruit en rauwe groente dat in besmet water is gewassen, kan reizigersdiarree veroorzaken.

Symptomen van Diarree

De belangrijkste klacht bij diarree is dunne ontlasting, meerdere keren per dag. Andere symptomen kunnen zijn:

  • Plotselinge aandrang
  • Moeite met het ophouden van de ontlasting
  • Verandering in kleur en geur van de ontlasting
  • Buikkrampen
  • Misselijkheid en overgeven
  • Koorts

Wat te doen bij Diarree

Acute diarree geneest meestal vanzelf. Hier zijn enkele tips om de klachten te verlichten:

  1. Drink voldoende: Minstens 2 tot 3 liter per dag om uitdroging te voorkomen. Water, thee en bouillon zijn goede opties.
  2. Eet vezelrijk: Vezels helpen om vocht op te nemen en de ontlasting steviger te maken. Bruinbrood en volkorenbrood zijn goede keuzes.
  3. Eet kleine beetjes: Als je weer trek hebt, begin dan met kleine porties.
  4. Vermijd zoete dranken: Appelsap, melk en frisdranken kunnen de diarree verergeren.

Medicijnen

In de meeste gevallen zijn medicijnen niet nodig. Er zijn echter enkele opties die verlichting kunnen bieden:

  • ORS (Oral Rehydration Solution): Een zout-suikeroplossing om uitdroging te voorkomen, vooral belangrijk voor kinderen en ouderen.
  • Loperamide: Een stopmiddel dat de frequentie van de ontlasting vermindert, maar de genezing niet versnelt. Niet geschikt voor iedereen.

Wanneer een Arts Raadplegen?

Neem contact op met een arts in de volgende situaties:

  • Als de diarree langer dan een paar dagen aanhoudt
  • Als je last hebt van ernstige uitdroging (weinig plassen, erge dorst, sufheid)
  • Als er bloed of slijm in de ontlasting zit
  • Als je koorts hebt
  • Als je plastabletten of medicijnen tegen een hoge bloeddruk gebruikt
  • Als je ouder bent dan 70 jaar

Preventie van Diarree

Om diarree te voorkomen, zijn er een aantal maatregelen die je kunt nemen:

  • Goede hygiëne: Was je handen regelmatig met water en zeep, vooral na een toiletbezoek en voor het bereiden van eten.
  • Veilig voedsel: Gebruik verschillende snijplanken voor vlees en groenten. Bak of gril varkensvlees en kip door en door zodat het goed gaar wordt.
  • Koeling: Bewaar bederfelijke producten in de koelkast en laat ze niet te lang buiten de koelkast staan.
  • Veilig drinkwater: Gebruik flessen water in plaats van kraanwater, vooral in landen waar de waterkwaliteit onbetrouwbaar is.

Preventie van Reizigersdiarree

Maatregelen om het risico op reizigersdiarree te verkleinen:

  • Gebruik flessen water in plaats van kraanwater.
  • Informeer of het water uit de kraan drinkbaar is.
  • In veel niet-westerse landen is het niet verstandig water uit de kraan te drinken of te gebruiken bij het bereiden van voedsel en het tandenpoetsen.
  • Informeer bij de plaatselijke GGD of er speciale voorzorgsmaatregelen nodig zijn voor de vakantie.
  • In sommige vakantielanden (bijvoorbeeld Egypte, Turkije, Thailand, etc.) worden vaccinaties aanbevolen of zijn ze zelfs verplicht.

Overzicht Medicatie en Diarree

Sommige medicijnen kunnen diarree veroorzaken als bijwerking of minder goed werken door de diarree. Hieronder een tabel met enkele voorbeelden:

Medicijn Groep Medicijn Voorbeeld Effect op Diarree
Bloedsuiker Verlagers Canagliflozine, Dapagliflozine, Empagliflozine, Metformine Kunnen diarree veroorzaken
Serotonineheropnameremmers (SSRI's) Citalopram, Fluoxetine, Paroxetine, Sertraline Kunnen diarree veroorzaken
Ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's) Diclofenac, Ibuprofen, Naproxen Kunnen diarree veroorzaken en gevaarlijke bijwerkingen geven bij diarree of overgeven
Hartglycosiden Digoxine -
Stemming Stabilisatoren Lithium -

Raadpleeg altijd een arts of apotheker als je vragen hebt over medicatie en diarree.

labels:

Zie ook: