Precies een jaar geleden schreef ik mijn allereerste artikel over hoe ik heel voorzichtig en geleidelijk was begonnen met het minder eten van vlees. Sinds de zomer van 2015 ben ik bij gaan houden of mijn avondmaaltijden vlees, biologisch vlees of vis bevatten of dat het vegetarisch was. Al mijn drie lezers destijds konden zien dat ik in acht maanden tijd van ongeveer 25% naar 75% vegetarisch avondmaaltijden ging.

Niet lang na dat eerste artikel liep ik tegen een challenge aan: Mei Vleesvrij. Hoewel ik nooit behoefte heb gehad om verboden middelen tot me te nemen, viel het idee dat ik geen vlees mocht me wel zwaar. Na Mei Vleesvrij besloot ik dus ook weer door te gaan zoals daarvoor. Zelf geen vlees meer kopen, het bij anderen wel eten als ze het me voorzetten en in een restaurant vegetarisch bestellen, tenzij het me echt niet lekker lijkt.

Op die voet ben ik het afgelopen jaar eigenlijk continu doorgegaan, maar die 75% vegetarisch ging stiekem nog naar 80-90%. Het vleesbeleg en de bitterballen zijn in die tijd ook uit mijn routine verdwenen. Gelukkig vond mijn vriend het ook oké om bijna geen vlees meer te eten en als hij toch - eens per maand ofzo - wat meenam, koos hij voor het allerlekkerste biologische vlees.

Sinds ik andere groene bloggers heb ontdekt, lees ik veel over veganisme. Mede dankzij hen ben ik ook wat gaan experimenteren met sojayoghurt en kaasvervangers. Terwijl ik van de zijlijn een beetje aan het meegluren was met een paar overtuigde veganisten, kreeg ik vanzelf wat mee van hun ideeën erachter. Dat we vroeger af en toe eens een varken of kip uit onze eigen achtertuin slachtten, nadat zij jarenlang van ons groenteafval gesmikkeld hadden en uitgescharreld waren, dat snap ik nog wel.

Maar al die stallen, fabrieken, lopende banden, de massaproductie. Intussen ben ik die laatste stukjes vlees die ik at steeds meer als die dieren gaan zien. Dit is een hapje dier. Dat is een hapje dier. Hoe dan ook raak ik er steeds meer van overtuigd dat vlees eten meer kwaad dan goed doet. Misschien bezwijk ik nog wel eens voor zo’n heerlijk geurende rookworst als ik op een koud station net de trein gemist heb, maar ik zal de verleiding niet opzoeken.

Inmiddels vraag ik ook aan anderen of ze mij geen vlees meer willen geven. Mijn vriend gaat intussen heel fijn mee in mijn gekte en dat maakt het een stuk makkelijker. Hij eet wel vlees als we buiten de deur eten en haalt af en toe een droge worst in huis voor bij de borrel. We hebben afgesproken dat hij zichzelf of onze gasten vlees voor mag zetten zolang ik er maar omheen kan scheppen.

Veganist zal ik niet snel worden met mijn kaasverslaving, maar de sojayoghurt bevalt me wel en ik wil me best eens aan de veganistische pannenkoekjes wagen. Ruim drie maanden geleden at ik voor het laatst vlees, ruim een maand geleden at ik de laatste visfilet die nog in de vriezer lag. Sindsdien ben ik ook gestopt met het bijhouden van mijn maaltijden in de hoop dat het niet meer nodig is.

De Uitdaging: Een Maand Zonder Vlees

Ik ga een maand geen vlees eten. Ik ga jullie deze maand samen met mijn medebloggers heel veel vega inspiratie geven. Ik ga heerlijke vegetarische recepten met jullie delen, ik zal kookboeken tips geven en daarnaast zal ik met jullie delen hoe mij deze maand af ging. Doe jij met mij mee?

Jarenlang ben ik vegetariër geweest. In die tijd ontwikkelde ik ook een eetstoornis, ook al wist ik dat op het moment niet. Achteraf denk ik dat mijn eetgestoorde gedachtes en overtuigingen ook zeker een aandeel hebben gehad in mijn keuze om geen vlees meer te eten.

Na een aantal jaar besloot ik dit verder te trekken en weigerde ik überhaupt iets dierlijks te eten. Ik ging veganistisch eten. Een tijd geleden maakte ik de keuze om toch wel weer vlees te eten (veganistisch at ik al een tijd niet meer). Ik vond het moeilijk om de overtuiging waar ik jaren naar had geleefd ‘over boord te gooien’, maar ergens was ik er zeker van dat dit voor mij gezonder zou zijn.

Omdat ik toch ergens bang was dat hier misschien nog een stukje eetstoornis in zou zitten. Als ik wel een keer meeging, viel ik terug in mijn oude eetstoornispatroon. Ik zocht het internet af naar menukaarten en googelde alle gerechten. Het eten werd weer een obsessie. Hoe vrijer ik dacht te zijn, hoe beperkter mijn wereld eigenlijk werd.

Ik sluit mijzelf weer af van de buitenwereld en alles draaide weer om het eten. De laatste tijd speel ik steeds vaker met het idee om toch geen vlees te eten en minder andere dierlijke producten te gebruiken. Ik heb geen eetstoornis meer en hierdoor kan ik nu beter voelen dat dit idee écht voortkomt uit mijn principes.

Ik merk dat ik het steeds moeilijker ga vinden om vlees te eten en hier is niets mis mee. Ik ben van mening dat een vegetarisch of veganistisch dieet prima haalbaar is op een gezonde manier (evenals een omnivoor dieet) maar dat dit wel voor iedereen anders kan zijn. Ik zag een vegetarisch en veganistische levensstijl als een dieet. Eten is lastig en kan voor sommige mensen, zeker met een eetstoornisachtergrond, ook lastig blijven.

Ik vind het nog steeds een lastige worsteling. Ik ben me bewust van de industrieën en de impact op de planeet en ik doe mijn best om hier een weg in te vinden die bij mij past en waar ik me goed bij voel. Het is voor mij helpend om hier niet teveel in goed en fout te denken, maar om te omarmen bij welke keuze ik me het meest prettig voel.

Ik ben op het moment dus ook geen vegetariër of veganist, maar ik probeer wel bewust vegetarische en veganistische keuzes te maken. Wat mij op het moment bezighoudt, is niet eens zozeer mijn gezondheid - wat voorheen toch wel mijn grootste drijfveer was. Veganistisch eten betekent niet automatisch dat je gezonder eet. Ik ben ook niet automatisch van mening dat dierlijke producten slecht zijn voor mijn gezondheid, maar ik vind op het moment vooral het idee lastig dat ik bijdraag aan bepaald leed dat hierbij komt kijken.

Ik ben me op het moment ook veel bewuster van dierlijk leed buiten voedsel om, waar ik hiervoor minder mee bezig was. Ik hoop vooral dat, mocht je de keuze maken (of hebben gemaakt) om minder tot geen dierlijke producten te nuttigen, dat je hier voldoende research naar doet en zorgt dat je geen tekorten oploopt. Zeker als je een eetstoornis hebt (of hebt gehad), is het verstandig de hulp van een professional in de arm te nemen.

Tips voor het opnieuw integreren van vlees in je dieet

Sommige mensen hebben de neiging om te starten met iets dat ze zich herinneren als 'lekker', zoals een hamburger van de snackbar. Natuurlijk is dat niet de eerste keuze als je net je principes een andere wending hebt gegeven, maar ergens begrijp ik het wel. Doe het niet. Vlees van de snackbar is geen vlees maar een sterk bewerkt product met tig toevoegingen. Het heeft vanuit idealistisch oogpunt geen enkele zin, maar ook voedingskundig heb je er niets aan. En het is heftig voor je lichaam om te verteren - veel heftiger dan de zachte maaltijden hieronder. Start liever rustig.

Eén van de beste manieren om vlees in je dieet op te nemen, is door het gebruiken van bouillon. Niet een maggi-blokje uit de supermarkt natuurlijk. Zelfgemaakte bottenbouillon. Neem geen hele mok bouillon, maar maak er een lekker soepje van. Of kook het door de groenten. Of maak risotto. De mogelijkheden zijn er genoeg.

Begin met weinig: een kopje bouillon op een pan soep, en bouw het op. Ik vind kippenbouillon de lekkerste en meest zachte soort, gevolgd door rund. Bouillon is zo'n goede start omdat het heel zacht is. Je hoeft geen vlees te kauwen (fijn voor je emoties) en je lichaam hoeft geen hele brokken vlees te verteren (fijn voor je darmen). Ook ethisch vind ik het een goede keuze, want het wordt gemaakt van 'afval', namelijk de botten die anders weggegooid zouden worden. In bouillon zitten wel ongelooflijk veel voedingsstoffen: mineralen, goede vetten, gezonde eiwitten.

Een fijne tussenvorm is gehakt. Biologisch gehakt van grasgevoerde runderen kun je makkelijk ergens doorheen mengen (groentenschotels, quiches, soep) zonder dat het gelijk een groot vleesfestijn wordt. Gehakt wordt vaak gemaakt van de wat vettere gedeeltes (neem dan ook geen mager gehakt, dat is zonde) en die vetten zijn juist zo gunstig. Een ander misverstand is dat we vlees moeten eten. Wij zijn gewend aan het magere spiervlees (de biefstuk).

Traditionele culturen aten dat vlees alleen in combinatie met vet. Ze waardeerden de vettere gedeelten en organen van een dier veel hoger dan het magere lapje. Daar hadden ze gelijk in: organen zijn veel rijker aan voedingsstoffen dan spiervlees. De echte 'superfoods' vind je in organen als lever en nieren. Een eenvoudige manier om lever te gebruiken is door gehakt. De andere doable manier om lever naar binnen te werken is via een goed gemaakte pâté.

Ben je iets verder en vind je het intussen prettig om af en toe wat vlees te eten, dan kunnen stoofschotels een fijne aanvulling zijn. Laat het vlees goed gaar worden (in bouillon!) en voeg een half uurtje voor het opdienen de groenten toe, zodat je geen groentensnot krijgt. Stoofschotels zijn prettig omdat je ook hier weer een combinatie kunt maken tussen rood spiervlees en dierlijk vet uit de bouillon.

Redenen om te stoppen met vlees eten

Sinds begin dit jaar ben eet ik geen vlees meer. De eerste reden is namelijk dat ik al een tijd lang bezig ben met duurzamer leven. De impact van het produceren van vlees op het klimaat is zo groot, dat je heel veel bijdraagt aan het klimaat door te stoppen met vlees eten. Vlees zorgt voor een groot deel van de CO2-uitstoot van ons eten en drinken. Dit voelde voor mij al een tijd lang niet goed en wilde niet meer meewerken aan de vleesindustrie.

Bovendien stond het mij steeds meer tegen hoe we in de wereld met dieren omgaan. De tweede reden waarom ik geen vlees meer wil eten, is omdat ik gezonder wil leven. Nu is het niet zo dat vlees per definitief ongezond is. Het is wel al lang bekend dat het eten van rood vlees en bewerkt vlees, ongezond is en kankerverwekkend kan zijn.

Ik besloot om wel nog vis te blijven eten, zeker omdat ik ook voldoende eiwitten en voedingsstoffen binnen wil krijgen. Ik heb er dus bewust voor gekozen om niet helemaal vegetariër te worden, maar pescotariër. In de praktijk betekent dit dat ik wel vis, eieren en kaas eet. Qua vis eet ik meestal zalm of tonijn. Dit geeft mij ook wat meer ruimte om te variëren in gerechten.

Toen ik begon met stoppen met vlees eten, dacht ik eigenlijk dat ik het heel moeilijk zou vinden. Niet dat ik zo’n grote vlees liefhebber was, maar ik zag vooral op tegen het uitzoeken van gerechten en het koken zonder vlees. Mijn man en dochter eten namelijk wel nog vlees en dat maakt het soms lastig. Toch merk ik dat dit in de praktijk heel erg mee valt.

We eten als gezin sowieso geen vleesbeleg bij de broodmaaltijd. Bij diner eten we nu ook vaker als gezin vegetarisch. Ik heb inmiddels veel vegetarische gerechten, of gerechten met vis, die mijn man en dochter ook lekker vinden. Denk aan quiches, poke bowl of Mexicaanse gerechten zoals wraps en taco’s. Daarnaast eet ik zelf als mijn man en dochter wel vlees willen eten, een vleesvervanger. Gelukkig zijn er tegenwoordig heel veel lekkere vleesvervangers te vinden in de supermarkt.

Het is opletten met vleesvervangers. Deze zijn niet altijd gezond (bevatten veel toevoegingen en zout) en kunnen ook veel calorieën bevatten. Je moet goed opletten dat je voldoende vitaminen en voedingstoffen binnenkrijgt. Omdat ik wel nog vis, eieren en zuivel eet, denk ik niet zo snel dat ik een tekort aan vitaminen en voedingsstoffen zal krijgen. Ook eet ik noten, peulvruchten en veel groente en fruit.

Ervaringen en Uitdagingen

Zo’n 1 ½ jaar geleden ben ik geheel gestopt met het eten van vlees. Ik had met mezelf afgesproken om op 1 januari 2020 nog maar 1 dag in de week vlees te eten. Daarvoor at ik al niet zo vaak vlees maar met het idee dat het beter is voor het milieu, dierenwelzijn en mezelf vond ik dat een mooi voornemen.

Al snel merkte ik dat ik het vlees helemaal niet miste en ik een paar weken achter elkaar geen vlees at zonder daar bij stil te staan. Er zijn namelijk zoveel lekkere vegetarische alternatieven. Een van de vragen waar ik een beetje mee worstelde is hoe ik dit ging toepassen op LeukeRecepten. Want zou ik nu misschien volgers of bezoekers gaan verliezen die wel nog graag een stukje vlees eten?

Ik moet zeggen dat dit uiteindelijk vrij makkelijk was. Tegenwoordig heb je vrij veel goede vleesvervangers. Dus als ik bijvoorbeeld een Turkse Durum maakte of gevulde courgette met gehakt of een burger gebruikte ik een vega variant. Dit zie (en proef) je bijna niet en bij het recept zet ik dan bijvoorbeeld (vega) gehakt. Zo kunnen mensen zelf kiezen. En bovendien staan er nog een heleboel recepten met vlees op de site. En het aantal bezoekers is de afgelopen tijd alleen maar gestegen!

Ik was een beetje bang voor een vitamine b12 tekort. Nu heb ik gelukkig nergens last van. Ik neem ca. 2 x per week een vitaminepilletje voor vitamine B12 en eet vaak ingrediënten zoals eieren, tempeh, peulvruchten, noten, yoghurt etc. En ook veel vleesvervangers bevatten toegevoegde vitamines, ijzer en eiwitten.

Ik had voorheen vaker last van mijn buik en pds (prikkelbaar darm syndroom) en dat is een stuk minder. Ik was een beetje bang dat ik mijn geliefde bitterbal zou moeten missen maar er zijn tegenwoordig echt goede vega vervangers zoals van Mora en van Kwekkeboom. Iets wat ik wel echt lekker vond maar nog geen vervanger voor is zijn pata negra ham en parmaham. Maar dat neem ik voor lief en heb ik er voor over.

Mijn man Eric die eet thuis gewoon vegetarisch mee. En veel vleesvervangers vind hij heel lekker, zo was hij bang dat we nooit meer thuis zijn geliefde broodje shoarma zouden eten. Maar je hebt een hele lekkere vega shoarma van Vivera die hij nog lekkerder vind dan de ‘echte’.

Tegenwoordig staat er op elke kaart bij een restaurant wel een vegetarisch gerecht. En ik merk dat er steeds meer bij komen en er ook mee wordt geëxperimenteerd. Ook zijn er restaurants waar je geheel vega(n) kan eten. En als mensen bij ons thuis komen eten vind ik het leuk om te laten zien hoe lekker je vegetarisch kunt eten en dat valt altijd goed in de smaak.

Wat ik soms wel lastig vind is als ik bij iemand anders ga eten om dan aan te geven dat ik vegetarisch eet want dan voelt het alsof je iemand met een ‘probleem’ opzadelt. Ik ben heel blij met de beslissing om vegetarisch te gaan eten. Het is echt niet moeilijk en bovendien heel lekker! Ik ben een enorme dierenvriend en merkte dat ik steeds meer moeite had met het eten van vlees.

Mijn ervaring met een maand zonder vlees en vis

Drie januari zat ik op de bank en dacht ik; wat als ik deze maand helemaal geen vlees en vis ‘mag’ eten van mezelf? Dat leek me weleens een goede om uit te proberen. Is het moeilijk? Wat valt me op? Waar loop ik tegenaan?

Op een kleine uitzondering na eet ik thuis denk ik al twee jaar vega met mijn avondmaaltijden. Als ik zelf kook dus. Dit houdt in dat ik wel vlees of vis eet als ik niet thuis ben. Dit kan zijn wanneer ik bij iemand eet of wanneer ik uit eten ga. Wanneer ik eten bestel bevat dit meestal ook wel iets van vlees of vis (denk dan vooral aan sushi, pizza of Thais).

Voor lunch probeer ik het ook al lange tijd te reduceren, dat gaat best goed. De enkele keer dat ik voor vlees kies doe ik dat heel bewust en geniet ik extra. Wanneer ik thuis ben en eet heb ik het zonder al teveel moeite onder controle dus.

Ik vind het trek of zin hebben in vlees of vis gewoon echt niet meer genoeg reden om het dan ook altijd maar te eten. Het voelt niet goed voor mij met alle wetenschap van nu. Hiermee wil ik trouwens echt geen moraalridder uithangen want ik eet het immers nog wel. Of ik ooit helemaal een vegetariër word, weet ik echt nog niet.

Wat ik dan weer echt niet kan begrijpen is dat de verkoop van vlees nog volop zijn hoogtijdagen viert. Er is geen supermarkt reclame waarin het niet over vlees of vis aanbiedingen gaat. Ik merk ook dat ik er knorrig van word als mensen er niet eens voor open staan om te gaan minderen of het anders te bekijken.

Tegen al mijn verwachtingen in had ik deze maand meer zin in vis dan in vlees. Dat had ik echt niet aan zien komen. De keren dat ik het eten koken niet zelf in de hand had was het even opletten. Ik eet best regelmatig bij mijn moeder en ik had al gezegd; nodig mij alleen uit als jullie vega eten of het zonder vlees en vis gegeten kan worden.

Er kwamen afgelopen maand zo’n 5 situaties voor waarin ik even moest schakelen ten opzichte van normaal. Pizza bestellen - Meestal neem ik een pizza met tonijn of iets van gedroogde ham of salami. Ik denk er vaak niet bij na, nu moest dat wel. De pizza was heerlijk. Ik bestelde een funghi met extra rode ui, olijven, kaas en truffelsaus.

Eten halen bij de toko - Al járen bestel ik altijd hetzelfde als ik bij ‘mijn’ toko kom. Bami met knoflook boontjes, kip cashew en een pittig eitje. Daarbij een bakje met koude tempeh. Daar moest deze keer dus verandering in komen. Ik liet de hele bestelling hetzelfde alleen koos ik nu voor tofu blokjes. Het zag er een beetje flets en Mwah uit, maar het was echt verrassend lekker!

Lekker eten bestellen - Ik ben toen gaan zoeken op vegetarisch, wat ik normaal nooit doe. Toen kwam ik bij een restaurant uit waar ik al heel lang eens wilde bestellen en waarvan ik weet dat ze héél lekker vega koken. Dat kwam dus goed uit. Lunch - Even snel wat beleg halen. ‘Eef, wil jij ook tonijnsalade?’ Ja lekker! O nee uhhh dit keer even niet. Het werd hummus en ander lekkers.

Pannenkoekenboerderij - Ik zou altijd voor iets kiezen met spek en er dan zelf stroop op doen. Goddelijke combi. Maar dit keer even niet. Na lang twijfelen ging ik voor de 4 kazen. Ook absoluut van genoten, maar op het moment zelf dacht ik ook wel; oehhh wat zou een spekpannenkoek mij nu goed smaken. Er waren trouwens genoeg vega opties vond ik.

Ik heb ook twee keer parmezaanse kaas gegeten. Wist jij dat parmezaanse kaas niet vegetarisch is? Vanaf nu ga ik het niet meer vergeten. De kroepoek en de parmezaan waren dus mijn ‘foutjes’ deze maand.

Ik ben echt van mening dat als je lekker kookt, vlees of vis geen gemis is. Er zijn een paar vleesvervangers die ik super lekker vindt. Ik bedenk niet een maaltijd en dan; hoe vervang ik mijn vlees? Ik denk meestal andersom.

De meest gestelde vraag was eigenlijk gericht op het hoe vervang je de v uit het wel bekende agv’tje. Aardappels koken? Mij niet bellen! Vlees bakken is dan ook vaak het begin van een lekkere jus en ik denk dat daar gelijk een groot deel van het ‘moeilijk vervangen’ ligt. Daarvoor adviseer ik even ‘vega(n) vervanger voor jus’ voor te google’en. Daar vind je talloze opties.

Ik denk wel dat ik als eerst sushi ga eten. Een pakje rosbief zal ook wel weer in mijn winkel mandje belanden volgende week. Verder denk ik dat het door dit ‘experiment’ nog gemakkelijker is geworden nog wat vaker vlees en vis te omzeilen. In deze tijd is dat echt zo moeilijk niet meer.

Ik denk dat het best leerzaam kan zijn voor jezelf om ook eens zo’n maandje te doen. Of misschien is 2 weken al een uitdaging voor jou. Ga ervoor, daag jezelf een beetje uit. Je zal zien dat je er iets van opsteekt en het echt niet zo moeilijk is als het misschien lijkt.

Resultaten en Reflecties

Op 1 maart kondigde ik hier aan om een maand geen vlees te eten. Het is mij gelukt om elke dag te koken zonder vlees. Ik vond dat absoluut niet lastig of moeilijk. Ik werd enorm uitgedaagd in de keuken, ik heb heerlijke vleesvervangers gegeten en heb leuke nieuwe gerechten gekookt.

Maar het ging niet altijd zo goed hoor. Ik ging uiteten met vriendinnen en wij deelde allerlei hapjes en at per ongeluk een hapje met vlees. Ik dacht er niet bij na en had niet helemaal door dat het vlees was. En ik at ook nog tijdens een borrel 1 bitterbal in plaats van een kaassoufflé.

Dus nee ik ben niet 31 dagen helemaal vleesvrij geweest. Vlees thuis laten staan is geen probleem (ik koop het gewoon niet) maar buiten de deur heb ik er toch iets meer moeite mee. Oooh en die stomme bitterballen, ik blijf er trek in hebben.

Ik kan het vlees eten niet meer goed praten voor mezelf. Ik laat het vlees dus ook na april staan. Ik wil je op Puur Suzanne (blijven) inspireren met heerlijke vegetarische recepten. Ik ben ook na het zien van de beelden uit het slachthuis van twee weken geleden echt klaar met vlees en wil het daarom ook niet meer promoten.

Ik zal daarom geen recepten meer delen met vlees op mijn blog. En er zijn al zoveel recepten met vlees op het internet. Alle bestaande recepten met vlees die op Puur Suzanne staan ga ik niet offline halen. Het zijn fijne recepten en als jij vlees wilt eten. Doe dat!

Ook ga ik jullie niet overhalen om nooit meer vlees te eten, want die overtuiging moet vanuit jezelf komen. Ik ga mezelf ook niet de stempel vegetariër geven omdat ik dat niet ben. Hebben jullie nog verzoek recepten? Of andere vragen. Laat het mij dan zeker weten.

labels: #Vlees

Zie ook: