Bij dingen die je elke dag doet, horen vaak ook vaste taalformules. En al jong leer je dat het netjes is om een maaltijd samen te beginnen. Het gros van de tafelaars zegt waarschijnlijk gewoon ‘Eet smakelijk’, maar in menig gezin is er ook een ritueel: je vouwt je handen voor een gebed of houdt elkaars hand vast. Of er klinkt een lied, een spreuk of een wens.

Variaties en Tradities

In ons protestants-christelijke gezin konden de precieze formules variëren per maaltijd, maar altijd begonnen en eindigden we met een gebed. Soms in stilte, in andere periodes hardop, soms werd er een kort lied gezongen (‘Vader wij danken u, Hemelse Vader wij danken u’). Mijn vader opende de warme maaltijd op zondag met een langer en gevarieerder gebed. Bij mijn katholieke schoonfamilie viel ik de eerste maaltijden bijna van mijn stoel door het moordende tempo van het gezamenlijke gebed. In mijn protestantse oren klonk dat als oneerbiedig afraffelen. In het grote gezin werd de gebruikelijke gezellige herrie dan bruusk onderbroken door mijn schoonmoeder die zei: ‘We gaan bidden.’ Mijn schoonvader viel in met een Onze Vader, gevolgd door een weesgegroet en iedereen viel hem direct bij met het rap geprevelde gebed. Klonk er dan ‘Amen’, dan ging de onderbroken groepsconversatie onmiddellijk verder; de onderbroken zin ‘Maar je moet als je natuurkunde wilt gaan studeren...’ werd luidkeels afgemaakt: ‘... Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is.

En voor wie van taal houdt, is er tijdens de maaltijd in uiteenlopende kringen veel verrassends te horen. Als er in een bevriend Limburgs gezin weleens weinig tijd en eerbied was, werd het ‘Vader en Zoon, Pipo de kloon’ (voor ‘In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Amen.’). Dat smaakte naar meer.

Reacties en Nostalgie

Een oproep naar oude en nieuwe eetspreuken in het decembernummer van Onze Taal leverde 163 reacties op, vaak vol nostalgie. Die reacties - aangevuld met een paar maanden participerende observatie (ik bedoel: lang natafelen) - zijn onvoldoende voor een representatief wetenschappelijk onderzoek. Maar meer dan genoeg voor een bijzondere verzameling voor lezers met een sterke maag.

1. Stilte tijdens het Eten

Veel mensen zwijgen tijdens het eten. Niet dat ze deel uitmaken van een zwijgende kloosterorde, maar ‘We beginnen en eindigen niet zo gezamenlijk.’ Ook wordt er (zelfs in gezelschap) wel televisie gekeken of (zelfs in gezelschap) gelezen tijdens het eten, waardoor het van formules niet echt komt. Of ‘Beter niets zeggen dan een nietszeggende spreuk.’ Maar daartegen werd ook krachtig geprotesteerd.

2. Afnemend Gebruik van Gebeden

Hoewel in oudere én jongere gezinnen nog steeds een of ander openingsgebed of dankgebed klinkt, benadrukken veel informanten dat ze dat vroeger deden en nu niet meer.

3. Nieuwe Rituelen en Woorden

Sommigen missen die religieuze conventies en hebben daarom gezocht naar nieuwe woorden en rituelen: ‘Samen eten, samen delen van de overvloed; samen eten, dankbaar weten dat het groeien moet’, met als toelichting: ‘Wij spreken dit als gezin sinds jaar en dag uit als we aan tafel gaan onder het vasthouden van elkaars handen, soms met de ogen dicht. Dat helpt om dagelijkse besognes even achter ons te laten, gasten tastbaar in onze kring op te nemen en om het besef door te laten dringen dat we bevoorrecht zijn, omdat het niet vanzelf spreekt dat er eten op tafel staat.’

Een ander gezin noemt het ‘humanistisch bidden’: ‘We zeggen drie keer achter elkaar “Eet smakelijk allemaal!”, terwijl we elkaar de hand vasthouden. We doen dat als er eters op visite zijn, al dan niet met wild handengeschud en -gebaar.’ Veel ouders nemen al oudere antroposofische spreuken over of nieuwere formules van kinderdagverblijven.

4. Meest Gebruikte Formules

De meestgebruikte formules lijken: ‘Eet smakelijk’, ‘Smakelijk eten’ en ‘Goede bekomst.’ Tegelijk blijkt er een grote variatiebehoefte, die heeft geleid tot familietaal. Ironische versies, vaak gebezigd door vaders en ooms, soms ook door ondeugende oma's en vrolijke tantes: ‘Smaak etelijk nadien’, ‘Smeet akelig.’ En na de maaltijd: ‘Wel mag het je be-kommen.’ Of de verbastering ‘Melk uit je kommetje’ (met als toelichting: ‘Dit zei onze opa altijd na het dankgebed. En wij zeiden het na.’).

5. Verwijzingen naar de Spijsvertering

Hoewel er doorgaans bij gezegd werd dat het in strijd was met de etiquette en de goede smaak, werden expliciete verwijzingen naar de spijsvertering met graagte vermeld.

-Zo, ik heb het koffertje weer vol. (‘Zo sloot mijn schoonvader de maaltijd af. Vreselijk vond ik dat. (‘Schijnt tegenwoordig normaal gevonden te worden, hoewel ik (1938) hem nog steeds niet vind kunnen.

-Dat we het maar binnen mogen houden.

Voorbeelden van Gebeden, Rijmen en Complimenten

Zonder alle inzendingen recht te kunnen doen, volgen hier nog enkele saillante voorbeelden van gebeden, rijmen en complimenten aan de kok.

  • Kijk eens: lekker eten voor jou en ook voor mij.
  • Wij zijn hier bij elkaar. Het eten staat al klaar. (“Bij mijn opa en oma moesten we altijd bidden voor het eten.
  • Lieve Heer, u weet dat ik u bemin, maar ik heb honger en ik hap erin!
  • Eén twee drie, bon appétit.
  • Eén twee drie, vrolijk is het avondeten. Eén twee drie, bon appétit. (‘Dit gedichtje gebruiken wij al jaren met ons gezin.
  • Moeder aarde gaf het graan. De boer die zaaide het. De zon deed het rijpen. De maaier maaide het. De molenaar maalde het. De bakker bakte er brood van. En moeder aarde geeft dat het ons tot voedsel strekken kan. (‘We maken oogcontact, haken de pinken in elkaar en zeggen de spreuk. Ik heb 'm vrijwel helemaal overgenomen uit een boekje met antroposofische spreuken.
  • Aarde droeg het in haar schoot. Zonlicht bracht het rijp en groot. Zon en aarde die ons dit schenken. Dankbaar zullen wij aan u denken. Ook de mensen niet vergeten.
  • De aarde doet het groeien. De zonne doet het bloeien. Rijp wordt het van de regen. Drievoudig draagt het zegen.
  • Aangebrand en nog niet gaar.
  • Smakelijk eten. Smakelijk drinken. Hap hap hap. Slok slok slok. Dat zal lekker smaken. Eet maar op. Drink maar op.
  • Hap hap happerdehap hap hap happerdehap haphaphap. Bik bik bikkerdebik bikkerdebik bikbik bikbik. Smakelijk eten. (‘Dit is de eetspreuk van de Prinses Irenegroep V uit Vlaardingen.
  • Mi-ma-moetsie. Hap-slik-foetsie. (‘Peuterschool bij de Bussumse Montessorischool. Mijn kleindochters zaten hier van 2004 tot 2007.
  • Soep soep soep. (“Wij zeiden vroeger in ons 100% Nederlandstalige gezin altijd ‘bon appétit’ tegen elkaar, waarbij wij dan net als het klinken met de glazen met het bestek in twee handen in de lucht tegen het bestek van de ander aan tikten.
  • Tip tap top. Eet en drink maar lekker op! (‘De spreuk “Eet smakelijk” zou men volgens de etiquette niet horen te zeggen. Dit zou een belediging zijn voor de gastheer of -dame die gekookt heeft.
  • Eet smakelijk!
  • Eet u smakelijk dominee en mevrouw. (“Dat kregen wij vroeger altijd te horen tijdens het eten. Mijn vader is een Groninger. (‘Met ogen snel dicht. Eventueel gevolgd door: “Goede bekomst.” Dit alles ondanks het feit dat wij - mijn ouders en ik - hoogstens één keer per jaar in de hervormde kerk kwamen. (‘Reactie: “Dank u. (‘Mijn Britse man zei dit een keer per ongeluk.
  • Goede bekomst. (‘Dit betekent bij ons “Bord Bestek Beker Aanrecht”.
  • As 't op is, is 't op, is 't eate gedoan.

De Discussie over Etiquette

En ja, waarom zo veel varianten die een beroep doen op een sterke maag? Misschien omdat onze verbale tradities -ook de waardevolle - soms iets te serieus en te knellend zijn. Het kan heerlijk zijn om je familie en vrienden met een onsmakelijke variant op een clichéformulering even te schokken, en te verrassen.

Het is weer het moment van de dag waarop bewoners van het huis (waar ik als oproepkracht-receptioniste achter de balie zit) naar het restaurant wandelen. Ineens schiet me te binnen dat deze wens door sommige mensen ongepast kan worden gevonden al woon ik niet in het Gooi en zal hier niet veel blauw bloed wonen). Ik google even en ja hoor: ‘Eet smakelijk’ zeggen tegen de gasten mag echt niet volgens de etiquette, het is namelijk een grove belediging voor de kok. Wat je eigenlijk zegt als je iemand smakelijk eten wenst is ‘ik hoop dat het smaakt’. Ik moet wel meteen denken aan een cabaretier (Wim Kan? Toon Hermans? Fons Jansen?) die vertelde dat vader voor het eten altijd zei: "Nah... Hier heeft onze 6 jarige e.e.a. verbasterd tot "smakelijke vorkzetting", een uitdrukking die bij ons inmiddels helemaal ingeburgerd is.

Ondanks dat een kok altijd smakelijk kookt, kunnen er genoeg redenen zijn waarom het eten niet altijd smakelijk verorberd wordt. Een hartelijk 'Eet smakelijk' kan daarom best. ...zou je dan 'eet lekker' moeten zeggen. Maar ik vind het ook onzin. Trouwens, hoe goed een kok ook kookt, smaken verschillen nou eenmaal. Als mensen langslopen richting eetzaal, is gewoon gedag zeggen prima. En 'eet smakelijk' zeggen kan eventueel wel, als je de kok bent. Anders is het niet zo voorkomend. Maar, als het vriendelijk bedoeld is kan alles, wat mij betreft. Zeuren erover is in elk geval helemaal niet zoals het hoort.

Wat grappig! Dit lijkt me ook prima!! Wat niet hoort is bij elke gang opnieuw eet smakelijk zeggen, dat heb ik thuis geleerd. Dus niet bij het toetje weer 'eet smakelijk'. Wij moesten thuis van mijn moeder die nogal van de etiquette was het andersom zeggen. Mijn moeder was onderwijzeres bij bijzonder onderwijs en behalve gewoon lesgeven aan jongere klassen gaf ze ook huishoudkunde aan de oudere meisjes...á lá huishoudschool vroeger zeg maar. Dat was er bij ons zo inge'dramd' (zo zou mijn broer het uitdrukken) dat als iemand nu het andersom zegt (in een restaurant b.v.) ik wel altijd eventjes maar verbaasd ben. Maar ik stoor me er echt niet aan. Het maakt me niet zoveel uit. Mijn kinderen zeggen het dus ook vanzelf andersom, want die hebben het zo geleerd. Maar ze verbeteren als ze het andersom zeggen, nou nee...Zo belangrijk is het toch niet? Je bedoeld er toch niets mee?

In het dagelijks leven beantwoord ik ook zo als aangegeven. En 'dat het u wel moge bekome' ook niet aan het eind. Maar 'smakelijk eten' zeg je weer niet als je zelf ergens achter een balie zit en iemand loopt langs je heen op weg naar de eetzaal. Misschien ook niet netjes? Eerlijk gezegd heb ik geen idee P. Ik zou het zelf niet zeggen....Ik zou zeggen prettige maaltijd ofzo of goedenmiddag denk ik. Maar dat is puur gevoelsmatig. Want het eten smáákt daar moet je vanuit gaan.

Hier (ZH) is het de normaalste zaak van de wereld om 'eet smakelijk' te zeggen. Niemand die er iets achter zoekt, sterker nog, het is de meest gangbare opmerking om de maaltijd te beginnen. Het is toch hetzelfde als 'bon appetit', goede maaltijd dus. Dat zeggen ze in Frankrijk en dat zou je ook kunnen opvatten 'ik hoop dat de maaltijd goed is' of zoiets. Gr.

Groeten, uw spellingpolitie. Klinkt me wat dubieuzer in de oren dan een welgemeend 'eet smakelijk!' 'hopen' doen we op het toilet, zei een docent ooit eens tegen me. Je hoopt nooit, je weet het zeker of je gaat er vanuit. Dat was zijn motto. Moest ik even aan denken bij dit draadje. Klinkt voor geen meter, 'ik hoop dat het smaakt'. Grappig draadje trouwens. Is dat niets? Alsof de maaltijd evt. Gr. Nee, bon appetit wenst je een goede eetlust toe zodat je optimaal van de dis kunt genieten. Het gaat er dus van uit dat het eten genietbaar is. dat doe je toch ook met 'eet smakelijk': je wenst dat men genoeg eetlust heeft om smakelijk te eten. Ach, het is maar een uitdrukking die niet negatief is ontstaan laat staan bedoeld, maar met dezelfde bedoeling als bon appetit, in mijn beleving in ieder geval.

'Eet smakelijk' hoor ik hier ook te pas en te onpas. Dus áls het al streekgebonden is dan is het wel wijd en zijd. Ik kom wel uit het Gooi, maar wij zeiden ook altijd eet smakelijk. Niet hele draadje gelezen maar ik heb begrepen dat "Eet smakelijk" not done is omdat het een bevel is. Verstuurd met de Ouders Online iPhone app.

Geen smakelijk eten mogen zeggen is een vorm van "etiquette" waaraan bepaalde mensen (adel enzo) elkaar kunnen herkennen. Dat is iets anders dan gewone etiquette die ervoor is om prettig met elkaar om te gaan. Ik pleit er daarom voor om gewoon eet smakelijk te zeggen omdat dat bij de meeste mensen gewoon netjes en vriendelijk is.

In mijn familie wordt geen 'eet smakelijk' gezegd bij het eten. Er werd in dit draadje al een paar keer de vraag gesteld: wat moet je dan zeggen? Nou... niks dus. Ik snap wel dat als je thuis hebt geleerd dat je 'eet smakelijk' (of een variant daarop) hoort te zeggen, dat je dan het gevoel hebt dat er toch iets gezegd moet worden. Ik lees met verbazing de uitleg die er wordt gegeven aan waarom het niet zou mogen, dat het een belediging van de kok zou zijn enzo. Ik weet zeker dat ik dat ik dat van mijn moeder nooit gehoord heb. Het klinkt voor mij een beetje als een achteraf bedachte verklaring. Sommige mensen hebben de gewoonte om 'eet smakelijk' te zeggen, andere mensen hebben de gewoonte om niets te zeggen.

Volgens mij zijn die adel-regels een eigen variant van anti-burgerlijk. Net zoals pubers behoefte hebben zich tegen de burgerlijkheid af te zetten (dat noemen we dan alternatief) hebben ook anderen die behoefte (dat noemen we dan 'stand'). En ik moet zeggen, het heeft wel wat (niet dat ik enige stand bezit). Net als obers die komen vragen of 'het smaakt'. Mieter op! Net als 'het toilet' i.p.v. WC, dat heeft iets overdreven netjes, 'little girls room' ok zo erg.

Ik zit al lezend in dit draadje te denken hoe wij dat doen. Volgens mij zeggen we ook heel vaak helemaal geen 'eet smakelijk' of 'smakelijk eten'. Met bezoek ofzo dan wil ik nog wel eens 'eet smakelijk' zeggen, of 'eet ze'. Persoonljk vind ik het onbeleefd om voor het eten elkaar NIET 'eet smakelojk' of iets dergelijks toe te wensen. Omdat ik dat inderdaad als knd geleerd heb. Ik dacht als kleuter dat het deel uitmaakte van het gebed, net als 'welbekometu', omdat het meteen na 'amen' gezegd werd.

Kali orexi. betekent: eet smakelijk. mensen wensen elkaar smakelijk eten bij het begin van een maaltijd. dagelijks gezegd, er wordt gegeten, en het lijkt heel gewoon. ook, want eten is nodig om te leven en te functioneren, heel gewoon. vanzelfsprekend is soms ver weg. mensen met anorexia nervosa. het betekent: géén eetlust (an orexi). angst dik te worden, hoewel er sprake is van fors ondergewicht. boulimia nervosa. Boulimia betekent ‘honger als een os’. niet bij voor iemand met boulimia of anorexia. klachten samenhangend met het eten ook voor bij andere diagnoses. keel kunnen krijgen. persoonlijkheidsstoornis. impulsieve gedragingen. smakelijk eten dus niet vanzelfsprekend. daar smakelijk? goed herkenbaar voor wie niet in behandeling is bij de GGZ.

eten, ze krijgen soms zelfs geen hap door hun keel. feitelijk een lichte vorm van angst is. vaak minder zin in eten. keel, maar het eten smaakt helemaal niet. volproppen, met een zak chips of dropjes, is dat vaak vanuit puur ongenoegen. de lust tot eten sterk afneemt, er weinig tot niets meer gegeten wordt. wordt juist veel te veel gegeten, er volgt een vreetbui. Heerenveen kun je prima eten. elkaar, of het nu volgens de etiquette mag of niet. tafeltje op en gaat weer aan het werk. aandacht weer naar andere zaken kan gaan. Alles op zijn tijd.

Etiquetteregels en Gastvrijheid

Eet smakelijk? ‘Etiquetteregels zijn er niet om het moeilijker te maken, ze geven juist houvast’, zegt Jan Jaap van Weering. Sinds 2008 geeft hij met zijn consultancy Distinguished etiquettetrainingen. ‘Aan accountmanagers, ondernemers, studenten, militairen, ambtenaren, diplomaten, burgemeesters en als vrijwilliger aan kansarme kinderen in de WeekendKlas. Na mijn masterclass kom je niet meer in een situatie waarin je tóch een smoking had moeten dragen. Of een jurk die net óver de knie valt.

‘Mensen leggen hun servet niet direct op schoot. Als de bediening met twee volle handen arriveert, blijven ze gewoon doorpraten, terwijl dat servet nog op het bord ligt. Wat ook slordig is, is je bestek op de bordrand laten rusten, met het uiteinde op tafel: “roeien” of “bruggen bouwen”. Je dient je tafelzilver binnenboord te houden: in een omgekeerde letter V. En eigenlijk met de snijkant naar binnen. ‘Zeker, uit de riddertijd. Net als het klinken van glazen: nadat aan tafel besproken was of er een oorlog zou komen of een wapenstilstand, werd er geklonken. Mocht iemand gif in een beker gedaan hebben, dan zou dat in alle bekers terechtkomen. De voorschriften zijn nergens officieel vastgelegd. Nou ja, in mijn boek Distinguished look at… natuurlijk.

‘In China vond men het direct uitpakken van cadeaus altijd gretig overkomen en bovendien zou je het van een gezicht kunnen aflezen als iemand het niet mooi vindt. Maar het snelle bereik van social media is geen excuus om fatsoensnormen weg te laten. Wat als je niet weet hoe het heurt? ‘Kijk even hoe de gastheer of de gastvrouw het doet, of een tafelgenoot. En voor je aan de wijn begint: wacht even tot het diner is geopend. Goede tafelmanieren vallen niet op, ontbrekende wel, dat zeg ik ook altijd. Omgekeerd: iemand die zich stoort aan de tafelmanieren van een nieuwe schoondochter, adviseer ik niet om direct aan tafel regels uit te vaardigen. Dat maakt de sfeer niet prettiger en ik vind dat je mensen in hun waarde moet laten. Maar ik zou het achteraf wel even ter sprake brengen. In de vorm van een advies dan, niet als bevel. Sowieso, of je nu ijskast of koelkast zegt; beurs of portemonnee: met dergelijke woordkeuzes om standsverschillen te laten blijken, moet je anderen nooit in verlegenheid brengen.

‘Meestal zeg ik zelf: “Ik wens u een genoeglijke avond toe.” Maar je kunt ook gewoon een toost uitbrengen. Houd het waardig en stijlvol, maar vooral: nooit langer dan zes minuten. Dat is voor de mensen in de keuken niet fijn en aan tafel zit niemand te wachten op een preek. En om ruzies te voorkomen, praat je aan tafel niet over politiek, religie, ziektes, oorlog, geld en seks.

Smakelijke Voortzetting Vermijden

Prijsvraag! Elkaar ‘smakelijk eten’ toewensen gold in hogere kringen als een faux pas, omdat deze aansporing als het ware ruimte openhield voor de mogelijkheid dat het eten ook níet smakelijk zou kunnen zijn. Dit is dan weer een belediging voor degene die de maaltijd heeft bereid, hetzij de gastvrouw, hetzij een huishoudster/kok. Het idee is dat het eten dat op tafel verschijnt met zorg is klaargemaakt en dus in principe smakelijk is. In middenklasse- en lagere kringen dacht men niet na over de diepere implicaties van deze kreet en zei men het gewoon als sein om met eten te beginnen. Het klinkt aardiger dan ‘aanvallûh!’

Omdat veel mensen in hun jeugd erin gedramd hebben gekregen dat je nooit ‘smakelijk eten’ mag zeggen, is de uitdrukking als een verkliklichtje gaan werken. Woorden als ‘gozer’ (in plaats van ‘vent’) of ‘gebakje’ (in plaats van ‘taartje’) of ‘zeer doen’ (in plaats van ‘pijn doen’) hebben dezelfde attentiewaarde. De goede verstaander, wat dat ook moge zijn, meent dan met iemand van lagere komaf te maken te hebben. Het is allemaal uiterst betrekkelijk en arbitrair, maar zo werkt het nog steeds. Sommige mensen vinden het ordinair om ‘smakelijk eten’ te zeggen, maar eigenlijk is het nuffig om je eraan te storen.

Ik ben eigenaresse tevens gastvrouw van een restaurant in een middelgrote stad. Van de week werd ik aangesproken door een drie-persoonstafel. Men had een perfecte avond genoten, het eten was heerlijk, maar of ik nooit meer ‘smakelijke voortzetting’ wilde zeggen, want dat kon echt niet. Ik heb de middelbare hotelschool doorlopen, veel ervaring in de horeca, maar hier heb ik nog nooit van gehoord. ‘Smakelijke voortzetting’ is inderdaad een uitdrukking om te vermijden. Dat zouden mensen niet tegen elkaar moeten zeggen, ook obers en serveersters niet tegen hun klanten. Het is een loze opmerking, waar niets van uitgaat, een onaangenaam cliché.

Komende uit de mond van een restauranteigenaar zou deze goedbedoelde wens ook nog kunnen wijzen op onzekerheid: ‘Ik hoop maar dat u het lekker vindt, want je weet maar nooit wat de kok er nu weer van gemaakt heeft.’ Als restauranteigenaar zou u zo zeker van uw zaak moeten zijn, dat u tegen uw gasten niet de hoop hoeft uit te spreken dat ze het lekker vinden. Natuurlijk is het lekker! U weet toch wel hoe u een smakelijke maaltijd moet bereiden? Om dezelfde reden is de vraag ‘Heeft het gesmaakt?’ ook overbodig, en wordt door klanten vaak als irritant ervaren, zeker wanneer de ober na elke gang controleert of de gasten het wel lekker hebben gevonden. Klanten gaan die terugkerende vraag beschouwen als vissen naar complimentjes, en dat ergert. Niet doen dus! Ga ervan uit dat het goed is. Als de klant bijzonder tevreden is, zegt hij het uit zichzelf wel. Als hij ontevreden is, ook.

De uitdrukking ‘eet smakelijk’ is iets minder erg, omdat dit als alternatief geldt voor ‘alstublieft’ of als sein dat iedereen mag beginnen met eten. ‘Eet smakelijk’ kan in een restaurant wel worden gezegd, maar liefst niet meer dan één keer per avond (dus niet na elke gang opnieuw). Verder kan de ober of serveerster gewoon ‘alstublieft’ zeggen. ‘Eet smakelijk’ is taalkundig gezien een opdracht in de gebiedende wijs en geen wens. Je geeft gasten hiermee de opdracht om ‘smakelijk te eten’. Maar door ‘eet smakelijk’ te zeggen, impliceer je ook dat het eten níet smakelijk kan zijn.

Wat ons betreft zijn er genoeg andere dingen die je tegen gasten kunt zeggen. Wat aan de formele kant, maar wel netjes en gepast: “ik wens u een genoeglijke avond”. Maar omdat je waarschijnlijk vaker aan tafel komt gedurende de avond, is deze variant niet altijd geschikt. De laatste drie opties in dit rijtje genieten onze voorkeur. Niet té formeel en overal te gebruiken. Je laat ook in het midden of je het over het eten, de sfeer of het gezelschap hebt. En, net als bij de andere varianten, uitgesproken als wens vanuit de eerste persoon (ik) en niet als opdracht in de gebiedende wijs.

Het doel van etiquette is om rekening met elkaar te houden en alles zo soepel mogelijk te laten verlopen. Wat ons betreft is het dan ook niet gastvrij om onnodig aan etiquette vast te houden. Als je de etiquette niet kan toepassen, of even niet meer weet, is dat dus geen probleem.

Wil je meer leren over horeca-etiquette? Werk of onderneem je in de horeca en wil je weten wat gastvrijheid is en hoe je gastvrijheid kunt verbeteren? Wil je weten wanneer en hoe je gasten vraagt of alles naar wens is geweest?

Alternatieven voor "Eet Smakelijk"

Samenvattend, hoewel "eet smakelijk" een gangbare en vriendelijke uitdrukking is in veel Nederlandse kringen, kan het in meer formele situaties of in de horeca beter zijn om alternatieven te overwegen. Hieronder een tabel met suggesties:

Situatie Alternatieve Formuleringen
Formeel diner "Ik wens u een genoeglijke avond toe." / Een algemene toost
Restaurant (als ober/serveerster) "Alstublieft." / Een glimlach en vriendelijke blik
Informele setting (familie/vrienden) "Eet ze!" / Stilte (niets zeggen is ook acceptabel)

labels:

Zie ook: