Wie heeft er weleens een dieet gevolgd? Je bent vast niet de enige! Het eerste wat er geschrapt wordt als je een paar kilo kwijt wil, zijn natuurlijk de snacks. Iedereen weet dat die gewoon niet goed voor je zijn, maar vaak wordt het brood ook van het menu afgehaald.

Na een tijdje van salades, crackers en smoothies verlang ik echt naar een heerlijke snee versgebakken brood! Bij de geur alleen al loopt het water me in de mond. Al sinds mensenheugenis wordt er over de hele wereld brood gegeten, iedere cultuur heeft een eigen variatie op brood: plat, lang, dun, rond, dik, volkoren, wit, zacht, knapperig en ga zo maar door.

Het spreekt dan ook iedereen aan dat Jezus in het gebed ons leert: Geef ons vandaag het brood dat wij nodig hebben. Sommige mensen kunnen beter geen brood eten in verband met een glutenallergie, andere mensen leven in zulke omstandigheden dat er gewoonweg geen brood is, voor deze mensen is dit wel een lastige zin in het gebed. Maar ik denk dat er meer betekenis in deze zin zit en dat juist die rijkdom te vinden is in het brood.

De context van het Onze Vader

In Mattheüs 6 vinden wij het gebed dat de Here Jezus aan zijn discipelen onderwees. Meestal wordt dit kortweg het ‘Onze Vader’ genoemd. Alles in dit gebed heeft te maken met het doorbreken van het koninkrijk der hemelen in ons leven. Maar vers 11 lijkt een beetje een vreemde eend in de bijt, omdat daar niet langer over hemelse zaken lijkt te worden gesproken.

De versie die wij hier hanteren is afkomstig uit de Statenvertaling, een klassieke Bijbelvertaling die trouw blijft aan de oorspronkelijke Bijbelse taal. In deze versie wordt bijvoorbeeld gesproken over "schulden" en "schuldenaren", wat verwijst naar zowel morele als spirituele verplichtingen. Naast de traditionele Statenvertaling bestaan er ook andere vertalingen van het Onze Vader gebed.

Het Onze Vader gebed is het gebed dat Jezus Christus aan zijn discipelen leerde. Naast de Bijbelse oorsprong wordt het Onze Vader ook uitgebreid besproken in de Heidelberger Catechismus, specifiek in Zondag 45. Het Onze Vader bevat belangrijke thema's van het christelijke geloof.

"Onze Vader die in de hemel is"

God is onze Vader. Dit is goed nieuws voor elke christen. En dit wordt duidelijk in het Onze Vader, evenals in vele andere passages in de Bijbel. In Psalm 27:10 staat: “Hoewel mijn vader en moeder mij afwijzen, o Heer, ontvang mij”. God neemt je aan als Zijn eigen kind! Je hebt een liefhebbende Vader. Het maakt niet uit uit uit welke familie je komt. Vaders zorgen voor hun kinderen. Ze onderwijzen, troosten, bemoedigen en corrigeren. Alles wat vaders doen is voor hun eigen bestwil. Het is vaak moeilijk voor kinderen om te begrijpen waarom ouders dingen zeggen als: “Ik weet dat je nu niet begrijpt waarom ik nee zeg, maar ik doe het voor je bestwil”. God doet hetzelfde. Soms laat Hij ons niet doen wat we willen doen omdat het niet goed voor ons is. Op dit punt kunnen we gewoon op God vertrouwen. Omdat onze Vader in de hemel precies weet wat we nodig hebben. Zo kun je met al je kinderlijke geloof bidden: “Onze Vader die in de hemel is”.

“Uw naam worde geheiligd”

Omdat God heilig is, moeten wij als gelovigen eerbied voor Hem hebben. Het ontbreekt ons vaak aan eerbied en daarom is er vandaag de dag zoveel zonde in de wereld. Dus als God zegt: “Doe dit en het zal goed met je gaan, en doe dat niet, want het zal slecht met je gaan”, en we houden ons er niet aan, dan zullen we geen goed leven hebben - en zeker niet het leven dat God voor ons heeft gepland als een liefhebbende Vader. De zin “Geheiligd zij uw naam” is een belangrijk onderdeel van het gebed, omdat we God de ereplaats in ons leven geven en Hem laten zien dat Hij het mag bepalen.

“Uw koninkrijk kome”

Zoek eerst het koninkrijk van God en zijn gerechtigheid, en al het andere zal aan u worden toegevoegd (vgl. Mattheüs 6:33). Als christenen moet de roep van ons hart dus zijn: “God, wat is mijn taak?”, “Hoe kan ik anderen helpen?”, “Hoe kan ik uw koninkrijk opbouwen?” We moeten ons veeleer zorgen maken over het feit dat verloren mensen de weg naar Jezus vinden. Niet dat we altijd alles krijgen wat we willen. Met de woorden “Uw koninkrijk kome” zeggen we in het Onze Vader dat niets belangrijker is voor ons dan het vervullen van Gods plan voor ons leven. God wil ons als kerk en als christenen gebruiken om ons te laten zien aan andere mensen in deze wereld. Maar daarvoor moeten we ons richten op Zijn Koninkrijk en Zijn plan voor ons leven.

“Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel”

Wat hebben we eraan als we als christenen onze wil krijgen, maar het is niet de wil van God? Maakt dat ons echt gelukkig op de lange termijn? Natuurlijk is het ook niet altijd gemakkelijk om de wil van God te doen. Maar als we Zijn heiligheid zien, als we zien hoe geweldig Hij is, als we ons realiseren dat Hij onze Vader is en ons liefheeft, maakt dat het dan niet makkelijker voor ons om te zeggen: “Mijn God, Uw wil geschiede in mijn leven”? Eigenlijk zou het gemakkelijk moeten zijn. En toch vinden velen van ons het moeilijk om deze woorden te zeggen in het gebed van de Heer. We willen onze wensen niet loslaten omdat we nog niet weten wat God voor ons in petto heeft. Op God vertrouwen en zich volledig inzetten voor Zijn wil is een grote stap in het geloof, maar het is noodzakelijk als we echt willen bouwen aan Gods koninkrijk en de mensen naar Jezus willen leiden.

“Geef ons deze dag ons dagelijks brood”

God is onze verzorger. Dit is wat Hij ons in de Bijbel belooft en dit is ook een van Zijn namen: Jahweh-Jireh (“De Heer mijn voorziener”, vgl. Gen. 22:14). Toen het manna uit de hemel regende voor de Israëlieten, gebeurde dat precies een keer per dag. Het was net zoveel als ze nodig hadden voor de dag. Deze Bijbelpassage leert ons een ding: God wil dat wij als gelovigen elke dag opnieuw op Hem leren vertrouwen. Door Jezus Christus zijn we erfgenamen. En de rijkdom van de hemel is dus ook van ons. Als christenen zijn we Gods kinderen en kunnen we erop vertrouwen dat onze hemelse Vader voor ons zorgt. Daarom kunnen we moedig voor God staan en zeggen: “Geef ons heden ons dagelijks brood”.

De betekenis van "dagelijks brood"

In de oudheid hebben verschillende ‘kerkvaders’, waaronder Origines, Hiëronymus en Chrysostomus, al over dit vers geschreven. Met name het Griekse woord ‘epiousios’ dat meestal met ‘dagelijks’ wordt vertaald heeft de Bijbelvertalers veel hoofdbrekens bezorgd.

Om er achter te komen wat Jezus precies met dit vers heeft bedoeld kunnen we kijken naar Hebreeuwse parallellen zoals Spreuken 30:8. Een andere mogelijkheid is het doen van filologisch onderzoek. Het Griekse woord ‘epiousios’ kan worden afgeleid van het woord ‘ousia’ dat onder andere: essentie, aard, natuur of wezen betekent, maar dat ook iemands ‘reële bezit’ of ‘vermogen’ kan aanduiden. Dat betekent dat er in dit gebed wordt gevraagd om het essentiële brood dat speciaal voor ons is bestemd.

Brood is hier duidelijk meer dan fysiek voedsel, het staat symbool voor iets dat veel groter is. Dit brood vertegenwoordigt niet alleen alle vormen van voedsel die nodig zijn om fysiek in leven te blijven, maar vooral het geestelijke voedsel dat noodzakelijk is om stand te kunnen houden en geestelijk te kunnen groeien. Volgens Origines kan het woord ‘epiousios’ ook met ‘volgende dag’ of ‘toekomst’ worden vertaald. In sommige vertalingen is het vers dan ook vertaald met: ‘geef ons vandaag het brood van morgen’.

Brood in de woestijn

Brood, het is broodnodig om te kunnen overleven. Zonder eten ga je dood. Ook de Israëlieten wisten dit. Na de uittocht uit Egypte zwierven ze rond in de woestijn. Hun meegenomen voedsel raakte op, er was niet eens een kruimel over om op te eten. De Israëlieten kregen honger en begonnen te klagen. Waren ze maar in Egypte gebleven, dan hadden ze tenminste voedsel gehad!

Toen zei de HEERE tegen Mozes: Zie, Ik zal voor u brood uit de hemel laten regenen. Het volk moet eropuit gaan en de per dag benodigde hoeveelheid verzamelen, zodat Ik het op de proef kan stellen of het naar Mijn wet wandelt of niet.- Exodus 16:4 (HSV)

God reageert op de klacht van de Israëlieten en geeft ze te eten: manna (brood) en kwartels. Precies genoeg voor iedere dag. Ieder die veel had verzameld, hield niets over en ieder die weinig had verzameld, ontbrak het aan niets.

God voorzag de Israëlieten van hun dagelijks brood. Hij wist wat ze nodig hadden en voorzag. Maar dat is niet de enige reden dat God het manna en de kwartels gaf. God gaf de Israëlieten ook te eten om te laten zien dat Hij God is en om ze op de proef te stellen, zodat ze op God zouden gaan vertrouwen. Ze mochten immers alleen maar eten verzamelen voor diezelfde dag. Alles wat ze meer verzamelden, bedierf. Ze moesten erop vertrouwen dat God zou voorzien en dat hetgeen Hij gaf genoeg was.

En zo is het ook met jou en mij. We mogen bidden dat God ons ons dagelijks brood geeft. We mogen geloven en vertrouwen dat Hij zal voorzien en ons zal geven wat we nodig hebben, dag na dag.

Jezus als Brood des levens

Toch is brood - is voedsel - niet het allerbelangrijkste, want een mens leeft niet van brood alleen.

Jezus dan zei tegen hen: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: Niet Mozes heeft u het brood uit de hemel gegeven, maar Mijn Vader geeft u het ware brood uit de hemel. Want het brood van God is Hij Die uit de hemel neerdaalt en aan de wereld het leven geeft. Zij zeiden dan tegen Hem: Heere, geef ons altijd dat brood. En Jezus zei tegen hen: Ik ben het Brood des levens; wie tot Mij komt, zal beslist geen honger hebben, en wie in Mij gelooft, zal nooit meer dorst hebben.- Johannes 6:32-35 (HSV)

Ik ben het Brood des levens. Uw vaderen hebben het manna gegeten in de woestijn en zij zijn gestorven. Dit is het brood dat uit de hemel neerdaalt, opdat de mens daarvan eet en niet sterft. Ik ben het levende brood, dat uit de hemel neergedaald is; als iemand van dit brood eet, zal hij leven in eeuwigheid. En het brood dat Ik geven zal, is Mijn vlees, dat Ik geven zal voor het leven van de wereld.- Johannes 6:48-51 (HSV)

Jezus is het Brood des levens. Zoals de Israëlieten het manna nodig hadden om te leven in de woestijn, zo hebben wij Jezus nodig als brood voor onze ziel. Hij is het die ons leven geeft en onze honger stilt. Hij is het die we nodig hebben, elke dag opnieuw. Net zoals we iedere dag ons dagelijks brood mogen eten, mogen we ook iedere dag eten van het Brood des levens.

Onze Vader, geef ons heden ons dagelijks brood. Geef ons het dagelijks brood waar ons lichaam zo naar verlangt en Jezus, het Brood des levens, het dagelijks brood waar onze ziel zo naar verlangt en niet zonder kan. In Jezus’ naam, amen.

Geestelijk voedsel

We hebben elke dag teksten nodig om onze honger te vullen. Als we een hoofdstuk lezen zullen we niets over hebben en als we een vers lezen zullen we geen tekort hebben. Onthoud dan dit woord, leer het uit je hoofd, en je zult er achter komen - misschien niet direct, maar in de loop van de dag - dat het naar honingkoeken zal smaken.

Het is verbazingwekkend hoeveel iemand kan leren van de Bijbel door elke dag één tekst te leren. En hoeveel hij kan leren van ervaring door op de gebeurtenissen van de dag te letten en ze in het licht van die tekst te interpreteren. Als u geen hele tekst kunt onthouden, dat geeft niet, neem een korte tekst of een vers. Houd die de hele dag onder uw tong en let op een uitleg van die tekst. Ik bedoel geen uitleg van Matthew Henry, Scott of Gill - ik bedoel uw eigen dagelijkse ervaring.

Probeer te zien hoe de Heere die tekst naar u vertaalt in Zijn voorzienigheid en u zult vaak een opvallende relatie zien tussen de tekst die u die morgen kreeg en de beproevingen of weldaden die u die dag gegeven zijn. Laat in ieder geval het Woord van God de man van uw rechterhand zijn.

“En vergeef ons onze schuld, zoals wij ook degenen vergeven die ons onrecht aandoen”

In Matteüs 6:14-15 staat: “Als u hen vergeeft die u kwaad hebben gedaan, zal uw hemelse Vader u ook vergeven. Maar als je weigert anderen te vergeven, zal je Vader jou ook niet vergeven”. Wanneer we Gods genade en goedheid accepteren, hebben we eigenlijk de beste voorwaarde om niet met een haatdragend hart te leven en wrok te koesteren tegen andere mensen, maar om ze lief te hebben en te vergeven. In het Onzevader is dit deel van het gebed essentieel: als we anderen hun fouten en schuld niet vergeven, zal God ons ook niet vergeven. Deze woorden klinken misschien heel hard als je ze leest, maar vergeving is heel belangrijk. Vooral als christenen is vergeving fundamenteel en iets waar we ons dagelijks aan moeten committeren in ons leven. Het mooie van vergeving is dat het ons in de eerste plaats vrij maakt.

“En leid ons niet in verleiding, maar verlos ons van het kwaad”

In het dagelijks leven worden we voortdurend geconfronteerd met verleidingen die ons willen weerhouden om de wil van God te doen. Daarom is het belangrijk om elke dag opnieuw in gebed te vragen om een gezond oordeel. God zal je helpen om verleidingen in je leven bloot te leggen en beslissingen te nemen die in overeenstemming zijn met Zijn wil. Jezus zelf spoorde ons aan om te bidden, zodat we niet in de verleiding zouden komen (Matteüs 26:41). Het is daarom belangrijk om in het gebed openlijk met God te spreken over onze zwakheden. Hij kent ze al en hij wijst ons daarom niet af (Romeinen 8:1). Integendeel: Hij kijkt ons met liefdevolle ogen aan. Voor Hem zijn we rechtvaardig, heilig en brandschoon, want Jezus heeft al onze fouten al betaald. Daarom is het gebed geen plicht, maar een voorrecht. En een prachtige manier om Gods werk in onze wereld en in ons leven te zien.

Het delen van het brood

Het delen van je brood laat zien dat je beseft dat dat brood een geschenk is. Bij brood delen denken we aan Jezus, aan het laatste avondmaal, maar ook aan de wonderbare spijsvermenigvuldiging. Het zijn wonderverhalen, de werkelijkheid is vaak zo mooi niet. Maar ook als je het wonderkarakter van het verhaal even vergeet, doorbreekt Jezus de menselijke neiging om eerst aan jezelf te denken.

Maar als je deelt, als je samen brood breekt, als je genoegen neemt met een eenvoudig brood en een eenvoudige vis, dan zie je Gods koninkrijk al even op aarde. Er wordt wel eens gezegd dat je in rijke landen beter zou kunnen bidden: ‘Help ons te delen, zodat iedereen het brood krijgt dat hij nodig heeft’.

Voor je dagelijkse gebedstijd

We moedigen je elke ochtend aan om het Onzevader te zeggen als begin van de dag. Laat het een nieuwe gewoonte voor je worden, die je ’s morgens vroeg in gesprek brengt met God. We verheugen ons met je wanneer het gebed belangrijker wordt in jouw leven en je nog meer zegeningen ervaart. We nodigen je ook uit om je te abonneren op de dagelijkse overdenking van Joyce.

Aan de slag!

Sta vandaag tijdens de maaltijd eens stil bij de zin: geef ons heden ons dagelijks brood. Dank God voor het brood dat je vandaag hebt mogen ontvangen.

labels: #Brood

Zie ook: