Wat is er nou lekkerder dan knapperig uitgebakken spek? Er zijn veel verschillende soorten spek die allemaal net iets anders smaken en anders gebruikt worden.

De eigenschappen van het spek worden bepaald door:

  • Het vleesdeel waaruit het spek gesneden is (de rug, de buik of de wang)
  • De behandeling of bewerkingstechniek die het spek heeft ondergaan (het pekelen, rijpen, roken, koken en/of roosteren)
  • Het gebruik van kruiden, specerijen en andere smaakmakers
  • Het formaat (aan een stuk of in plakken, reepjes of blokjes, ronde of lange plakken, dun of dik gesneden, etc.)

Vaak is een bepaalde soort spek verbonden met een eetcultuur, zo zijn lardo, pancetta en guanciale traditionele Italiaanse producten.

Bacon versus Spek

We beginnen met de hamvraag - of eigenlijk de spekvraag. Want is bacon hetzelfde als spek? Het lijkt heel erg op elkaar, toch is dat niet hetzelfde. Bacon wordt gesneden uit de rug van het varken, uit de karbonadestrook om precies te zijn.

Het wordt zo gesneden dat er een laagje vet op zit, maar het is veel minder vet dan ontbijtspek dat uit de buik wordt gesneden. Let op, als Britten of Amerikanen het over bacon hebben, dan kan het zowel bacon als ontbijtspek betekenen, in het Engels wordt het onderscheid niet zo duidelijk gemaakt. Maar als ze het over streaky bacon hebben, dan bedoelen ze daarmee sowieso lange, dikke plakken ontbijtspek.

Soorten Spek

Ontbijtspek

Ontbijtspek wordt dus, anders dan bacon, uit het vetste deel van het varken gesneden - uit de buik. Het is niets anders dan buikspek dat gezouten en gerookt wordt en vervolgens in dunne plakken wordt gesneden. De benaming verwijst naar de gebruikelijkste manier om het te gebruiken: lekker uitgebakken met eieren bij het ontbijt. Let op: omdat ontbijtspek rauw is, moet je het altijd eerst bakken.

In de winkel vind je ook weleens ‘pannenkoekspek‘. Dat is niets anders dan ontbijtspek dat gesneden is in iets dikkere plakken dan normaal en daarmee perfect geschikt is voor het maken van pannenkoeken. Maar je kunt het spek natuurlijk ook in andere gerechten gebruiken of andersom - je pannenkoeken maken met gewoon ontbijtspek.

Gerookt Spek

In de winkel vind je ook gerookte spekblokjes en spekreepjes. Deze zijn net als ontbijtspek gesneden van de buik, gezouten en gedroogd, alleen bevatten ze meestal nog iets meer vet dan ontbijtspek. Door het handige formaat kun je de blokjes of reepjes zo in de pan doen en lekker uitbakken.

Extra vet toevoegen is niet nodig, er komt genoeg vet uit het spek vrij. Gerookt spek smaakt heerlijk in hartige taarten zoals een tartiflette of quiche lorraine en stoofschotels zoals boeuf bourguignon. Maar we eten ze ook graag lekker knapperig uitgebakken over de stamppot, romige soepen of salades.

Zeeuws Spek

Zeeuws spek is een ouderwetse Nederlandse specialiteit. Het behoort samen met katenspek tot de reeds gegaarde soorten spek, dus je kunt het direct uit de verpakking gebruiken als beleg op je boterham. Net als ontbijtspek is Zeeuws spek gesneden uit het buikspek, maar het is gekruid, gekookt en geroosterd.

Hierdoor heeft het spek een lekker kruidige en iets zoetige, geroosterde smaak en is het lekker zacht. Lekker op knapperig brood met augurk en mosterd.

Katenspek

Ook katenspek is een soort gegaard spek dat je op je boterham kunt eten. Het bevat andere kruiden dan Zeeuws spek en de bereiding is ook iets anders. Zo wordt katenspek eerst gerookt en vervolgens gegaard. Ook wordt het spek tijdens de bereiding ingesmeerd met karamel - zo komt het spek aan zijn typische, donkerbruine buitenlaagje.

Dat het spek gegaard is wil niet zeggen dat je er niet mee kunt koken. Maak met katenspek bijvoorbeeld deze Hollandse carbonara.

Zuurkoolspek

Ook zuurkoolspek is gesneden uit de buik van het varken, maar het is alleen gezouten en niet gerookt of gekookt. Dit spek koop je aan een stuk en je gebruikt het op de traditionele manier voor het bereiden van zuurkool en stamppotten.

Het spek gaar je daarbij mee zodat het zijn smaak kan afgeven en tijdens het koken lekker zacht wordt.

Guanciale

Guanciale is een soort Italiaans spek dat als enige speksoort gesneden wordt van de wang van het varken. Het spek is niet gerookt, alleen gezouten en gerijpt, waardoor het lang houdbaar is. Guanciale is hét onmisbare ingrediënt in de originele pasta carbonara, maar je kunt er nog veel meer mee.

Lardo

Ook lardo komt uit Italië, maar deze soort is waarschijnlijk in Nederland iets minder bekend. Lardo is het rugspek van het varken en het bestaat voor meer dan 90% uit vet. De kleur van lardo is daarom overwegend sneeuwwit, met bijna geen marmering van vet en vlees. Het spek wordt gerijpt met rozemarijn en andere kruiden en het is heerlijk zacht. Je kunt lardo in flinterdunne plakken bijvoorbeeld als antipasti serveren, met een lekker glas wijn erbij.

Pancetta

Pancetta is een soort Italiaans spek dat gesneden is uit het buikspek van het varken. Het lijkt het meest op het Nederlandse ontbijtspek, maar er zijn een aantal belangrijke verschillen. Zo wordt pancetta gepekeld en gekruid met specerijen zoals zwarte peper en nootmuskaat. Vaak wordt het spek vervolgens opgerold waardoor het magere deel in het midden zit en omringd wordt door de buitenste speklaag. Vaak koop je daarom pancetta in dunne, ronde plakken. Je kunt met pancetta pizza beleggen of verwerken in pasta zoals pappardelle met geroosterde pompoen. In Italië gebruiken ze vaak pancetta om vlees in te wikkelen, zo krijgt het vlees meer smaak en structuur.

Tips & Tricks voor het Bakken van Perfect Spek

Spek is een echte allemansvriend. Er zijn weinig mensen die de combinatie van vet, zout en rokerigheid kunnen weerstaan. Maar hoe krijg je spek perfect uitgebakken? Een gebakken eitje met krokante bacon, een stamppot met spekjes of (Hollandse) pasta carbonara. Deze gerechten vragen om perfect uitgebakken spek. Lekker knapperig en met een krokant korstje. Benieuwd hoe je jouw spek perfect uitgebakken krijgt?

Het geheim van de krokant-code is eigenlijk heel simpel. Om spek perfect uitgebakken te krijgen, heb je een flinke dosis geduld nodig. Er is namelijk wat tijd nodig om het vocht te laten verdampen. De baktijd is afhankelijk van de dikte van het spek. Is al het vocht uit het spek verdampt? Pas dan krijg jij perfect uitgebakken spek. Mét krokant korstje. Zet dus de pit dus niet te hoog en neem de tijd om het vocht uit het spek te bakken.

Door het spek op lage temperatuur te bakken, kan het vet rustig smelten waardoor je het spek in eigen vet kan bakken. Zo behoudt je de smaak het beste en krijg je éxtra krokant spek.

Let er bij het uitbakken van spek wel op dat je de pan niet te vol stopt. De truc is om precies genoeg spek in de pan te leggen om een vetlaag te creëren zonder dat het spek elkaar gaat overlappen.

Veelgemaakte fouten bij het bakken van spek

  • Fout 1: Je gebruikt de verkeerde pan. Een gietijzeren pan is ideaal omdat deze de warmte gelijkmatig verspreidt.
  • Fout 2: Je begint met een hete pan. Leg je bacon juist in een koude pan en laat het geleidelijk heet worden.
  • Fout 3: Je bakt het niet lang genoeg. Neem genoeg tijd om het spek knapperig te bakken.
  • Fout 4: Je doet er teveel zout bij. Bacon is van zichzelf al zout genoeg.
  • Fout 5: Je doet het in de magnetron. Dit resulteert vaak in rubberachtig spek. Bak het liever in de oven.

Alternatieve Bakmethoden

In de magnetron

Wie ongeduldig is, kan spek ook in de magnetron bakken. Leg hiervoor het spek op een bord met keukenpapier en dek het vervolgens af met een nieuwe laag keukenpapier. Zet het bord in de magnetron en verwarm hem ongeveer twee minuten op de hoogste stand. Het resultaat? Knapperig spek in een handomdraai!

In de oven

Spek bakken in de oven is een populaire methode. Verwarm de oven voor op 200°C en bekleed een bakplaat met aluminiumfolie. Leg de spekplakjes op de bakplaat, zorg ervoor dat ze verspreid liggen en elkaar niet overlappen. Afhankelijk van de dikte, bak je het spek 10-20 minuten.

Extra knapperig? Leg een rooster over de bakplaat en laat de bacon hierop grillen. Het vet druppelt op deze manier op aluminiumfolie waardoor schoonmaken een fluitje van een cent is en het spek extra knapperig bakt.

In de airfryer

Airfryers of heteluchtfriteuses zijn de afgelopen jaren steeds populairder geworden door de toenemende wens van mensen om te genieten van de luxe van gefrituurd voedsel zonder de minder gezonde vetten die vaak worden geassocieerd met traditioneel frituren. Laat het spek 8-10 minuten bakken.

Op de barbecue of grill

Het gebruik van een barbecue of grill is een geweldige manier om een rokerige smaak aan je spek toe te voegen. Zorg er wel voor dat je een dikkere plak gebruikt als je het spek direct op de roosters grilt. Afhankelijk van de dikte van je bacon kan de baktijd variëren. Meestal is 5-10 minuten voldoende, maar voor superdikke plakjes kan het tot 25 minuten duren tot ze goed uitgebakken zijn.

Serveertips

Spek uitbakken is natuurlijk leuk, maar wat eet je erbij?

  • Eieren: Traditioneel Engels ontbijt.
  • Avocadosalade.
  • Hamburger: Maak je eigen baconburger door krokant spek en een plak kaas op een zelfgemaakte hamburger van rundergehakt te leggen in een zacht bolletje.
  • Doorbreek de romigheid van je favoriete pastasaus met stukjes knapperig gehakt spek.
  • Het toevoegen van spek aan een klassieke burger, sandwich of wrap zal de smaken van deze snelle en gemakkelijke maaltijd versterken.

Overzicht van Speksoorten en Hun Gebruik

Soort Spek Oorsprong Kenmerken Gebruik
Ontbijtspek Nederlands Gezouten en gerookt buikspek, in dunne plakken Ontbijt, pannenkoeken, diverse gerechten
Gerookt Spek Variërend Gesneden van de buik, gezouten en gedroogd, meer vet dan ontbijtspek Hartige taarten, stoofschotels, stamppot
Zeeuws Spek Nederlands Gekruid, gekookt en geroosterd buikspek Beleg op brood, borrelhapje
Katenspek Nederlands Gerookt en gegaard, ingesmeerd met karamel Beleg op brood, Hollandse carbonara
Zuurkoolspek Nederlands Alleen gezouten buikspek, niet gerookt of gekookt Zuurkool, stamppotten
Guanciale Italiaans Gezouten en gerijpt wangspek, niet gerookt Originele pasta carbonara
Lardo Italiaans Rugspek, meer dan 90% vet, gerijpt met kruiden Antipasti
Pancetta Italiaans Gepekeld en gekruid buikspek, vaak opgerold Pizza, pasta, om vlees te wikkelen

labels: #Bakken

Zie ook: