Je let veel op je bloedglucosewaarden bij diabetes type 1. Ze bepalen wanneer je insuline nodig hebt of dat je juist iets moet eten. Maar wat zijn bloedglucosewaarden?

Wat is de Bloedglucosewaarde?

De bloedglucosewaarde is de hoeveelheid glucose in je bloed. Glucose is een soort suiker. Het komt je lichaam in als je iets eet of drinkt.

Je lichaam zet voedingsstoffen om in glucose en vervoert dit door je bloed. Later gebruikt je lichaam de glucose, voor energie zodat je dingen kan doen. De bloedglucosewaarde meten we in mmol/l. Dat staat voor millimol per liter.

Dit geeft aan hoeveel glucosedeeltjes er in een liter bloed zitten op een bepaald moment. Bloedglucosewaarden worden meestal gemeten in mmol/l. Dit staat voor millimol per liter. De bloedglucosewaarde is de hoeveelheid glucose in je bloed. Het wordt ook wel bloedsuiker genoemd.

Bloedglucosewaarden Zonder Diabetes

Heb je geen diabetes type 1? Dan is je bloedglucosewaarde meestal tussen de 4 en 6 mmol/l. Dat is de waarde 's ochtends als je nog niet gegeten of gedronken hebt. We noemen dit nuchter.

Heb je net gegeten? Dan zit er vaak wat meer glucose in je bloed. Een waarde tussen de 4 en 7,8 mmol/l is dan normaal zonder diabetes type 1.

Wanneer Heb Ik Diabetes Type 1?

Als de huisarts denkt dat je diabetes hebt, controleert deze je bloedglucosewaarde. Vaak gebeurt dit nuchter. Dat is 's ochtends als je nog niet gegeten of gedronken hebt.

Is je bloedglucosewaarde op twee verschillende dagen twee keer boven de 7 mmol/l? Of is je niet nuchtere bloedglucose tussen eetmomenten door boven de 11,1 mmol/l? Dan heb je diabetes.

Dit is niet altijd diabetes type 1. Denkt je zorgverlener aan diabetes type 1? Dan wordt dit verder onderzocht in het ziekenhuis.

Glucosewaarden Bij Diabetes Type 1

Om glucose uit je bloed te gebruiken, is insuline nodig. Bij diabetes type 1 maakt je lichaam dit stofje niet. Daarom blijft er te veel glucose in je bloed. Je bloedglucosewaarden worden te hoog.

Dit los je op door jezelf insuline te geven. Het lukt niet altijd om precies genoeg insuline te geven. Als je al een tijdje niets gegeten of gedronken hebt, mag je glucosewaarde daarom tussen de 4,5 en 8 mmol/l zijn. Dat is niet erg.

Wat Mag Je Bloedsuiker Zijn Na De Maaltijd?

De bloedsuiker mag maximaal 9 mmol/l zijn in de eerste 2 uur na het eten. Dit is dus hoger dan je bloedsuikerwaarde als je in de uren daarvoor niets hebt gegeten of gedronken, dus je nuchtere glucose.

Oudere En Kwetsbare Mensen Iets Hogere Glucose

Soms bepaalt de zorgverlener dat de bloedglucosewaarde hoger mag zijn. Bij oudere en kwetsbare mensen bijvoorbeeld. Voor hen zijn de streefwaarden vaak ongeveer tussen de 6 en 15 mmol/l. Dit voorkomt dat de behandeling te moeilijk wordt, met te veel risico op een ernstige hypo.

Wat Betekent Mmol/l?

De hoeveelheid glucose in je bloed wordt uitgedrukt in mmol/l (millimol per liter). Dat staat voor een bepaalde hoeveelheid glucosemoleculen per liter bloed. Als je bijvoorbeeld een glucosewaarde van 6 mmol/l bij jezelf meet, bevat je bloed meer moleculen glucose per liter, dan wanneer je 5 mmol/l meet.

Hoe Meet Een Arts Mijn Bloedsuikerwaarde?

De hoeveelheid glucose in je bloed (je bloedsuikerspiegel) is, als je diabetes hebt, uit balans. Dat is zowel het geval bij diabetes type 1 als bij diabetes type 2. Een arts kan dan ook aan je suikerwaardes aflezen of je diabetes hebt.

Om te onderzoeken of je diabetes hebt, neemt je arts twee keer (op verschillende dagen) een klein beetje bloed bij je af. Vervolgens wordt ter plekke of in een laboratorium onderzocht hoeveel glucose er in je bloed zit.

Als je glucosespiegel bij beide metingen te hoog is, betekent dat dat je diabetes hebt. Als je zeer duidelijk symptomen van diabetes vertoont, kan je arts je deze diagnose al na één te hoge meting geven.

Je kunt beter niet zelf proberen te achterhalen of je diabetes hebt. Apotheken en webshops verkopen wel tests waarmee je zelf je glucosewaardes kunt meten, maar artsen waarschuwen voor het gebruik hiervan.

De uitslag is namelijk niet altijd betrouwbaar. Als je je bij een dokter laat testen ben je zeker van een kloppende uitslag, en loop je niet het risico dat je (beginnende) diabetes over het hoofd ziet.

Bij Welke Bloedsuikerwaarde Heb Ik Diabetes?

Wat een gezonde bloedsuikerspiegel is, hangt af van het moment waarop je arts bloed afneemt voor het onderzoek.

Een arts prikt meestal bloed als je ‘nuchter’ bent. Dat betekent dat je in de acht uur daarvoor niets hebt gegeten of gedronken (met uitzondering van water). De hoeveelheid glucose in je bloed is daardoor aan de lage kant.

Bij nuchter prikken wijst:

  • een suikerwaarde onder 6,1 mmol/l op geen diabetes
  • een suikerwaarde tussen 6,1 en 6,9 mmol/l op beginnende diabetes
  • een suikerwaarde boven 6,9 mmol/l op diabetes in een later stadium

Ook niet-nuchter (tot 2 uur na een maaltijd) prikken is mogelijk. De hoeveelheid glucose in je bloed is dan iets hoger.

Bij niet-nuchter bloedonderzoek betekent:

  • een suikerspiegel onder 7,8 mmol/l dat je waarschijnlijk geen diabetes hebt.
  • een waarde tussen 7,8 en 11 mmol/l daarentegen wijst op beginnende diabetes
  • een waarde boven 11 mmol/l op diabetes.

Hoe Meet Je Zelf Je Bloedsuikerwaarde Bij Diabetes Type 1?

Als je diabetes (type 1) hebt, krijg je een bloedsuikermeter. Dat is een apparaatje waarmee je zelf je glucosewaardes kunt checken. Zo weet je altijd of je bloedsuikerspiegel uit balans dreigt te raken.

Je begint een meting door met een speciale prikpen een klein beetje bloed uit je vingertop te halen. Als je dit aanbrengt op de teststrip in de bloedsuikermeter, vertelt het apparaatje je hoeveel glucose er in je bloed zit (uitgedrukt in mmol/l).

Je arts of behandelaar legt je uit hoe je de bloedsuikermeter precies gebruikt.

Belangrijke Bloedsuikerwaarden Bij Diabetes Type 2

Je kunt zelf je bloedsuiker meten als je diabetes type 2 hebt.

  • Goede bloedsuiker 's ochtends voordat je eet: tussen de 4,5 en 8.
  • Goede bloedsuiker 2 uur na het eten: tussen 4,5 en 9.

Je kunt afspreken welke getallen je aan de huisartsen-praktijk doorgeeft. En hoe je dit doet. Je kunt zelf je bloedsuiker meten. Dit vraagt de huisarts of praktijkondersteuner dan aan je. Samen bespreek je waarom meten voor jou belangrijk is.

Manieren Om Zelf Je Bloedsuiker Te Meten

Je kunt je bloedsuiker op twee manieren zelf meten:

Vingerprik Om Te Meten

Je meet je bloedsuiker met een vingerprik. Je hebt dan 4 dingen nodig:

  • Prikpen: dit apparaatje hou je tegen de zijkant van je vingertop. Eerst druk je op een knop. Daarna prikt een kort naaldje even in je vingertop. Er komt dan een druppel bloed uit je vinger.
  • Bloedsuiker-meter: op dit apparaatje lees je hoe hoog de bloedsuiker is in de druppel bloed.
  • Test-strip: die hou je tegen de druppel bloed aan.
  • Beker: hier doe je het naaldje na de prik in. Dit heet een naalden-container.

Er zijn verschillende soorten prikpennen en bloedsuiker-meters. De test-strips moeten bij de bloedsuiker-meter passen.

Laat je bloedsuiker-meter elk jaar controleren. Dat kan bij de apotheek.

Sensor Om Te Meten

Een sensor is een klein apparaatje op je huid. Meestal op je arm. Dit apparaatje meet je bloedsuiker vanzelf. De getallen lees je bijvoorbeeld op je telefoon. Of op een speciaal apparaatje om de getallen te lezen (reader).

De praktijkondersteuner helpt je om de juiste spullen te kopen. Ook een medewerker van de apotheek kan je helpen. Vraag aan je zorgverzekeraar welke spullen je betaald krijgt.

Het Meten Van Je Bloedsuiker Met Een Vingerprik

De praktijkondersteuner leert je hoe je je bloedsuiker met een vingerprik meet. Je kunt ook het filmpje Bloedsuiker meten (apotheek.nl) bekijken.

  1. Was je handen met zeep en warm water. Met warme handen komt het bloed makkelijker uit je vingertop.
  2. Droog je handen goed af.
  3. Doe de test-strip in de bloedsuiker-meter.
  4. Kies je middelvinger of ringvinger. En prik in de zijkant van de vingertop.
  5. Wrijf voorzichtig met de duim en wijsvinger van je andere hand over de geprikte vinger. Van beneden naar je vingertop. Er komt dan een druppel bloed uit je vinger.
  6. Hou de druppel op de juiste plek tegen de test-strip.

Je spreekt met de huisarts of praktijkondersteuner af hoe vaak je je bloedsuiker meet. En wanneer je meet. Bijvoorbeeld op deze momenten:

  • Als je 8 uur of meer niets hebt gegeten of gedronken. Dat heet nuchter. Water of thee zonder melk en suiker mag je wel drinken.
  • Vlak voor het eten: ontbijt, lunch of avondeten.
  • Ongeveer 1,5 uur na het eten.
  • Voordat je gaat slapen.
  • Op een ander moment op de dag. Bijvoorbeeld als je denkt dat je bloedsuiker te laag is.

Heb je een sensor? De sensor meet je bloedsuiker de hele dag vanzelf.

Goede Getallen Voor Je Bloedsuiker Als Je Diabetes Type 2 Hebt:

Je bloedsuiker verandert op een dag. Door wat je eet, wat je doet en door je slaap.

In De Ochtend Voor Het Eten Of Drinken

Goede bloedsuiker 's ochtends voordat je eet of drinkt: tussen 4,5 en 8. Dit heet de nuchtere bloedsuiker.

Na Het Eten

Na het eten gaat je bloedsuiker omhoog. Een goede bloedsuiker 2 uur na het eten: tussen 4,5 en 9.

Tussen 4,5 en 9 lukt niet bij iedereen.

Te Lage Of Te Hoge Bloedsuiker Bij Diabetes Type 2

Bij diabetes type 2 kun je een te lage of te hoge bloedsuiker hebben:

  • Is je bloedsuiker lager dan 3,9? Dan is je bloedsuiker te laag. Een te lage bloedsuiker noemen we hypoglykemie (een hypo). Een te lage bloedsuiker is gevaarlijk.
  • Let op, reageer je niet meer goed op anderen? Dan moet iemand direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost bellen.
  • Is je bloedsuiker 15 of hoger? Dan is je bloedsuiker te hoog. Een te hoge bloedsuiker noemen we hyperglykemie (hyper).
  • Een te hoge bloedsuiker is meestal niet direct gevaarlijk. Wel kun je klachten krijgen, zoals dorst en afvallen. Praat daarom met je huisarts over je behandeling. Misschien moet je behandeling anders.
  • Let op, is je bloedsuiker hoger dan 15? En heb je 1 of meer van de volgende klachten? Dan moet iemand direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost bellen: Je plast niet of heel weinig. En je hebt dorst, Je geeft over, Je ademt moeilijk: snel of diep, Je reageert niet of bijna niet meer op anderen, Ben je bewusteloos?

Wanneer Direct Contact Opnemen

In deze situaties bel je direct de huisarts of de huisartsen-spoedpost. Of je vraagt iemand anders om snel te bellen:

  • Je hebt suiker gegeten of gedronken. Maar je bloedsuiker blijft lager dan 3,9.
  • Je merkt dat je niet meer goed reageert als iemand iets tegen je zegt.
  • Je haalt moeilijk adem.
  • Je bent in de war.
  • Je gaat beven, zweten of gapen. En suiker helpt niet.
  • Je wordt 's ochtends onrustig wakker. En suiker helpt niet.
  • Je krijgt hoofdpijn en ziet wazig of dubbel. En suiker helpt niet.
  • Je plast niet of heel weinig. En je hebt dorst.
  • Je geeft over.

Bloedglucosewaarden Bij Zwangerschapsdiabetes

Bij zwangerschapsdiabetes zijn de bloedglucosewaarden te hoog. Hoe hoog mogen ze zijn en wanneer zijn ze te hoog?

De gynaecoloog of verloskundige meet de glucosewaarden in je bloed. Er is internationaal vastgesteld wat gezonde bloedglucosewaarden zijn. Bij de suikertest test de verloskundige de glucosewaarden op verschillende momenten. Als bij de suikertest de bloedglucosewaarden hoger zijn dan normaal, dan heb je zwangerschapsdiabetes.

De hoogte van de bloedglucosewaarden bepaalt de behandeling.

Je bloedsuikerwaarde, de glucosewaarde in het bloed, geeft aan of je zwangerschapsdiabetes hebt. Deze waarde heet mmol/l. Een te hoge bloedglucosewaarde is boven 5,3 mmol/l als je nuchter bent, en 2 uur na een maaltijd boven 6,7 mmol/l. Nuchter betekent dat je 8 uur voor de test niets eet of drinkt, behalve water.

Gezonde Waarden Bij De 75 Grams Test

  • Nuchter is een waarde onder 5,3 mmol/l gezond.
  • En 2 uur na het drinken van het suikerdrankje is een waarde onder 7,8 mmol/l gezond.

Is een van deze 2 waarden te hoog, of beide waarden? Dan heb je zwangerschapsdiabetes.

Gezonde Waarden Bij De 100 Grams Test

  • Nuchter is een waarde onder 5,3 mmol/l gezond.
  • Een uur na het drinken van het suikerdrankje is een waarde onder 10 mmol/l gezond.
  • Na 2 uur is een waarde onder 8,6 mmol/l gezond.
  • Na 3 uur is een waarde onder 7,8 mmol/l gezond.

Is een van deze waarden te hoog, of meer waarden? Dan heb je zwangerschapsdiabetes.

Tijdens de behandeling van zwangerschapsdiabetes moeten de bloedglucosewaarden na 1 tot 2 weken dalen naar nuchter onder 5,3 mmol/l, na 1 uur onder 7,8 mmol/l en na 2 uur onder 6,7 mmol/l. Je meet zelf de bloedglucosewaarden. Zijn de waarden dan nog niet laag genoeg, dan is verdere behandeling nodig.

Bloedsuikerwaarden: Nuchter En Niet Nuchter Gemeten

De huisarts controleert met een bloedsuikertest of je bloedsuiker te hoog is. Dit gebeurt vaak in de ochtend, als je nuchter bent. Nuchter betekent dat je de uren ervoor niets hebt gegeten of gedronken. De huisarts meet de bloedsuiker soms ook juist een paar uur na een maaltijd. Dan zit er de meeste bloedsuiker in het bloed.

Is je bloedsuiker te hoog? Je krijgt dan vaak nog een tweede controle op een andere dag.

Bloedsuikerwaarde nuchter gemeten (Nuchter = je hebt in de acht uren daarvoor niets gegeten of gedronken, behalve water):

  • 6,0 mmol/l of lager: normale bloedsuiker. Je hebt waarschijnlijk geen diabetes.
  • tussen 6,1 en 6,9 mmol/l: iets hogere bloedsuiker. Je hebt misschien prediabetes.
  • 7,0 mmol/l of hoger: hoge bloedsuiker. Je hebt waarschijnlijk diabetes.

Bloedsuikerwaarde niet nuchter gemeten (Doe je een bloedsuikertest als je een of twee uur ervoor hebt gegeten? Je bent dan niet nuchter. Het is normaal dat er meer suiker in het bloed zit op dat moment):

  • 7,7 mmol/l of lager: normale bloedsuiker. Je hebt waarschijnlijk geen diabetes.
  • tussen 7,8 en 11,0 mmol/l: iets hogere bloedsuiker. Je hebt misschien prediabetes.
  • 11,0 mmol/l en hoger: hoge bloedsuiker. Je hebt waarschijnlijk diabetes.

Wat Is De Bloedsuiker?

Je lichaam haalt voedingsstoffen uit wat je eet en drinkt. Van sommige voedingsstoffen maakt je lichaam glucose, dit is een vorm van suiker. Je hersenen en spieren kunnen hierdoor goed werken. De glucose komt eerst in je bloed. Glucose in je bloed heet bloedglucose, of bloedsuiker. De bloedsuikerwaarde zegt hoeveel suikerdeeltjes in je bloed zitten. Dit tellen we in millimol per liter. Kort: mmol/l.

Belang Van Zelfregulatie Bij Diabetes Mellitus

Zelfregulatie betekent dat u zelf de dosering insuline aanpast als dat nodig is. Bijvoorbeeld als u ziek bent, gaat sporten of een etentje heeft.

Voordat u zelf uw dosering insuline kan aanpassen is het belangrijk te weten:

  • hoe de insuline die u gebruikt werkt;
  • op welke manier uw bloedglucosewaarden tot stand komen.

Insuline zorgt ervoor dat glucose (suiker) door lichaamscellen wordt opgenomen en dat het niet achterblijft in het bloed. Hierdoor daalt de glucosewaarde in het bloed.

Soorten Insuline

U gebruikt langwerkende of middellangwerkende insuline én kortwerkende insuline. Hieronder beschrijven we deze soorten.

Langwerkende Insuline

Langwerkende insuline gebruikt u op een vast tijdstip ’s ochtends of ’s avonds, met een marge van een half uur eerder of later. U spuit bij voorkeur in uw bovenbeen. Ongeveer 1 á 2 uur na het inspuiten begint de insuline te werken. Langwerkende insuline werkt ongeveer 24 uur. Voorbeelden van langwerkende insuline zijn: Lantus®, Abasaglar®, Toujeo® en Tresiba®.

Middellangwerkende Insuline

Middellangwerkende insuline gebruikt u over het algemeen ’s avonds op een vast tijdstip, met een marge van een half uur eerder of later. U spuit bij voorkeur in uw bovenbeen. Ongeveer 1 á 2 uur na het inspuiten begint de insuline te werken.

Kortwerkende Insuline

Kortwerkende insuline gebruikt u voor het ontbijt, voor de lunch en voor het avondeten. Of op andere momenten wanneer dat wenselijk is. U spuit bij voorkeur in uw buik. Ongeveer 10 minuten na het inspuiten begint de insuline te werken.

Bloedglucosewaarde Meten Met Een Flash Glucose Monitoring Systeem (FGM)

Om te weten of de dosering insuline juist is of dat u meer of minder insuline nodig heeft, meet u met een FGM uw bloedglucosewaarden op de volgende momenten:

  • 1 = nuchter (vóór het ontbijt)
  • 2 = voor de lunch
  • 3 = voor het avondeten
  • 4 = voor het slapen gaan

Streefwaarden Bloedglucose

De nuchtere glucosewaarde en de curvelijn in de nacht geeft de basissituatie weer. De streefwaarde hiervan ligt tussen de 4 en 7 mmol/l. Na een maaltijd neemt de glucose in het bloed eerst langzaam toe en daalt vervolgens weer langzaam. De hoogste glucosewaarde na de maaltijd (veroorzaakt door de voeding) ziet u ongeveer 1,5 uur na de maaltijd in de curvelijn. Hier ligt de streefwaarde tussen de 3.9 en 8 mmol/l.

Streefwaarden Bloedglucose

De nuchtere bloedglucosewaarde geeft de basissituatie weer. De streefwaarde hiervan ligt tussen de 4 en 7 mmol/l. Na een maaltijd neemt de glucose in het bloed eerst langzaam toe en daalt vervolgens weer langzaam. De hoogste glucosewaarde (veroorzaakt door de voeding), meet u 1,5 uur na de maaltijd. Hier is de streefwaarde tussen de 3,9 en 8 mmol/l.

Aanpassen Kortwerkende Insuline

Wanneer uw glucosewaarde voor de maaltijd tussen de 4 en 7 mmol/l ligt, maar de glucosewaarde 1,5 uur na de maaltijd niet binnen de streefwaarden van 4 tot 8 mmol/l blijft, dan kunt u de hoeveelheid kortwerkende insuline aanpassen. Dit doet u de eerstvolgende dag bij de maaltijd voor de verhoogde glucosewaarde.

Onderstaand schema kunt u gebruiken voor het aanpassen van uw dosering kortwerkende insuline. Let op: dit zijn richtlijnen.

Bloedglucosewaarde 1,5 uur na de maaltijd (mmol/l) Aanpassingsdosis kortwerkende insuline
Lager dan 4 ... eenheden minder
4 - 8 Geen aanpassing
8 - 10 ... eenheden meer
10 - 15 ... eenheden meer
Meer dan 15 ... eenheden meer

Zelfregulatie In Een Normale Situatie

Als uw basisschema is ingesteld, kunt u bij afwijkende glucosewaarden zelf uw dosering insuline aanpassen. U leert door te oefenen. U zult merken dat u steeds beter weet welke dosering insuline voor u passend is. Hieronder vindt u richtlijnen om de dosering insuline aan te passen om uw glucosewaarden binnen de streefwaarden te houden of juist terug te keren.

Adviezen Voor Zelfregulatie In Andere Omstandigheden

Hieronder beschrijven we bepaalde omstandigheden waarbij het wenselijk is om: extra insuline te spuiten, minder insuline te spuiten, de insuline op een ander tijdstip te spuiten en extra koolhydraten te eten

labels:

Zie ook: