Het kinderliedje 'k Zag twee beren broodjes smeren' is een klassieker die al generaties lang wordt gezongen. Maar waar komt dit liedje eigenlijk vandaan, en welke varianten bestaan er?

De oorsprong van het liedje

De oudste vindplaats van het liedje in de Nederlandse Liederenbank dateert van rond 1850-1880. Het liedje werd opgetekend uit de mondelinge overlevering door Johannes van Vloten en opgenomen in zijn liedboek Nederlandsche baker- en kinderrijmen (1894). Andere vermeldingen dateren van rond 1870 en 1900, wat aantoont dat het liedje al lange tijd populair is in Nederland.

Het liedje is een voorbeeld van een leugenlied, waarbij de inhoud onmogelijk of ongeloofwaardig is. Het concept is mogelijk geïnspireerd op het Engelse kinderliedje 'Do you know the muffin man / Who lives in Drury Lane', dat teruggaat tot 1820.

Variaties op het thema

Door de jaren heen zijn er veel variaties op het liedje ontstaan. Een vroege versie uit 1875 luidt:

'k Zag twee apen een pannetje schrapen,/ Jongen wat deed me dat wonder,/Wonder, deed het me meer dan wonder,/ Dat die beren zo leren konden.I, bommezie, a bommeza, / We zaten erbij en keken erna.

Latere variaties bevatten vaak andere dieren die menselijke activiteiten uitvoeren, zoals:

  • twee vlooien een mutsje plooien
  • 2 koeien een schuitje roeien
  • 'k Zag twee beren, 't a, b, boek leren
  • 2 kraaien een zakdoek naaien
  • 2 vliegen een kindje wiegen

Een andere variant, opgetekend in 1998, laat zien hoe kinderen hun eigen draai aan het liedje geven:

'k Zag twee bijen auto rijen [enz.] dat die bijen konden rijen [enz.] 'k Zag twee bijen samen vrijen [enz.] 'k Zag twee koeien samen loeien [enz.] 'k Zag twee schapen samen slapen [enz.] 'k Zag twee geiten elkaar bijten [enz.].

Marie vertelde dat de kinderen op Salaam Lombok veel plezier beleefden aan het zingen van de seksvarianten. Mo: "ja, die vinden het geweldig dat ze dan een vies liedje mogen zingen."

Ook zijn er modernere versies, zoals:

  • ‘k Zag twee koeien bootje roeien
  • ‘k Zag twee vliegen een kindje wiegen
  • ‘k Zag twee apen, wortelen schrapen
  • ‘k Zag twee vlooien, mutsen plooien
  • ‘k Zag twee poezen, samen douchen
  • ‘k Zag twee vlooien, water gooien

Herman Broekhuizen

Herman Broekhuizen (1922-2012) was een bekende kinderliedjesschrijver, dirigent en radiomaker. Hoewel hij niet direct geassocieerd wordt met 'k Zag twee beren broodjes smeren', is het goed mogelijk dat hij het liedje in zijn programma Kleutertje luister (1946-1975) heeft gebruikt of bewerkt.

Berenkoekjes recept

Naast het zingen van het liedje, kun je ook berenbroodjes of -koekjes maken! Hier is een eenvoudig recept:

  1. Teken op een stuk karton een berenhoofd.
  2. Kneed de boter, poedersuiker, vanillesuiker, zout, cacaopoeder en bloem tot een soepel deeg.
  3. Verwarm de oven voor op 170 ºC.
  4. Rol het deeg uit tot een plak van circa 4 millimeter dik.
  5. Leg de berenmal op het deeg en snijd het deeg rondom weg. Doe dit 6 keer.
  6. Leg de plakken op een met bakpapier beklede bakplaat.
  7. Bak de koeken in de oven in circa 15 minuten gaar.
  8. Hak de chocolade fijn en smelt de chocolade au bain-marie.
  9. Schep de chocolade in een spuitzak of cornetje.
  10. Rol de marsepein uit en steek er 2 cirkels uit van 2 centimeter doorsnede (ogen), 2 cirkels van 4 centimeter doorsnede (oren) en 1 cirkel van 6 centimeter doorsnede (snuit).
  11. Zet puntjes chocolade op de plaatsen waar de ogen, oren en snoet moeten komen en leg de marsepeinen cirkels erop.
  12. Maak met een druppel chocolade pupillen in de ogen.

Eet smakelijk!

labels: #Brood

Zie ook: