Een kip die gedurende een lange periode op haar nest blijft zitten, komt regelmatig voor. Maak je geen zorgen, het is normaal gedrag. Een kip is op dit moment zeer waarschijnlijk broeds. Dat wil zeggen dat ze hardnekkig blijft broeden, maar zonder resultaat. Zorg dat je het wel goed in de gaten houdt en de broedsheid niet te lang laat doorgaan.

Waarom wordt een kip broeds?

Om zich voort te planten worden kippen van nature broeds. Veelal worden kippen in de zomermaanden broeds, maar het kan ook verspreid over het jaar gebeuren. Hogere temperaturen spelen hierin een belangrijke rol. Hoe vaak een kip broeds wordt en vanaf welke leeftijd, dat hangt van het soort kip af. Sommige kippen worden pas op latere leeftijd broeds en hebben dit niet zo vaak.

Kenmerken van een broedse kip

Hoe weet je of een kip broeds is? Een broedse kip herken je vaak aan één of meerdere van de volgende punten:

  • Klokkende of klagende geluidjes maken
  • Het nest nauwelijks of niet meer willen verlaten
  • De buik is kaalgeplukt
  • Jouw kip zondert zich af van de andere dames en kan zelfs territoriaal gedrag vertonen
  • De kleuren van de kop en kam kunnen verbleken
  • De kip is aan het afvallen
  • De broedse kip legt geen eieren meer
  • De kip laat haar vleugels hangen

Wanneer kan een kip broeds worden?

Kippen kunnen voor het eerst broeds worden wanneer ze 6 maanden oud zijn. Niet alle kippen worden tegelijkertijd broeds. Wanneer er meerdere kippen tegelijk broeds worden, zal het broedse gedrag vaak rond het voorjaar beginnen.

Kan een kip broeds worden zonder haan?

Ook zonder haan in de buurt kan een kip broeds gedrag vertonen. Voor een kip maakt het niet uit of de eieren wel of niet bevrucht zijn. Zoals we eerder al vertelde, hebben kippen van nature de drang om eieren uit te broeden. Dus ook zonder haan kun jij een broedse kip hebben.

Legt een broedse kip eieren?

Kippen leggen een eieren meer tijdens de broedse periode. Wanneer eieren bevrucht zijn, duurt de periode tot broedsheid gemiddeld 21 dagen. Dit is de tijd dat een kuiken uit het ei kan komen. Wanneer de eieren niet bevrucht zijn zullen er ook geen kuikens kunnen uitkomen. Hierdoor kan de broedsheid langer duren dan 21 dagen. Hoeveel eieren je onder de broedse kip zal vinden, hangt geheel af van het soort kip dat je hebt. Het ene ras legt gemiddeld meer eieren dan het andere.

Ongewenste broedse kip

Wanneer jouw kip onbevruchte eieren uit wilt broeden, spreek je van ongewenst broeds gedrag. De onbevruchte eieren zullen nooit uitkomen. Wanneer je jouw kip haar gang laat gaan, kan het zijn dat ze het nest niet meer wilt verlaten. Dit betekent ook dat jouw kip niet meer zal eten, waardoor ze sterk kan vermageren. Het kan zelfs voorkomen dat jouw kip zichzelf dood broed. Merk je dat jouw kip te lang blijft broeden op de onbevruchte eieren, dan dien je jouw kip een handje te helpen om haar broeds af te maken. Broeds afmaken betekend eigenlijk de broedse kip stoppen met het uitbroeden van de onbevruchte eieren.

Hoe maak ik mijn kip broeds af?

Er zijn verschillende methodes om jouw kip broeds af te maken. Welke methode het beste werkt voor jouw kip hangt geheel af van de hardnekkigheid van het broedse gedrag. Sommige kippen zijn broeds af met simpele methodes en bij andere kippen dien je wat meer moeite te doen om het broeden te stoppen.

Methodes om een broedse kip te stoppen

  • Haal jouw kip regelmatig van het nest af Hierdoor verstoor je jouw kip tijdens het broeden en kan zij tijd maken om te gaan eten en drinken. De temperatuur van de kip zal ook dalen wanneer ze het nest moet verlaten. Hierdoor wordt de aanmaak van het broed hormoon verminderd
  • Sluit het legnest af Zo kan jouw broedse kip niet meer bij haar nest komen. Houd er wel rekening mee dat je voor de andere niet-broedse kippen nog wel een mogelijkheid biedt om het legnest te betreden voor het leggen van eieren.
  • Plaats je kip in een kaal hok Wanneer je een hardnekkige broedse kip hebt, is dit een effectieve methode. Een kaal hok is niet interessant om in te gaan broeden. Wanneer je geen hok tot beschikking hebt, kun je bijvoorbeeld ook een grote doos gebruiken. Vergeet jouw kip niet te voorzien van vers drinkwater.
  • Sluit je kip op met een haan Misschien niet heel prettig voor de kip, maar de haan zal steeds achter jouw kip aangaan. Hierdoor is het voor haar onmogelijk om rustig te gaan zitten broeden.

Wanneer je regelmatig de eieren weghaalt in het kippenhok, zorg je er bovendien voor dat de kippen minder snel op de eieren kunnen gaan zitten om deze uit te broeden.

Al met al, een broedse kip is geheel normaal, maar houd als kippenhouder altijd een oogje in het zeil. Dit om te voorkomen dat jouw kip zichzelf dood broedt.

Er zijn een aantal methodes om de drang tot broeden bij jouw kip te laten verminderen. Een kip die te lang blijft broeden, kan ernstig verzwakken tot grotere gevolgen van dien.

De Kip in een Apart Hok Plaatsen

De kip in een apart, kaal hok (mét vers voer en drinken) huisvesten gedurende een paar dagen. Dit is de meest effectieve manier, omdat hier zeker geen nestgevoel zal ontstaan.

Broedplaats en Voeding

Bij een broedende kip komt meer kijken dan je in eerste instantie zou verwachten. Zo moet je zorgen voor een goede broedplaats en in de gaten houden of de kip nog wel genoeg voedsel binnenkrijgt.

Kalkeieren en Echte Eieren

Wil je je hen laten broeden? Plaats haar dan voorzichtig in de avond op een nest met kalkeieren. Van te voren weet je niet of een hen goed broeds is. Laat de hen daarom de eerste drie dagen op de kalkeieren broeden, blijft ze deze drie dagen broeden, vervang dan de kalkeieren voor echte eieren. Doe dit in de avond en leg ten minste tien eieren onder de kip.

Controleren van de Eieren

Na zes a zeven dagen kun je kijken welke eieren bevrucht zijn. Dit kun je doen met een schouwlamp. Ook kun je hiervoor een zaklamp gebruiken. Zet een leeg wc-rolletje op de zaklamp, ga in een donkere ruimte staan en houd je ei erboven. Op deze manier kun je zien of er een embryo in het ei zit. Na de zesde dag kun je de eieren ook in een bak met (lauwwarm) water leggen. De bevruchte eieren zullen binnen een minuut gaan ‘dansen’.

Broedperiode en Gewichtsverlies

De broedperiode duurt meestal ongeveer drie weken. Sommige hennen verliezen in deze periode gewicht, doordat ze niet of nauwelijks eten. Hier kunnen hennen aan overlijden. Verliest de hen zoveel gewicht dat dit gevaar dreigt, haal haar dan twee keer per dag van de eieren af en geef haar buiten het hok voedsel en water.

Afgeschermde Plek en Voeding

Is je kip broeds en zijn de eieren waarop ze aan het broeden is vruchtbaar? Geef de broedende hen een afgeschermde plek. Zet voer en water in de buurt neer van dit nest, maar wel zo ver weg dat de kip van het nest af moet komen om dit te nuttigen. Zo kan ze ook haar behoefte doen. Eet de kip er niet van? Een kip merkt op wanneer er geen leven in een ei zit en duwt deze eieren vaak uit het nest.

Vochtigheid en Uitkomst

Onder het nest kun je een enigszins vochtige graszode leggen. Wanneer de eieren ongeveer achttien dagen bebroed zijn, maak ze dan vochtig met een plantenspuit. Rond de twintigste dag gaan de kuikens piepen. De dag daarna komen ze uit het ei.

Broedmachine als Alternatief

Wanneer kippen niet zo makkelijk broeds worden, is de broedmachine een goed alternatief. De perfecte temperatuur in een broedmachine is 37,6 graden Celsius. De luchtvochtigheid moet de eerste zestien dagen 55 procent zijn en vanaf de zeventiende dag 65 procent. De thermostaat in de machine zorgt ervoor dat de temperatuur voor de bevruchte eieren aangenaam blijft. Geregeld controleren is wel noodzakelijk.

Vitamine B en Stress

Dood-in-de-dop vanaf de achttiende dag wordt veroorzaakt door een gebrek aan vitamine-B. De kuikens hebben dan te weinig kracht om uit het ei te komen. Wanneer je eieren laat broeden door een broedmachine is extra vitamine B aan te bevelen. Stress zorgt voor een hoog verbruik van deze vitamine en omdat machinaal uitbroeden stressvoller is, is de vitamine sneller verbruikt. Vitamine B kun je geven door kippen in de foktoom wat biergist te voeren. Ook kun je biergist in tabletvorm aanschaffen. Eén tablet per dier per week is voldoende. Appelschillen bevatten ook veel vitamine B.

Ruimte voor de Kuikens

Wanneer de kuikens geboren zijn, is het verstandig de ruimte af te sluiten waar de moederkip en de kuikens verblijven. Zo voorkom je dat een kuiken wegloopt en niet meer bij de kloek kan komen. Wanneer dit gebeurt bestaat het gevaar dat het doodgaat aan onderkoeling. Wanneer kuikens ouder zijn dan twee weken, mogen ze wanneer het minimaal twintig graden is even buiten lopen. Kuikens die machinaal zijn uitgebroed kun je het beste apart groot brengen. Zijn deze kuiken één dag oud en heb je een kloek met pasgeboren kuiken, dan kun je de kuikens erbij zetten. Maar dat is niet zonder risico.

Broedse Kip of Broedmachine?

Kippeneieren uitbroeden is één van de leukste dingen van de kippen hobby. Als alles goed gaat heb je in 21 dagen lieve en schattige kuikentjes rondlopen. Het is geweldig om te zien hoe je vanuit niks een ei, een kuiken, ziet opgroeien. Eenden, kwartels en ganzen hebben andere broedtijden. Deze kun je terugvinden in de broedgids. Kuikens van pluimvee hebben warmte nodig om te groeien. Daarom kun je de eieren het beste in de lente en zomer uitbroeden. In de broedperiode leggen de meeste pluimvee soorten één ei per dag. Als ze bevrucht zijn door een haan noemen we het een broedeieren. Wil je de eieren uitbroeden dan is belangrijk om de broedeieren op de juiste manier te bewaren om de vruchtbaarheid te behouden. Na 10 dagen neemt de vruchtbaarheid aanzienlijk af en het is dan ook belangrijk dat de eieren na de leg zo snel mogelijk uitgebroed worden. Bewaar de eieren in een koele omgeving met een temperatuur van 10 graden Celsius. Zorg ervoor dat de luchtvochtigheid tussen de 55-70% is, dit voorkomt waterverlies in het ei. Om te voorkomen dat de broedeieren wegrollen en stuk gaan, kan je het beste gebruik maken van eierrekken of eierendozen. Hier passen de eieren goed in en hebben ze extra bescherming. Eieren uitbroeden kan met een broedmachine of door de kip zelf. Enkele rassen die snel broeds worden zijn zijdehoenders, Cochin krielen en Wyandotte krielen. Er zijn ook rassen die niet zo goed zijn in het uitbroeden van eieren, sommige kippenrassen worden niet broeds of verlaten het nest te vroeg. Leghybrides worden zelden broeds en ook landhoeders hebben deze eigenschap. Hiervoor, en om meer eieren tegelijk uit te broeden zijn er broedmachines ontwikkeld. Een goede broedmachine geeft hoge betrouwbaarheid in het succesvol uitbroeden van eieren.

Broedmachine: Temperatuur, Luchtvochtigheid en Draaien

Broedmachines zijn ontwikkeld om het broedproces van de kippen na te bootsen. Met de broedmachine kan je de juiste luchtvochtigheid en temperatuur instellen om kippeneieren en van ander pluimvee uit te broeden. Er zijn broedmachines die de eieren automatisch voor je keren en broedmachines waar dit handmatig dient te gebeuren. De eieren moet namelijk minimaal twee keer per dag gedraaid worden. Voor het uitbroeden van eieren zijn er drie factoren waar je rekening mee dient te houden om een succesvolle uitkomst te garanderen.

  • Elke broedmachine heeft een thermostaat die de temperatuur regelt. Samen met een thermometer kun je de temperatuur in de gaten houden en op de juiste hoogte afstellen welke nodig is voor het type eieren dat je wilt uitbroeden. Dit is daarom de basis.
  • Door de juiste luchtvochtigheid kan de luchtkamer in het ei groeien. Dit hebben de kuikens nodig om de eierschaal te kunnen aanpikken. Is de luchtkamer niet groot genoeg, dan zullen de kuikens sterven in het ei. Voor de eerste 18 dagen adviseren wij een luchtvochtigheid van 40-50% en voor de laatste 3 dagen een luchtvochtigheid van 70%.
  • In de eerste 18 dagen van het broeden moeten de eieren minimaal twee keer per dag gedraaid worden. Sommige machines hebben een keerautomaat, dan wordt dit voor je gedaan. Doe je het met de hand, zorg dan dat je op het ei met potlood een kruisje zet en op de andere kant een nulletje.

Broedmachine: Voorbereiding en Temperatuur

Voordat je gaat broeden met een broedmachine, wil je zeker weten dat de broedmachine goed werkt en stabiel is. Zet minimaal 48 uur voor het inleggen van de eieren de broedmachine aan. De juiste waarde hangt af van het type machine, het ras en persoonlijke ervaring. Om te beginnen stel je de machine met een ventilator af op 37,5 graden Celsius of een broedmachines met stilstaande lucht op 37,7 graden Celsius. De luchtvochtigheid stel je af op 40-55%. Voor fazanten, kwartels, ganzen of eendeneieren zijn deze temperaturen iets anders.

Eieren Inleggen en Schouwen

Als de broedmachine goed is afgesteld en stabiel is, kun je de eieren inleggen. Als je geen eigen kippen hebt, kun je broedeieren van hobbyfokkers kopen of op Marktplaats. Op dag 5-7 controleren we of de eieren bevrucht zijn. Door met een schouwlamp in de eieren te schijnen kun je zien of er zich wat in het ei ontwikkelt. De ontwikkeling van het kuiken begint met een puntje die zichtbaar wordt, later komen hier bloedvaten bij. Eieren die niet bevrucht zijn haal je uit de broedmachine. Ook gebruik je de schouwlamp later in het proces om de groei van de luchtkamer te volgen.

Voorbereiden op de Uitkomst

Op dag 19 moet de luchtvochtigheid omhoog. Ook keren we de eieren niet meer zodat de kuikens in alle rust kunnen uitkomen. Op dag 20/21 worden de eieren aangepikt door de kuikens en komen ze uit. Help de kuikens niet als het niet lukt, dit worden zwakke dieren.

Schouwlamp Tips

Eieren schouwen kan lastig zijn voor de beginner en het is daarom ook belangrijk dat de juiste schouwlamp hiervoor wordt aangeschaft. Elke schouwlamp heeft wel zijn eigen voordelen. Kies een lekker in de handliggend lamp met het lieft een rubberring. Hiermee sluit die goed op het ei waardoor er geen licht in je oog schijnt.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: