Legnood is een aandoening die bij kippen kan voorkomen, waarbij een ei vastzit tussen de uterus en cloaca, de plaats waar ontlasting en eieren het lichaam verlaten.

Wat is legnood bij kippen?

Blijft een ei meerdere uren in het legapparaat van je kip vastzitten, dan spreken we van legnood (Engels: egg binding). Neem dit nooit te licht op, want als het niet behandeld wordt, kan legnood niet alleen bij reptielen, maar ook bij vogels (b.v. alles soorten kippen, kwartels) tot de dood leiden.

Het is daarom belangrijk om snel te handelen en vroegtijdig hulp te bieden. Legnood is altijd onaangenaam en meestal zeer pijnlijk voor je kip.

Als een kip lijdt aan legnood, blijft het niet gelegde ei vastzitten in de legdarm of cloaca. Blijft een ei meerdere uren in het legapparaat van je kip vastzitten, dan spreken we van legnood. Neem dit nooit te licht op, want als het niet behandeld wordt, kan legnood niet alleen bij reptielen, maar ook bij vogels (b.v. alles soorten kippen, kwartels) tot de dood leiden.

Meestal is het dan nog een combinatie van bovenstaande oorzaken met een te lage omgevingstemperatuur, te weinig lichaamsbeweging en/of gebrekkige voeding.

Let op: legnood is altijd een noodgeval voor de dierenarts. Zodra je vermoedt dat het om legnood gaat, moet je je dierenarts verwittigen. Het gaat er nu om snel te handelen.

Oorzaken van legnood

De voornaamste oorzaak van pikken is wanneer kippen onvoldoende ruimte hebben.

Als je kip te weinig calcium opneemt en er dus te weinig calcium in het bloed terechtkomt (hypocalciëmie), kan een zachtwandig ei in plaats van een goed gevormd ei ontstaan. Te veel calcium leidt er in het omgekeerde geval toe dat de schaal te verkalkt en dikwandig is.

Als het ei te groot is, kan het niet helemaal door het legapparaat. Overgewicht is nooit goed, ook niet voor kippen. Als het te koud is, kan dat van invloed zijn op de spieren van het legapparaat.

Sommige kippenbezitters verwachten van hun legkippen dat ze in korte tijd veel eieren leggen. Net als andere dieren moeten legkippen soortspecifiek worden gehouden.

Symptomen van legnood

Van tijd tot tijd zijn hennen broeds en zullen vastberaden op hun onbevruchte eieren in de nestkast blijven zitten.

Een kip met legnood kan de volgende symptomen vertonen:

  • De hen blijft op het nest zitten in de ‘pinguïnhouding’ en probeert langdurig te persen.
  • kip waggelt als een pinguïn door de aanwezigheid van het ei.
  • Kippen met legnood verliezen hun eetlust en drinken weinig.
  • actief en hebben vaak trillende vleugels.
  • mest van de kip met legnood is waterig of in zijn geheel niet aanwezig, blokkeert namelijk (grotendeels) de ontlasting.
  • uitstulpingen van de cloaca zichtbaar bij kippen met legnood, hangen in dat geval naar buiten.
  • Daarnaast zorgt legnood voor stress bij de kip.

Indien het ei dwars zit.

Vaak is het noodzakelijk om de kip voor de behandeling te stabiliseren.

Als u bij uw kip een van deze symptomen opmerkt, controleer dan of ze legnood heeft. Voel eerst haar buik om te controleren of ze een eivormige knobbel heeft.

Diagnose van legnood

Bij een vermoeden tot legnood zal de dierenarts de buik van je kip voorzichtig aftasten. Tegelijk probeert hij in het kader van de anamnese belangrijke aanwijzingen te verzamelen die tot de legnood kunnen hebben geleid.

Je dierenarts kan vervolgens ook een röntgenfoto maken om een nauwkeuriger beeld van de huidige situatie te krijgen.

Als het ei al een verkalkte schaal heeft, kan met een röntgenfoto de positie van het ei in de eileider nauwkeuriger worden bepaald. Als er op de foto geen eieren te zien zijn, kan de dierenarts een echo-onderzoek uitvoeren.

Alleen met deze methode kan hij ook eieren opsporen die nog niet over voldoende kalkschaal beschikken.

Behandeling van legnood

De aanbevolen behandeling voor een kip met legnood is een warm bad. Dit zorg ervoor dat de spieren zich ontspannen en het ei kan worden gelegd.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen ondersteunende en chirurgische maatregelen.

Je dierenarts zal eerst proberen de ligamenten conservatief te behandelen. Hij zal je kip daarvoor bijvoorbeeld met een infraroodlamp opwarmen en door de buik voorzichtig te masseren proberen het ei verder te transporteren.

Dat moet voorzichtig gebeuren, want als het ei barst, kan de afloop fataal zijn. Ook kan het glijden verbeterd worden met paraffine-olie, die je dierenarts met een kleine knopsonde in de cloaca inbrengt.

Daarnaast kan de dierenarts het weeënopwekkende hormoon oxytocine en calcium toedienen. Als het niet mogelijk is het ei conservatief te verwijderen, is een chirurgische verwijdering noodzakelijk.

Onder narcose kan de dierenarts de cloaca vergroten of de buikholte aan de zijkant openen (celiotomie) en de aangetaste eileider verwijderen (salpingotomie).

Houd je kip warm (met bijv. Als je dierenarts al onderweg is of als je met je kip naar de praktijk gaat, kun je met de volgende tips toeapssen.

Indien het tegen de avond nog steeds goed gaat, dan kan ze ‘s avonds al terug op stok bij de andere kippen.

Warm zetten (30-35 graden) en liefst apart. Wat plantaardige olie in de cloaca aanbrengen.

Een nacht wachten. Let goed op dat het ei er helemaal uitkomt! Doe een handschoen aan en voel met een vinger of er geen restjes zijn achterbleven.

Werkt dit allemaal niet, ga dan onmiddellijk naar een vogeldierenarts. Wacht hiermee niet te lang!

Indien het ei dwars zit, druppelen enkele druppels slaolie in de aarsopening om de leg te laten plaatsvinden.

De stoom die hier vanaf komt kan de leg bevorderen.Wanneer er een stukje cloaca naar buiten hangt, dient de leghen te worden verwijderd van haar hokgenoten.

Deze zouden de uithangende ‘prolaps’ aanpikken waardoor de hen ernstig tot dodelijk verwond wordt.

We wassen de uitstulping met schoon met lauw water en brengen de legdarm terug naar binnen. Vervolgens neem je een doek en wikkelt daar de hen stevig in, zodat de vleugels en poten gesloten blijven.

Speld alles vast en leg de kip op een donkere, warme plaats, bij voorkeur 1 dag zodat de kip voldoende kan rusten.

Hoe kun je legnood bij kippen voorkomen?

Helaas kun je legnood bij een kip niet voor 100% voorkomen. Als je echter de onderstaande drie aanwijzingen in acht neemt, kun je het risico op ziekte in ieder geval verminderen.

  • Zorg voor goede voeding, evenwichtige legkorrels te eten krijgen.
  • Het is daarom van essentieel belang.

Complicaties en prognose

Of je kip legnood overleeft, hangt ervan af of er ernstige complicaties optreden. Zonder complicaties en bij vroegtijdige behandeling is de prognose meestal goed.

Als er echter interne verwondingen optreden, kan dit de prognose aanzienlijk verslechteren. Maar ook bacteriële infecties kunnen een ernstig verloop veroorzaken en in het ergste geval tot de dood leiden.

labels: #Kip

Zie ook: