Snot. Wat weten we eigenlijk over dat slijmerige goedje? Is snot eten gezond en kun je er anderen ziek mee maken? Laten we eens kijken naar enkele feiten en fabels over snot.

Wat is Snot?

Snot is slijm dat aangemaakt wordt door het slijmvlies in je neus. Dit slijmvlies heeft een belangrijke functie, want het vangt ongewenste bacteriën op en het smeert de neus, zodat hij niet uitdroogt. Je luchtwegen zijn bekleed met slijmvlies, een beschermlaag die slijm produceert. Ook als je niet verkouden bent, wordt daar zo’n 1 tot 1,5 liter snot per dag aangemaakt. Pas als je extra slijm aanmaakt of het dikker wordt en uit je neus gaat lopen, kan dat snot je in de weg zitten.

Snot Eten: Feit of Fabel?

Snot bevat gunstige eigenschappen, zoals eiwitten en afweercellen, die goed zijn voor je immuunsysteem. Het is alleen onduidelijk hoe lang deze stoffen in onze zure maag intact blijven. Bovendien: we slikken dagelijks al flink wat snot door, dus maakt het weinig verschil als je in je neus peutert en daarbij een paar extra (opgedroogde) snotjes opeet.

De Kleur van Snot

Als je gezond bent, hoort snot er helder en transparant uit te zien. Het heeft een plakkerige textuur, waardoor het eruitziet als lijm. In dit geval is de kans groot dat je geen virus of infectie hebt. Er zijn natuurlijk uitzonderingen: je kunt een oor- of holteontsteking hebben, terwijl je snot gewoon helder van kleur is.

Is je snot wit van kleur? Dan begin je waarschijnlijk verkouden te worden. Het kan dan ook plakkeriger en dikker zijn dan je gewend bent. Dit komt doordat er meer snot door je lichaam wordt geproduceerd. Het kan ook zijn dat je te veel zuivelproducten eet of drinkt. Het vet in zuivelproducten maakt je snot dikker en taaier.

Dun en doorzichtig snot is gezond. Is het slijm dat uit je neus komt mooi helder? Dat is een goed teken. Waarschijnlijk heb je geen virus te pakken. Maar soms is snot geel of groen. Dat wordt veroorzaakt door bloedlichaampjes met een groenachtig enzym erin, die het immuunsysteem bij een verkoudheid naar de luchtwegen stuurt. Rood en bruin snot wordt doorgaans veroorzaakt door (opgedroogd) bloed.

Neus Ophalen vs. Neus Snuiten

Grote kans dat je als kind hebt geleerd om je neus te snuiten wanneer deze verstopt is. Maar je neus snuiten is eigenlijk helemaal niet goed voor je. Bij het ophalen van je neus gebeurt dit niet. Wanneer je je neus ophaalt, zuig je hem als het ware leeg.

„Als je je neus snuit, haal je eerst diep adem en met een enorme kracht blaas je vervolgens die lucht naar buiten. Een deel van het snot blaas je dan naar buiten, maar een deel kan je ook je holtes in blazen”, legt KNO-arts Godelieve Damen van het Radboudumc uit in een video van Universiteit van Nederland. „Met veel kracht kun je zelfs snot de buis van Eustachius (de verbinding tussen je neus en je oor, red.) in blazen. Bovendien is de druk die ontstaat tijdens het snuiten van je neus schadelijk. Tijdens het snuiten zet je namelijk wel tien keer meer druk dan tijdens het ophalen van de neus. „Die druk is schadelijk.

En niet alleen voor je eigen gezondheid is het beter om je neus op te halen in plaats van te snuiten. Ook voor de gezondheid van mensen om je heen is ophalen beter dan snuiten. En die virusdeeltjes in je maag dan? Dat is geen probleem, aldus Damen. „Daar is onze maag gelukkig op toegerust.

Wat te doen bij een verstopte neus?

Maar wat nou als je neus écht helemaal dichtzit? „Dan moeten we gewoon iets extra’s doen, bijvoorbeeld het sprayen van je neus”, zegt Damen. Ze plaatst daarbij wel de kanttekening dat je neusspray met xylometazoline beter niet langer dan een week kunt gebruiken. „Daarna kun je er afhankelijk van worden. Als je na een week nog steeds verkouden bent, dan doe je er goed aan om een zoutoplossing te gebruiken. En wil je toch echt graag je neus snuiten, knijp dan niet één neusgat dicht. „Dan komt alle kracht op één kant en is er nog meer kans op schade”, legt Damen uit.

Neusspray: Een gezonde oplossing?

Snel bij de drogist een neusspray of neusdruppels halen. Dat is vaak de eerste reflex als je neus dicht zit. Maar is dat een gezond idee? Meestal gaat het om een middel met daarin als werkzame stof xylometazoline of oxymetazoline. Wie flink verkouden is, kan trouwens gerust een neusspray met xylometazoline of oxymetazoline gebruiken.

Vervelend is dat naarmate je langer neusspray gebruikt, je steeds meer neusspray nodig hebt om je neus open te houden en de werkzame stoffen uiteindelijk zelfs averechts gaan werken. De kwaliteit van je neusslijmvlies wordt door het gebruik minder, waardoor je eerder klachten ontwikkelt die aanvoelen als een verkoudheid.

Jan Wouter Brunings adviseert dan ook om een neusspray te gebruiken als je het echt nodig hebt, maar er dus wel tijdig mee op te houden. "Stop er écht binnen tien dagen mee! Probeer vervolgens eens een neusdouche met 250 cc zoutwater. Wanneer je neusklachten langer dan twee weken aanhouden, is het verstandig om je huisarts te raadplegen.

In de praktijk ziet Jan Wouter Brunings regelmatig patiënten in zijn spreekkamer met een neusspray-verslaving. Wat de diagnose ook is, we proberen in ieder geval die neusspray af te bouwen. Dat doen we door steeds lagere doseringen aan te bieden, zodat mensen uiteindelijk weer zonder kunnen. Vervolgens krijgen patiënten, die geen allergie blijken te hebben, meestal een corticosteroïden-spray. Die werkt niet meteen, maar slaat op den duur meestal wel heel goed aan. Mensen hebben vervolgens niet meer zo vaak last van een verstopte neus of andere klachten.

Bij een heftige verkoudheid kan een neusspray met xylometazoline of oxymetazoline een hele opluchting zijn. Ga naar je huisarts en laat je eventueel doorverwijzen naar een KNO-arts als je langdurig, bijvoorbeeld enkele maanden of zelfs al jaren, een neusspray gebruikt. Een KNO-arts kan vaststellen wat er precies aan de hand is als je langdurig een verstopte neus hebt.

Overige Interessante Snot Feiten

  • Snot voorkomt dat stof en (andere) vervuiling je neus en vervolgens je luchtwegen binnen dringt.
  • Snot helpt ook voorkomen dat je luchtwegen uitdrogen.
  • Het overgrote deel van het vloeibare snot dat in je neus wordt geproduceerd, slik je uiteindelijk in.

Fabels over Gezondheid

Veel mensen zijn hier heilig van overtuigd, maar dit is niet wetenschappelijk bewezen. Wat wel klopt: de kans is groot dat je je snot naar je bijholten blaast als je hard je neus snuit.

Je verkoudheid verdwijnt echt niet eerder als je een doorgesneden ui op je nachtkastje legt. Al kan het wel een beetje verlichting bieden bij een verstopte neus, het is geen medicijn tegen het verkoudheidsvirus - laat staan een wondermiddel.

Nee, brood en beschuit werken niet stoppend. Het Voedingscentrum adviseert bij diarree gewoon (gezond) te eten waar je trek in hebt, eventueel in kleinere porties.

labels:

Zie ook: