Na een neusoperatie is het spoelen van de neus met een zoutoplossing een belangrijk onderdeel van het herstelproces. De KNO-arts kan u dit adviseren. Hier staat uitgelegd wat het doel hiervan is en hoe u dat doet.

Waarom uw neus spoelen?

Uw neus spoelen met zout water is nodig om op een voorzichtige manier oud bloed te verwijderen en om korstvorming tegen te gaan. Na de operatie zijn de normale schoonmaakmechanismen van de neus tijdelijk verstoord en houden de slijmvliezen het slijm langer vast. Dit is ook het geval bij neuspoliepen, bij een allergie, bij hyperreactieve slijmvliezen of bij chronische ontstekingen. In dit slijm kunnen bacteriën makkelijker overleven en eventueel infecties veroorzaken.

Door het spoelen met zout water wordt het slijmvlies gereinigd. Het spoelen zorgt ervoor dat u vrijer kunt ademhalen. Op een schoon slijmvlies hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld worden meer effect.

Spoelen met zout water reinigt het slijmvlies en voert overtollig slijm, korsten en/of pus, af. Door regelmatig de neus schoon te maken, verkleint u de kans op een infectie.

Wanneer beginnen met spoelen?

Vanaf de eerste dag na de operatie kunt je starten de geopereerde kant(en) van de neus goed te spoelen met een keukenzoutoplossing. Doe dit regelmatig, bijvoorbeeld vier keer per dag, en naar eigen behoefte. Heb je veel korstvorming, zit je neus dicht of heb je last van bloederig slijm? Spoel dan vaker, bijvoorbeeld zes tot acht keer per dag. Bij minder klachten, volstaat minder spoelen.

Hoe maak je een zoutoplossing?

De zoutoplossing waarmee u de neus spoelt, is te koop bij de apotheek of drogist. U kunt de zoutoplossing ook zelf maken met jodiumvrij zout (bijvoorbeeld Jozo met de blauwe dop). Spoel uw neus met een zoutoplossing. Spoelen met alleen (lauw) water kan irriteren en pijnlijk zijn. Het is voor het gevoelige slijmvlies belangrijk dat u met de juiste hoeveelheid zout uw neus spoelt. Te veel of te weinig zout kan pijnlijk aanvoelen.

Werkwijze zelf aanmaken zoutoplossing:

  • U gebruikt 9 gram zout per één liter water (= een eetlepel).
  • U kunt dit zelf afwegen of u kunt hiervoor speciale zouttabletten gebruiken.
  • U spoelt de fles/kan uit met heet water.
  • Daarna vult u de fles/kan met warm kraanwater (hoeft niet vooraf gekookt te worden).
  • Hierin lost u de afgewogen hoeveelheid zout of de zouttabletten op door goed te schudden.
  • Voordat u gaat spoelen laat u de zoutoplossing afkoelen tot lichaamstemperatuur.
  • De zoutoplossing is 2 dagen houdbaar. Elke keer vers aanmaken heeft echter de voorkeur; dit voorkomt verontreiniging.

U kunt zelf zoutoplossing maken door een afgestreken theelepel jodiumvrij zout op te lossen in een glas met 200 ml lauwwarm water. Het water hoeft niet eerst gekookt te worden, Nederlands kraanwater is voldoende schoon. Het is erg belangrijk om jodiumvrij zout te gebruiken. Jodium kan het gevoelige en/of ontstoken slijmvlies namelijk irriteren. Als het zout voor uw gevoel te sterk is en pijn doet, kunt u het zachter maken door een derde deel jodiumvrij zout te vervangen voor maagzout (natriumcarbonaat, ook wel baking soda genoemd). Dat komt dus neer op zes gram jodiumvrij zout en drie gram maagzout opgelost in een liter lauwwarm water. Er zijn ook zakjes zout verkrijgbaar die u op kunt lossen in 250 ml water. Deze kunt u kopen via de apotheek.

De juiste mengverhouding voor zoutwateroplossing is:

  • 9 gram (jodiumvrij) zout op 1 liter lauwwarm kraanwater, of
  • 1 afgestreken theelepel zout op 200 ml (=1 mok) lauwwarm kraanwater

Hoe spoel je de neus?

Om de neus te spoelen kunt u een spuitje van 20 ml gebruiken, dit is te koop bij uw apotheek. Er zijn verschillende manieren om de neus te spoelen: met een spuitje, met een kannetje (RhinoHorn®) of met een knijpfles (NasoFree®). De meeste apotheken en drogisten verkopen hulpmiddelen voor bij het spoelen, maar zijn ook verkrijgbaar via kno-winkel.nl. Was, voordat u gaat spoelen, uw handen goed met water en zeep. Zorg ervoor dat uw nagels kort en schoon zijn.

Neusspoelen met behulp van een spuitje

  • Het is prettig om te spoelen met zout water op lichaamstemperatuur.
  • Giet een gedeelte van het spoelwater in een schoon glas of kommetje.
  • Vul de spuit van 20 ml met zoutoplossing.
  • Houd uw hoofd voorovergebogen met de kin op de borst boven de wastafel en draai uw hoofd naar rechts, zodat het rechter neusgat onder komt.
  • Adem door uw mond, u kunt niet door de neus ademen wanneer er water doorheen loopt.
  • Zet de spuit in het bovenste (linker) neusgat en spoel rustig de neus schoon terwijl u de G-klank zegt, hierdoor sluit het zachte gehemelte uw neus af en komt er zo min mogelijk zoutoplossing in uw keel.
  • U spuit in de richting van het voorhoofd en in de richting van het oog.
  • Let er op dat u met de spuit het neustussenschot niet irriteert, raak het neustussenschot zo min mogelijk aan.
  • Spoel altijd met ruim water: 150 tot 200 ml per spoelsessie.
  • Het water loopt uw neus uit via de keel of via het andere neusgat. Spuug het water uit. Slik het water niet door, daar kunt u misselijk van worden.
  • Draai daarna uw hoofd weer in de voorovergebogen stand met de kin op de borst en laat het resterende water uit de neus lopen.
  • Herhaal deze procedure totdat de neus schoon aanvoelt en ook het spoelwater schoon blijft.
  • Om de andere zijde te spoelen, doet u het bovenstaande nogmaals, maar dan juist andersom.

Neusspoelen met behulp van een kommetje

  • Vul een schoon kommetje voor de helft met de zoutoplossing.
  • Zet het kommetje (boven de wastafel) aan uw neus en buig iets voorover.
  • Steek uw neus goed in het spoelwater (onder het wateroppervlak), zodat u geen lucht opsnuift.
  • Snuif met één neusgat de zoutoplossing door uw neus op, totdat deze in uw keel komt. Daarbij drukt u het andere neusgat dicht.
  • Spuug de zoutoplossing uit via uw mond en herhaal de handeling met het andere neusgat.
  • Slik het spoelwater niet in, u kunt er misselijk van worden.
  • Herhaal het neusspoelen totdat de neus aan beide zijden goed schoon is.

Neusspoelen met behulp van hulpmiddelen

Er zijn ook andere hulpmiddelen verkrijgbaar om de neus te spoelen, zoals een neusdouche. Deze is verkrijgbaar bij de apotheek of te bestellen via internet. Een neusdouche na een operatie met de Rhino Horn is eenvoudig. Met de doseerlepel, een potje keukenzout zonder jodium en lauw water maak je snel een isotone zoutoplossing. Zet vervolgens het kannetje op je neus en buig je hoofd. De spoeling met zout water komt nu vanzelf op gang. Je neus en neusslijmvlies zijn gereinigd en je kan weer vrij ademen. Dit maakt de Rhino Horn een ideaal hulpmiddel na een operatie.

Spoel uw neus volgens de instructies die bij de Rhino Horn of het neuskannetje geleverd zijn. Spuit langzaam de spuit leeg of laat de neusdouche leeglopen terwijl u de G-klank maakt of kort steeds de letter K zegt. Hierdoor sluit uw zachte gehemelte de neus af en komt het zoute water niet in de keel. Het water loopt via het andere neusgat weer naar buiten, aangezien de beide neusholten achterin met elkaar in verbinding staan. Laat aan het eind van de procedure de neus goed ‘leeglopen”. Soms komt er enige tijd na het spoelen opnieuw water uit de neus lopen. Dit komt omdat het water zich verzamelt in de neusbijholtes en dan door bewegen van het hoofd alsnog eruit loopt.

Voorbeelden van de neus spoelen met: NasoFree® (links), met een spuitje (midden) en met de RhinoHorn® (rechts).

Belangrijk om te onthouden

  • Het is beter om uw neus niet te snuiten. U mag uw neus wel ophalen.
  • Gebruik een grote hoeveelheid spoelwater, ongeveer 150 tot 300 ml zoutwateroplossing per keer. Dit is nodig om overtollig slijm, korsten en/of pus goed uit de neus te krijgen. Een té kleine hoeveelheid spoelwater is niet effectief.
  • Spoel met een lichte ‘positieve druk’. Het spoelwater moet met enige kracht door de neus gaan om korsten en/of overtollig slijm en pus los te maken. Bovendien bereikt u zo ook de hoger gelegen neusbijholten.
  • Zorg voor de juiste houding bij het spoelen. Door uw kin naar de borst te brengen komt het spoelwater hoog in de neus.
  • Als u de vloeistof in de mond voelt of proeft, gebruikt u de zoutoplossing goed. U herhaalt de spoelhandeling tot de neus schoon is en u weer vrij kunt ademhalen. Slik het spoelzout niet door, zo voorkomt u dat u eventueel misselijk wordt.
  • Gebruik jodiumvrij zout, want jodium kan irritatie geven aan gevoelig of ontstoken neusslijmvlies.
  • Spoelen met een oplossing die té veel of té weinig zout bevat, kan pijnlijk aanvoelen.
  • Het water moet lauwwarm zijn, op lichaamstemperatuur (37 graden Celsius). U hoeft dit niet eerst te koken, omdat het Nederlandse kraanwater voldoende schoon is. Kookt u het water toch, laat het dan eerst voldoende afkoelen voordat u het gebruikt.
  • Als u nog een neusspray of neusdruppels met corticosteroïden gebruikt: Doet u dit ± 10 minuten na het spoelen. Anders wordt het medicijn verdund door de zoutoplossing en werkt dan minder goed.
  • De eerste twee weken moet u druk op uw neus vermijden. U mag twee weken na de operatie niet in de volle zon zitten, onder de zonnebank liggen of een sauna bezoeken.
  • tampons in de neus kunnen niesbuien veroorzaken. Probeer dit zoveel mogelijk te onderdrukken. Lukt dit niet, nies dan met uw mond open, om zo min mogelijk druk op de neus te laten ontstaan.

Hoe vaak spoelen?

Vanaf 24 uur na een operatie is het belangrijk om de eerste twee weken minimaal drie tot vier keer per dag te spoelen, ook om de infectiekans te verminderen. Meestal is dit 2-3 keer per dag. Bij veel snot of korsten in de neus is het goed om vaker te spoelen. Zolang er snot en/of bloed uit uw neus komt, blijft u spoelen. Zodra uw neus minder verstopt raakt, kunt u afbouwen naar 2 keer per dag spoelen en daarna 1 keer per dag (’s morgens). Om korstvorming te voorkomen en/of te verminderen smeert u na het spoelen wat Bepanthen Beschermende Zalf® in de ingang van beide neusgaten. U masseert voorzichtig de zijkanten van de neus om de zalf in de neus te verspreiden. Bepanthen Beschermende Zalf® kunt u zelf kopen bij apotheek of drogist.

Langdurig spoelen is niet gevaarlijk, zelfs zeer effectief om uw neus te reinigen. Uw arts zal aangeven hoe vaak per dag u dit moet doen.

Wij raden u aan om minimaal één week drie keer per dag uw neus te spoelen. Bij aanhoudende korsten en slijm in uw neus kunt u het best doorspoelen tot het controlebezoek bij uw KNO-arts. Ook adviseren wij u om uw neus in ieder geval één week één tot drie keer per dag te zalven.

Wat te doen bij aanhoudende klachten?

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen?

Contact

Polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde: 010 704 01 20 (keuze 1)
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.00 - 16.00 uur.

Zorgwinkel Aan de Zimmermanweg 3 (naast de hoofdingang) vindt u de zorgwinkel van het Erasmus MC. Hier kunt u terecht voor het kosteloos lenen of huren van zorghulpmiddelen. Ook kunt u hier gezondheid- en verzorgingsartikelen of andere handige hulpmiddelen kopen.

labels:

Zie ook: