Erwtensoep, ook wel bekend als 'snert', is een heerlijk warme en hartige soep die typisch is voor de Nederlandse keuken. Deze dikke soep gemaakt van spliterwten is een echte winterse traditie. Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik. De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek.

Erwtensoep (en snert) zijn beide echte winterkorst en mijn trek erin komt vaak pas op gang op het moment dat het echt ijs en ijskoud is buiten. Het liefst met sneeuw, hagel en wind erbij maar dit laatste blijft al een tijdje uit (niet geheel vervelend) en toch had ik zin in erwtensoep.

Erwtensoep is zo'n heerlijk oer-Hollands recept. Je eet 'm als lekkere opwarmer tijdens de koude winterdagen. "Wil je echte, ouderwetse erwtensoep maken met spliterwten? Ik leg je in dit recept stap-voor-stap uit hoe je dat doet.

Wat maakt erwtensoep dik?

Ik heb al verschillende pogingen gedaan erwtensoep te maken, maar telkens lukt het me net om de erwtensoep die mooie dikke structuur te geven. Het wordt gewoon spliterwten in bouillon. Hoe komt dit? Kook ik de erwten misschien te kort? Ik maak mijn erwtensoep wel vegetarisch, maar dit zou niet uit moeten maken, want de plaatjes op internet van vegetarische erwtensoep is net zo dik als die met vlees.

Erwtensoep krijgt meestal een dikke structuur door de erwten en groenten te pureren tot een dikke saus. Bijv mbv een staafmixer of blender. Je kunt ook een deel van de erwten apart pureren en dit toevoegen aan de soep om het dikker te maken.

Als je nog hele spliterwten in je soep hebt, dan heb je het inderdaad niet lang genoeg gekookt. De spliterwten vallen uit elkaar en zorgen voor de binding van de soep, samen met de knolselderij.Afhankelijk van het "merk" spliterwten, moet je ze trouwens een dag van te voren laten weken in koud water, zodat ze als je de soep gaat maken sneller gaar zijn en dus voor betere binding zorgen. Eventueel kun je ook nog aardappel aan je recept toevoegen. Ook dat bindt goed.

Inderdaad: hoe langer je de erwten mee kookt hoe dikker het wordt maar je zult ook merken dat als je het de dag ervoor klaar maakt het ook weer dikker is. In ieder geval het recept aanhouden wat normaal op het pak spliterwten staat. Wellicht iets minder water (kan het er later toch nog bij gooien.) Wat ik zelf doe is in ieder geval het groente garnituur (niet te zuinig en eigenwijs meer dan het recept) er pas de laatste 20 minuten bij gooien. Zo blijf je ook nog een bite houden.....

Op het moment van het koken van de erwten moet de je soep eigenlijk niet meer zoveel roeren. Heel rustig en behoedzaam af en toe de pollepel erdoor halen. Op het moment dat de soep troebel wordt zullen de erwten bijna niet meer gaar worden. Wanneer de soep te dun is, kook ik in een apart pannetje nog wat erwten in een bouillon of water. Zorg dat je niet teveel water gebruikt en laat het gerust een uur koken. Het word een hele dikke brei.

Je moet de erwten eerst c.a. 1,5 koken in heet water. Dan gaan ze stuk en daardoor ontstaat dan een soort drap. Als je de soep daarna goed dik wilt hebben, staat het gerust 2 - 2.5 uur op het vuur. Ik stamp zelf de soep nog eens lekker door met de aardappelstamper en maak de soep ruim van tevoren, want pas als de soep afgekoeld is geweest en daarna weer opgewarmd is het echte snert geworden.

Ingrediënten voor de perfecte erwtensoep

In erwtensoep zit standaard spliterwten, prei, knolselderij, wortelen, selderij en rookworst. Niet alleen de ingrediënten - zoals bijvoorbeeld de varkenspoten voor de smaak en het vlees - maken de snert. Snijd het gerookte spek niet fijn, maar grof. Gebruik ook prei in plaats van alleen maar ui. 'Prei is een stuk milder dan ui en geeft de erwtensoep die hele mooie zachte, maar toch een beetje pittige smaak. Voeg hét hoofd-ingrediënt, de spliterwten, als laatste toe. Waarom? Estée legt uit: 'De spliterwten doe ik expres bovenop. Als je ze onderop zou doen - de hitte komt van onderaf - dan heb je kans dat de erwtensoep verbrandt. Er zit best veel zetmeel in spliterwten, dat koekt aan. Wees niet te zuinig met zout.

Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat, mag je het trouwens pas snert noemen. Ik voeg dus een varkenspoot toe aan de erwtensoep. Je kunt dit halen bij de slager, maar mocht dit er niet zijn, kies dan voor schouderkarbonade.

Mijn moeder doet er standaard gepekelde varkenspoot door. Dit is hier in Nederland alleen heel lastig te krijgen.

Rookworst is natuurlijk echt een traditioneel Nederlands product: het gemalen vlees wordt vermengd met specerijen en zout. De worsten worden tegenwoordig ook nog maar zelden gerookt. Er wordt steeds vaker rookaroma gebruikt voor de rooksmaak. Gek op rookworst of de vegetarische versie ervan?

Deze erwtensoep maak je helemaal zonder pakjes en zakjes. In de erwtensoep gaat natúúrlijk rookworst. Wel de spliterwten de avond of dag voordat je de erwtensoep wilt koken in 1 liter koud water. Ze hebben minimaal 1 nacht nodig om goed te wellen.

Bereiding van de erwtensoep

Erwtensoep maken gaat trouwens niet over een nacht ijs. Je hebt drie dagen nodig voor echt lekker erwtensoep. Nee, niet meteen weg klikken! Dat klinkt natuurlijk héél lang maar dat valt reuze mee. Dag 1 week je de erwten, dag 2 bereid je de soep en dag 3, dan eet je ‘m. Erwtensoep is namelijk de tweede dag veel lekkerder dan de dag waarop je de soep bereidt hebt. Een dagje, of nachtje laten staan dus die soep.

De volgende dag giet je het water van de spliterwten af en kun je ze eventueel ook even omspoelen met kraanwater. Doe de spliterwten in een grote soeppan en doe hierbij 2 liter water. Voeg ook de runderschenkel en de schouderkarbonade toe en breng dit aan de kook. Zodra het kookt zet je het vuur iets lager en laat je dit zo’n 1,5 á 2 uur zachtjes pruttelen.

Na het pruttelen haal je het vlees uit de pan en schep je het schuim af. Schil nu de aardappelen en snijd in kleine blokjes. Doe de aardappel samen met de witte bonen, prei, winterpeen, knolselderij en de worst in de soep. Breng dit vervolgens weer aan de kook, zet het vuur laag zodra de soep kookt en laat dit nog zo’n 4 tot 5 uur zachtjes pruttelen.

Aan het einde schep je het schuim (indien nodig) weer van de soep af en voeg je een bosje grof gesneden selderijblad toe. Haal ook het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Voeg het vlees vervolgens ook weer toe aan de soep. Voeg eventueel wat extra water toe als de soep iets te dik is geworden. Breng op smaak met een versgemalen zwarte peper, zout en eventueel wat druppeltjes tabasco voor wat extra pit of verkruimel een bouillonblokje.

Was de spliterwten. Zet de erwten, het water, de dikke ribben en zuurkoolspel op met de laurierbladeren. Schuim af en ongeveer 45 minuten koken tot de erwten gaar zijn. Neem het vlees uit de pan. Voeg de ui, knolselderij, wortel, prei en aardappelen toe. Breng aan de kook, kook de groenten ongeveer 45 minuten. De laatste 15 minuten doe je de rookworst in plakjes erbij. Pak het overige vlees er weer bij en snijd in stukjes (zonder vet). Doe het vlees en de bouillonblokjes in de pan en roer goed door. Maak af met zout en peper. Garneer de soep met de selderij.

Breng 2 liter water met de bouillonblokjes, spliterwten en laurierblad aan de kook. Voeg de schouder karbonade in zijn heel toe. Schil ondertussen de wortel, aardappel en de knolselderij en snijd deze in blokjes van ca 1 cm. Snijd de prei in ringen en was deze goed. Pel de ui en snijd deze in fijne stukjes. Na ongeveer 1 uur koken zul je merken dat de de spliterwten uit elkaar te vallen beginnen te vallen en er een groene massa ontstaat. Sommige spliterwten koken eerder of later stuk dan andere.

Haal de schouder karbonades uit de pan, snijd in stukjes en voeg samen met de gesneden groenten en aardappel toe aan de soep. Laat de soep nog ongeveer ½ uur zachtjes doorkoken tot de groenten en aardappel gaar is en wat geslonken is. Snijd de rookworst in schijfjes en roer deze de laatste paar minuten door de erwtensoep en warm goed door.

Tips voor het serveren en bewaren

Lekker dik mag hij wel zijn maar wat mij betreft liever niet té dik. Dit recept geeft je een flinke pan overheerlijke erwtensoep. Ongeveer een kom of 8 haal je er zeker wel uit. Dit is misschien wat veel voor jezelf, je partner of gezin maar gelukkig kun je erwtensoep prima invriezen. Dat doe ik zelf immers ook.

Wanneer je de soep te dik (bijvoorbeeld de dag erna) of te stevig vindt dan schenk je er gewoon iets water bij totdat je de gewenste dikte hebt.

Als je verse soep wilt bewaren na bereiding, laat hem dan eerst goed afkoelen. Giet afgekoelde soep in één of meerdere vershoudbakjes en zet deze in de vriezer. Bij minimaal -18˚C kun je de soep zo’n drie maanden bewaren.

Erwtensoep smaakt het beste als het goed is ingedikt en rijk van smaak is. Serveer het met versgebakken roggebrood en katenspek. Voor extra smaak en kleur kun je ook wat fijngesneden selderijbladeren als garnering toevoegen.

Te dik? Wil je jouw erwtensoep nog steviger?

Lekker om erbij te serveren: roggenbrood met katenspek.

Budgetvriendelijke alternatieven

Als je op zoek bent naar budgetvriendelijke alternatieven voor dit recept, kun je ervoor kiezen om de gerookte varkenspoot over te slaan of te vervangen door goedkopere vleesopties zoals ham of extra speklapjes. Daarnaast kun je ook seizoensgroenten gebruiken of groenten die je al in huis hebt, zodat je geen extra kosten hoeft te maken.

De geschiedenis van erwtensoep

Erwtensoep, of snert, is een typisch Nederlands gerecht. Deze soep heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de 16e eeuw. Men zegt dat het pas echte snert is als de soep een nacht heeft gestaan.

Stap-voor-stap instructies voor zelfgemaakte erwtensoep

  1. Laat de spliterwten een nacht in ruim water wellen.
  2. Spoel ze voor het koken af met koud water in een vergiet en breng ze met 2 liter water, zuurkoolspek en karbonades aan de kook.
  3. Lepel schuim dat boven komt drijven, met een schuimspaan weg.
  4. Laat dit op laag vuur ongeveer een uur zachtjes koken.
  5. Halveer de prei in de lengte, snijd deze in halve ringen en doe dit in een vergiet. Spoel de prei schoon onder de koude kraan. Pel en snijd de uien in stukken. Schil en snijd de halve knolselderij en wortel in blokjes.
  6. Voeg na een uur koken de groenten toe aan de soep. Laat dit nog een half uurtje rustig koken en roer dit af en toe door.
  7. Kook ondertussen de rookworst volgens de gebruiksaanwijzing.
  8. Schep het spek en de karbonades uit de soep en snijd dit fijn.

Een grote pan snert maken is ideaal als je meerdere dagen wilt genieten. Hoe langer de soep trekt, hoe beter de smaken zich ontwikkelen.

labels: #Soep

Zie ook: