Verschillende grote zoetwatermeren verspreid over de wereld zijn de afgelopen 50 jaar op een schrikbarende manier aan het verdwijnen. Het eerste meer waarover alarm werd geslagen was het Aralmeer en dat was eigenlijk al in de jaren 80. Het was zo’n 450 kilometer lang meer waar verschillende grote rivieren op uitkwamen maar van het originele oppervlakte is nog maar weinig over. De rest is nu woestijn. En afgelopen jaren is gebleken dat dit niet het enige meer is dat aan het verdwijnen is.

Bedreigde Meren Wereldwijd

Hieronder enkele meren die onder de loep zijn genomen:

  • Salton Sea (Verenigde Staten): Aan het begin van de 20ste eeuw ontstond Salton Sea bij toeval en groeide in de jaren 60 van de vorige eeuw uit tot een aantrekkelijk recreatie meer voor de bewoners van Californië. Maar dreigt nu door verdroging te verdwijnen.
  • Aralmeer (Centraal Azië): In Centraal Azië is het Aralmeer al sinds de jaren 80 aan het verdwijnen vooral doordat er teveel water wordt onttrokken aan de rivieren die er op uitkomen voor katoenteelt.
  • Tsjaadmeer (Noord Oost Afrika): In Noord Oost Afrika is het Tsjaadmeer nog maar 15% van wat het 50 jaar geleden was.
  • Victoriameer (Afrika): Door visserij, aanleg van stuwdammen en klimaatfactoren raakt het Victoriameer in Afrika steeds leger.
  • Dode Zee (Israël): Ook de Dode Zee in Israël krijgt steeds minder water aangevoerd en is langzaam aan het verdwijnen.
  • Zee van Marmara: Door vervuiling die al decennia lang maar doorgaat is het leven uit deze binnenzee aan het verdwijnen.
  • Lake Urmia (Iran): Ook Lake Urmia in Iran dreigt te verdwijnen.

De Great Lakes: Een Uniek Systeem

De Great Lakes van Canada en de Verenigde Staten vormen samen de grootste aaneengesloten zoetwatermeren van de hele wereld. Sterker nog, ze hebben meer weg van een binnenzee dan van een meer. De groep van de Great Lakes vormt samen qua oppervlakte de grootste zoetwaterplas ter wereld en bevat 21% van al het wereldwijde zoetwater aan de oppervlakte.

De vorming van de Great Lakes vond plaats tijdens de laatste ijstijd, zo’n 14 duizend jaar geleden, toen de gletsjers zich terugtrokken naar het noorden. Nadat ze de enorme bassins eerst in de bodem hadden getrokken, liepen deze vervolgens vol met het smeltwater van de gletsjers.

Economisch Belang

De Grote Meren genereren jaarlijks meer dan 1,5 miljoen banen en 60 miljard dollar aan lonen. De Meren vormen de ruggengraat van een regionale economie van 6 biljoen dollar die een van de grootste ter wereld zou zijn als de regio een land op zich zou zijn. De Grote Meren vormen een aparte manier van leven. De gezondheid van de meren is om die reden cruciaal voor de lokale economie, cultuur, het milieu, en om die reden vormt het milieu een constante zorg.

Onderlinge Verbinding

Hoewel de verschillende Grote Meren allemaal duidelijk van elkaar worden afgezonderd, zijn ze onderling allemaal op een natuurlijke manier verbonden, Lake Michigan in de VS dan uitgezonderd. Het water stroomt van Lake Superior naar Lake Erie en Lake Huron via de St. Marys River bij Sault Ste. Marie. De Saint Claire River verbindt Lake Erie met Lake Huron en vanuit Lake Huron stroomt het water naar Lake Ontario. In de oostelijke punt van Lake Ontario gaat het meer bij Kingston over in de Saint Lawrence River, op de plaats waar ook de Thousand Islands liggen. De Saint Lawrence River voert het water vervolgens af naar de Atlantische Oceaan.

Overzicht van de Grote Meren

Lake Superior

De naam van Lake Superior is afkomst van Lac Supérieur, ofwel, het meest noordelijke meer van de grote meren. En met een oppervlakte van 82.000 vierkante kilometer is dit tevens het grootste meer van de vijf. Ook heeft Lake Superior gemiddeld de grootste diepte (147 meter), waardoor de hoeveelheid water van 12.000 kubieke meter ook nog eens het grootst is. Lake Superior mondt uit in Lake Huron bij de Canadese stad Sault Ste. Marie via de St. Mary’s River.

Het grootste eiland in Lake Superior is Isle Royale in de staat Michigan. Isle Royale bevat verschillende meren, waarvan sommige ook weer eilanden hebben.

Het was de Franse ontdekkingsreiziger Sir Duluth die reeds in 1679 geruchten hoorde over het bestaan van een ondergronds meer onder Lake Superior. Hij noemde het in zijn moedertaal “Lac d’Enfer” (letterlijk: “Meer van de Hel”). Op 8 september 1870 vond de koperhelmduiker William Bitter een ingang naar Lake Inferior. Hij was de schade aan de golfbrekermuur voor de stad Duluth aan het inventariseren, voor de kust van wat nu de Lakewalk is. Bitter realiseerde zich dat de vloer van Lake Superior het plafond van een onderaardse grot was en Lake Superior liep er nu in leeg. Hij stond erop om in de maalstroom te worden neergelaten. Bitter zakte driemaal af tot het ondergrondse meer, maar de derde keer werd hem fataal. Hij keerde nooit meer terug uit de diepte.

Lake Ontario

Lake Ontario is de kleinste van de Great Lakes en heeft een oppervlakte van 19.000 vierkante kilometer. De naam is afgeleid van het inheemse Ontari’io, wat betekent “land van de schijnende wateren”. Het watervolume in het meer bedraagt 1.640 kubieke kilometer en de gemiddelde diepte is 86 meter.

Het bassin van het meer is tijdens de laatste ijstijd door de ijskap van Wisconsin uit relatief zacht rotsgesteente uit het Siluur gehouwen.

Toronto is natuurlijk de belangrijkste stad aan het meer en vanaf de iconische CN Tower heb je een geweldig uitzicht over Lake Ontario. Zeker bij helder weer kun je tientallen kilometers ver kijken.

Lake Huron

Lake Huron is na Lake Superior het tweede grootste meer van de Grote Meren met 60.000 vierkante kilometer. De inhoud van het meer is 3.500 kubieke kilometer en de gemiddelde diepte is 59 meter. Lake Huron heeft de grootste kustlijnlengte van alle Grote Meren en heeft maar liefst 30.000 eilanden.

Lake Huron is verbonden met Lake Michigan, dat op hetzelfde niveau ligt, door de 8 kilometer brede en 37 meter diepe Straat van Mackinac, waardoor ze hydrologisch dezelfde watermassa vormen. Hierdoor wordt het ook wel Lake Michigan-Huron genoemd. Samengevoegd vormt Lake Huron-Michigan met een oppervlakte van 117.000 vierkante kilometer “technisch gezien het grootste zoetwatermeer ter wereld”. Het water stroomt dan zuidwaarts naar de St.

Lake Erie

Lake Erie is qua oppervlakte het op één na kleinste meer van de Grote Meren van Canada en de VS. De beperkte gemiddelde diepte van slechts 19 meter maakt dat het meer slechts 480 kubieke kilometer aan water bevat. Het diepste punt is 64 meter. Doordat de gemiddelde diepte van het meer zo klein is, is ook de watertemperatuur relatief hoger dan die van de andere Grote Meren.

Het Erie-meer werd uitgesleten door gletsjerijs en is in zijn huidige vorm minder dan 4.000 jaar oud, wat geologisch gezien vrij jong is.

Lake Michigan

Is het enige meer dat niet op de grens ligt tussen Canada en de VS, maar volledig in Amerika ligt. Met een oppervlakte van 58.000 vierkante kilometer en een gemiddelde diepte van 85 meter bevat het meer 4.900 kubieke kilometer zoetwater. Langs de kusten van het meer leven maar liefst 12 miljoen Amerikanen is steden als Chicago, Milwaukee and Green Bay.

Interessante Feiten over de Grote Meren

  • Er wordt beweerd dat er een 10-12 meter lang “monster” in Lake Erie zit, Bessie genaamd.
  • Er zijn enorme sinkholes in Lake Huron met veel zwavel en weinig zuurstof, waardoor de omstandigheden van de oude oceanen van 3 miljoen jaar geleden bijna worden nagebootst.
  • Binnen Lake Michigan is er een “driehoek” met een vergelijkbare reputatie als de Bermuda Driehoek, waar een groot aantal “vreemde verdwijningen” hebben plaatsgevonden.
  • Lake Michigan was de locatie van de eerste geregistreerde “Grote ramp op de Grote Meren”, waarbij een stoomboot met 600 mensen aan boord in botsing kwam met een schoener die hout naar Chicago bracht.

De Tien Grootste Meren Ter Wereld

Rang Meer Oppervlakte (km²)
1 Kaspische Zee 371.000
2 Bovenmeer 82.350
3 Victoriameer 69.484
4 Huronmeer 60.700
5 Michiganmeer 57.757

labels:

Zie ook: