Veel vrouwen hebben in de eerste maanden van hun zwangerschap last van misselijkheid en braken. In de meeste gevallen verdwijnen deze klachten tussen de 12 en 20 weken van de zwangerschap. Zo’n 50 tot 80% van de zwangeren heeft er last van. Veel mensen denken bij een zwangerschap gelijk aan ochtendmisselijkheid, maar het kan op elk moment van de dag voorkomen.

Bij sommige vrouwen is de misselijkheid en het braken echter zo hevig dat zij onvoldoende voedsel en vocht kunnen binnenhouden. We spreken dan van overmatig zwangerschapsbraken (hyperemesis gravidarum). Is er sprake van extreme misselijkheid en houd je niet genoeg vocht en voeding binnen? Dan noemen we dat Hyperemisis Gravidarum (HG). Dit komt bij 0,5 tot 2% van de zwangeren voor.

Wat is Hyperemesis Gravidarum?

Overmatige misselijkheid en braken tijdens de zwangerschap heet ook wel hyperemesis gravidarum. U kunt dan niet normaal eten en of drinken. Het heeft invloed op uw dagelijkse activiteiten. Dit begint vóór de zwangerschapsduur van 16 weken.

Gevolgen van braken tijdens zwangerschap

Voor het ongeboren kind levert het braken geen gevaar op. Het is echter wel van invloed op het algemeen welbevinden, het gewicht en de conditie van de zwangere. Door het vele braken kunt u vermoeid raken. Ook wordt de slokdarm gevoelig, waardoor het slikken pijnlijk wordt.

Doordat je onvoldoende voedingsstoffen en vocht binnenhoudt, kan dit leiden tot gewichtsverlies, uitdroging en een tekort aan vitaminen en mineralen.

Oorzaken van zwangerschapsbraken

Naar het ontstaan van zwangerschapsbraken is veel onderzoek gedaan, maar tot nu toe is niet precies bekend waarom de ene vrouw wel en de andere geen last krijgt van overmatig braken tijdens de zwangerschap. Er wordt gedacht dat het hormoon/eiwit GDF15 hierbij een rol speelt. Heb je veel van dit eiwit/hormoon in je lichaam, dan heb je een grotere kans op misselijkheidsklachten. Ook de hormoonhuishouding van de baby speelt waarschijnlijk een rol. Dit verklaart voor een gedeelte waarom zwangeren bij tweelingzwangerschappen vaker misselijkheidsklachten hebben. Veranderingen in de spijsvertering lijken ook een rol te spelen, hoewel dit vaak pas later in de zwangerschap merkbaar is. Zwangerschapsbraken kan te maken hebben met hormoonveranderingen tijdens de zwangerschap. Ieder mens reageert weer anders op veranderingen in de hormoonhuishouding.

Deze dingen maken de kans groter dat je er last van krijgt:

  • Je zus of je moeder heeft het ook gehad.
  • Je had er in een vorige zwangerschap ook last van.
  • Je bent zwanger van een meerling.

Symptomen van misselijkheid tijdens de zwangerschap

Misselijkheid kan zich op veel verschillende manieren uiten. Je kan last hebben van een onaangenaam gevoel in je maag. Soms komt daar het gevoel dat je moet overgeven bij. Anderen moeten veel kokhalzen, of hebben een flauw gevoel. Specifieke geuren, smaken of bewegingen maken je misselijkheid misschien erger. Zwangeren die misselijk zijn ervaren de klachten het meest in de ochtend, vlak na het opstaan. Als er sprake is van Hyperemisis Gravidarum, dan kan je ook merken dat je minder plast, gewicht verliest of concentratieproblemen hebt.

Bij zwangerschapsbraken is er sprake van hevige misselijkheid, braken en verminderde of geen eetlust.

Wat te doen tegen misselijkheid?

Toch zijn er verschillende dingen die je kunt proberen om de misselijkheid te verminderen.

Algemene tips:

  • Probeer zelf welk eten en drinken de minste klachten geven. Dit verschilt per persoon.
  • Neem genoeg rust. Vermoeidheid kan het gevoel van misselijkheid erger maken.
  • Vraag je partner om extra dingen te doen die jij normaal doet. Of vraag hulp aan familie of vrienden. Bijvoorbeeld om te koken en boodschappen te doen, of om voor je andere kinderen te zorgen als je die hebt.
  • Praat over hoe je je voelt met je partner, verloskundige of arts. Je kunt er ook over praten met andere vrouwen die hetzelfde hebben. Of hebben gehad. Bijvoorbeeld via Stichting ZEHG.nl.

Voedingstips:

  • Ondanks de misselijkheid is het verstandig te blijven eten. U mag alles eten en drinken waar u trek in hebt.
  • Eet meerdere kleine maaltijden, verdeeld over de dag.
  • Probeer verschillende producten uit. Bedenk dat uw eetlust en smaak per dag kunnen wisselen. Dat geldt ook voor uw reuk. Wat de ene keer geen succes is, kan de andere keer wel in de smaak vallen en omgekeerd. Soms smaakt niets, probeer dan toch iets te eten.
  • Hoe het eten eruit ziet kan ook veel invloed hebben.
  • Ochtendmisselijkheid vermindert soms door een toastje of beschuit te eten voor het opstaan.
  • Producten waarvan u een afkeer heeft gekregen, kunt u beter weglaten. Vaak zijn dat gerechten met een sterke geur of sterk gekruide gerechten zoals gebraden of gebakken vlees en koffie.
  • Een vieze smaak in de mond kan worden veroorzaakt doordat u te weinig drinkt. Drink daarom voldoende. Soms verdwijnt de vieze smaak door iets met een sterke smaak te eten, bijvoorbeeld een pepermuntje.
  • Indien u braakt heeft u zelfs nog meer vocht nodig. U kunt bijvoorbeeld water, thee, koffie, melk, karnemelk, yoghurtdrank, bouillon en frisdrank gebruiken. Vooral koude, heldere, koolzuur bevattende dranken worden goed verdragen. Overweeg eventueel het gebruik van isotone dranken of ORS (Oral Rehydration Salt).
  • Houd rekening met je misselijkheidspatroon gedurende de dag.

Wat je verder kunt doen:

  • Gember kan ook helpen. Je kunt ook gemberpillen slikken. Zorg dan dat je totaal 1 gram per dag neemt, dus bijvoorbeeld 4 keer per dag een pil van 250 milligram.
  • Luister naar je lichaam. Neem de rust die je nodig hebt. Soms moet je stoppen met je normale dingen doen. Bijvoorbeeld tijdelijk stoppen met werken. Hoe lastig het ook is, probeer dit te accepteren.
  • Bedenk dat je klachten echt zijn. Je stelt je niet aan. Voel je je schuldig, somber, boos, wanhopig of bang? Of zou je willen dat je niet meer zwanger was? Zoek dan hulp.

Medicatie

Er zijn medicijnen die kunnen helpen tegen misselijk zijn en overgeven. Je mag 3 pillen per dag nemen. Slik ze niet langer dan 5 dagen. Heb je het medicijn langer dan 5 dagen nodig? Dan bespreekt de arts met jou of je ermee door wilt gaan. De pillen kunnen bijwerkingen geven als je ze lang gebruikt. Het is belangrijk dat je de pillen op vaste tijden slikt.

De huisarts of verloskundige kan je medicijnen geven tegen misselijk zijn.

Metoclopramide werkt tegen misselijkheid en braken. Verder zorgt metoclopramide ervoor dat voedsel minder lang in uw maag blijft. Daardoor voelt u zich ook minder misselijk.Artsen schrijven het voor bij misselijkheid en braken en bij migraine.

Als het ondanks bovenstaande adviezen niet lukt om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, dan kan drinkvoeding een goede aanvulling zijn. Drinkvoeding is een energiedrank waarin veel energie, eiwitten, vitaminen en mineralen zitten. Drinkvoeding is verkrijgbaar in verschillende varianten (op melkbasis, yoghurtbasis en sapbasis) en smaken (bijvoorbeeld aardbei, banaan, vanille, chocolade). Behalve drinkvoeding zijn er ook dieetpoeders. De drinkvoeding en dieetpoeders kunt u zelf aanschaffen via de apotheek. Soms wordt dit ook vergoed door uw zorgverzekeraar. Uw arts of diëtist kan de drinkvoeding in dit geval voor u aanvragen.

Wanneer contact opnemen met een verloskundige of arts?

Bel direct je verloskundige, huisarts of gynaecoloog als je merkt dat je uitdroogt. Je verloskundig of arts onderzoekt je. Bel bij deze dingen dezelfde dag je verloskundige, de huisarts of de arts in het ziekenhuis (gynaecoloog):

  • Je plast weinig (minder dan 4 keer per dag) en je plas is heel donkergeel.
  • Je hebt steeds heel veel dorst.
  • Je bent steeds duizelig.
  • Je hebt steeds het gevoel dat je gaat flauwvallen.
  • Je kunt niet goed meer denken of bent in de war.
  • Mensen om je heen merken dat je niet goed meer reageert.

Deze dingen kunnen betekenen dat je uitdroogt.

Ook ontvang je advies over voeding en vochtinname. In de ergste gevallen schrijft de verloskundige medicatie voor om de symptomen te verlichten. Lijkt dit niet te helpen, dan is opname in het ziekenhuis nodig om via een infuus vocht en voedingsstoffen toegediend te krijgen. Of om andere medicatie te krijgen die de verloskundige niet kan voorschrijven.

Ziekenhuisopname

Soms kan zwangerschapsbraken leiden tot opname in het ziekenhuis. Rust tijdens de opname zorgt ervoor dat veel van uw klachten verdwijnen. Indien u een tekort heeft aan vocht, krijgt u een infuus. Als het eten en drinken desondanks moeizaam blijft, kan uw arts en/of diëtist besluiten om te starten met sondevoeding.

Psychische aspecten

Psychisch is extreme misselijkheid ook erg moeilijk. Deze misselijkheid ontstaat al in het begin van de zwangerschap. Dat is vervelend als u de zwangerschap nog geheim wilt houden. U kunt dan niet meteen steun zoeken bij familie of vrienden. Tijdens de misselijkheid ervaart u veel emoties. Bijvoorbeeld boosheid, verdriet, wanhoop, angst. Ook kunt u een schuldgevoel krijgen.

Duur van de misselijkheid

Vaak worden je klachten minder als je langer dan 12 weken zwanger bent. Bij de meeste zwangeren vermindert de misselijkheid na het eerste trimester vanzelf. Als de symptomen aanhouden, kan je verloskundige stappen aanbevelen om de klachten te verminderen. Wordt het niet beter, dan is het soms nodig om de zorg over te dragen aan het ziekenhuis. Alles om ervoor te zorgen dat jij en je baby gezond blijven.

labels: #Worst

Zie ook: