In Nederland zit er van nature niet veel jodium in de voeding. Daarom wordt jodium toegevoegd aan gejodeerd keuken-, tafel- en dieetzout of aan bakkerszout voor het bakken van brood en broodvervangers.

Waarom jodium in brood?

Jodium is een spoorelement dat belangrijk is voor de productie van schildklierhormonen. Van nature zit jodium in zeevis, eieren, zuivelproducten en zeewier. Als je (bijna) geen brood eet of brood eet zonder gejodeerd zout heb je kans op een jodiumtekort.

Bij een jodiumtekort gaat de schildklier trager werken en opzwellen (krop). Bij kinderen leidt een tekort aan jodium tot een groeiachterstand en een verminderd leervermogen.

Bakkerszout als bron van jodium

Bakkers zijn niet verplicht om bakkerszout te gebruiken. Dit is de reden dat biologisch brood vaak met onverrijkt zout wordt gemaakt. Brood gebakken met gejodeerd bakkerszout is daardoor de belangrijkste bron van jodium in Nederland.

Op het etiket van het brood staat vaak of er bakkerszout is gebruikt en anders kun je het navragen bij je lokale bakker. Wil je toch graag zeker weten of het brood gejodeerd zout bevat? Je kunt dit ook navragen bij de bakker.

Het is niet verplicht om brood te bakken met bakkerszout. Op het etiket van brood staat of het met bakkerszout gemaakt is. Eet je weinig brood? Vraag dan na of je brood met bakkerszout is gemaakt.

Alternatieve bronnen van jodium

Van plantaardige producten bevat alleen zeewier een aanzienlijke hoeveelheid jodium. De hoeveelheden jodium in zeewier variëren echter sterk. Kelp is bijvoorbeeld een zeewiersoort die van nature rijk is aan jodium.

Toch is er een veilige bovengrens voor jodium vastgesteld. Door de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA 2006) zijn de volgende bovengrenzen vastgesteld:

Leeftijd Bovengrens
1 - 3 jaar 200 mcg
4 - 6 jaar 250 mcg
7 - 10 jaar 300 mcg
11 - 14 jaar 450 mcg
15 - 17 jaar 500 mcg
> 17 jaar 600 mcg

Het gebruik van kelptabletten wordt echter afgeraden, omdat de tabletten te veel of te weinig jodium kunnen bevatten. Ook in zeewier (kelp) zit jodium, maar de hoeveelheden variëren sterk. Het gebruik van kelptabletten (zeewiertabletten) wordt daarom afgeraden.

Jodium in andere voedingsmiddelen

In de tabel hieronder zie je de adequate inname (AI) jodium voor verschillende groepen. Als je minder binnenkrijgt dan de AI heb je niet direct een tekort. Wil jij nagaan hoeveel jodium jij binnenkrijgt? Dat kan met ons online eetdagboek Mijn Eetmeter.

Jodiumtabletten zijn bedoeld voor mensen die zijn blootgesteld aan radioactief jodium door een kernramp. Via je voeding krijg je meestal voldoende jodium binnen. Het is niet nodig om tabletten met jodium te gebruiken als aanvulling op je normale voeding.

Dit rijtje geeft een beeld van de hoeveelheid jodium in andere producten. Natuurlijk eet je nooit 450 gram kaas op een dag, maar dit rijtje laat zien dat het moeilijk is om iedere dag voldoende jodium binnen te krijgen als je geen brood eet.

Hieronder een tabel met de hoeveelheid jodium in diverse voedingsmiddelen:

Voedingsmiddel Hoeveelheid jodium
1 blad nori zeewier (3 gram) 153 mcg
1 theelepel (2 gram) bakkerszout 130 mcg
4 boterhammen met bakkerszout 96 mcg
1 theelepel (2 gram) Jozo zout 42 mcg
1 theelepel (2 gram) La Baleine zout 70 mcg
1 theelepel (2 gram) Jozo zout 42 mcg

* Op het etiket van zout staat altijd of er jodium is toegevoegd. Let wel op; in zee-/Himalayazout zit nauwelijks jodium.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodium

In de tabel hiernaast vind je de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden voor jodium. Een tekort aan jodium kan leiden tot vermoeidheid en schildklierklachten. In de schildklier zit normaliter een grote voorraad jodium. Wie te weinig jodium binnenkrijgt, merkt dat dus vaak pas na enkele jaren.

Als je (multivitamine)tabletten met jodium gebruikt, let er dan wel op dat ze niet meer dan 100% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodium bevatten.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid jodium is als volgt:

Leeftijd ADH
6 - 11 maanden 50 mcg
1 - 2 jaar 70 mcg
2 - 5 jaar 90 mcg
6 - 9 jaar 120 mcg
> 9 jaar 150 mcg
Zwanger 200 mcg
Borstvoedend 200 mcg

Jodium en zwangerschap

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben meer jodium nodig. Het is daarom extra belangrijk voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven dat zij de aanbevolen hoeveelheid brood volgens de Schijf van Vijf eten. Als je zwanger bent, en het lukt je structureel niet om voldoende jodium binnen te krijgen, dan is het advies jodium aan te vullen met een supplement.

Te veel jodium

Een teveel aan jodium in het voedsel kunnen de meeste mensen zonder problemen verdragen. Alleen bij mensen met een jodiumtekort of een schildklierafwijking kan een te hoge jodiuminname de werking van de schildklier verstoren. Een te hoge jodiuminname komt slechts bij hoge uitzondering voor bij mensen die veel zeewier eten.

labels: #Brood

Zie ook: