Koog aan de Zaan kent een rijke historie, die weerspiegeld wordt in de karakteristieke gebouwen en de verhalen van haar bewoners. Een bijzonder pand in deze context is Zuideinde 20, dat een cruciale rol heeft gespeeld in de lokale gemeenschap en een interessante geschiedenis kent.

Historische Achtergrond van Zuideinde 20

Dit fraaie Zaanse houten huis, voorzien van een ingezwenkt voorschot met pilasters en fronton, dateert uit de 18e eeuw. Hoe oud het pand exact is, is niet bekend. Het pand dateerde, volgens de deurkalf, uit 1613.

Vanaf 1832 stond het pand te boek als eigendom van koopman Jacob Prins (1772-1849) die daar ook woonde. In 1849 komt het in handen van de Wormerveerse koopvrouw en weduwe Neeltje Groen (1801-1852). Haar man, Albert Vis (1801-1848), was koopman en fabrikant van beroep. Hun zoon, koopman en fabrikant Jan Albertszn. Vis (1823-1868) werd na het overlijden van zijn ouders de volgende eigenaar.

Het huis werd, bij een openbare verkoop in 1860, gekocht door Klaas Schenk Pzn. (1809-1894), voor zijn zoon Klaas Klzn. Schenk (1834-1894) en schoondochter Trijntje Schenk-Duif (1837-1911). Ook de nummers 34 en 36 (nummers 22 en 24) werden aangekocht. Zij was pas zestien jaar oud toen zij in 1854 huwde.

De ene helft werd begin 1900 bewoond door Familie Van de Spek, olieslager van beroep. Zijn buurman was toentertijd schoenmaker Peelen.

Bewoners en Bedrijven door de Jaren Heen

Door de jaren heen heeft Zuideinde 20 diverse bewoners en bedrijven gehuisvest:

  • 1904-1905: Familie Hendrik Evenblij, fustenhandelaar
  • 1905-1931: Magazijn ’De Adelaar’ Familie Klaas van de Stadt, huurder
  • 1931-1946: Antiekhandelaar Simon van de Stadt
  • 1946-1993: Jan Koene, Hela Hola, dumpzaak

Hendrik Evenblij ( 1862-1929) huwde in 1887 in Zaandam met Grietje Boorsma (1861-1953). Hendrik kwam uit een schippersgeslacht en woonde eerst in de Zuiderkerkstraat 6 te Zaandam. Hij bezat later een ijzeren motorschip en was volgens het adresboek vanaf 1904 bezig met het maken van houten vaten op nummer 20.

Na de verbouwing van het pand aan het Zuideinde tot winkel en woonhuis in 1906 werden behalve schoenen ook allerlei herenaccessoires verkocht en schoenreparaties verricht. Na het overlijden van Klaas in 1919 zette zijn vrouw de zaak voort.

Weduwe Eefje bleef tot haar dood in 1946 in het pand wonen, samen met zoon Simon (1905-1981) die, na een periode in de houthandel actief geweest te zijn, in de jaren dertig in het winkelgedeelte een antiekhandel opzette.

Jan Koene (1914-1996) verkocht camping artikelen, legerspullen, gereedschappen, kleding en allerlei andere zaken. Het pand werd in tweeën bewoond en gebruikt: de heer Koene en zijn winkel aan de voorkant en aan de achterzijde was vanaf halverwege het jaar 1948 tot 1950 het taxibedrijf van Gerrit van de Stadt gevestigd.

De Kerk van de Nazarener en Zuideinde 20

De nummers 22 en 24 waren voor de sloop in gebruik als Evangelisatiegebouw ‘Kom en Zie’. Na het vertrek van Evenblij Vaten bouwde de Kerk van de Nazarener in 1974 hier haar eerste houten kerkgebouw dat na de brand van 1986 werd vervangen door het huidige gebouw. In 1993 werd de Kerk van de Nazarener eigenaar van Zuideinde 20.

In 1996 werd een doorgang gecreëerd in de zijgevel van Zuideinde 20. Op deze manier was het pand vanuit de kerk toegankelijk. Het achterste gedeelte van het oude pand is sindsdien ingericht met een dubbele toiletgroep en een garderobe. Vrijwilligers van de kerk restaureerden de buitenkant van het pand in 1997.

De nieuwe eigenaar, de kerk van de Nazarener, verhuurde het pand aan Boetiek Elsa tussen 1993 en 1995.

Brand en Wederopbouw

In 1966 woedde een brand in het magazijn aan de achterkant Zuideinde 20. Na de brand van 1986 werd de houten kerkgebouw vervangen door het huidige gebouw.

Recente Ontwikkelingen en Zuivere Koffie

Recentelijk heeft Zuivere Koffie zich gevestigd aan het Zuideinde 20 in Koog aan de Zaan. De stichting biedt ex-gedetineerden een kans om het horecavak te leren onder begeleiding van Jemuel Lampe. Door het aanbieden van resocialisatieplaatsen en samenwerkingen met regionale werkgevers, helpt Zuivere Koffie deze mensen bij het vinden van werk en het opbouwen van een nieuw bestaan.

Jemuel Lampe van de Stichting Zuivere Koffie biedt ex-gedetineerden zoals Lorenzo zogeheten resocialisatieplaatsen aan. In zijn koffiezaak leert hij ze de fijne kneepjes van het vak van barista. En dankzij overeenkomsten met grote regionale werkgevers kan hij ze ook aan een baan helpen.

De wethouder Dennis Straat opende die dinsdag de tweede locatie van 'Stichting Koffiebranderij Zuivere Koffie', waar ex-gedetineerden bij horecaondernemer Jemuel Lampe het horecavak kunnen leren. Met het doorknippen van het lint zorgde Straat voor de officiële opening van Zuivere Koffie."Weer binnen kreeg Lampe van de wethouder twee cadeaus voor zijn initiatief: een broodplank en Zaans bier. Straat ontving op zijn beurt ook een presentje: "Ik mag het nog niet openmaken, maar het zijn volgens mij koffiebonen van de koffiebranderij."

Ook Dominee Sjaak Visser van de Noorderkerk was betrokken bij Zuivere Koffie in Koog aan de Zaan. In december was hij een van de dominees in het ‘glazen huis’ bij Zuivere Koffie in Koog aan de Zaan. Hun actie trok veel publiek en leverde veel geld op.

labels:

Zie ook: