Heb je last van je maag of darmen na het drinken van koffie? Dat is niet zo gek. Koffie heeft voor veel mensen een laxerende werking. Na een ‘koffietje in de ochtend’ helpt cafeïne je stoelgang misschien wel een handje op weg. Of niet, want voor een grote groep mensen zorgt cafeïne juist voor vervelende maag- en darmklachten. Maar hoe ontstaan deze vervelende klachten én kun je er wat aan doen?

Cafeïne heeft een stimulerend effect op je maagdarmkanaal

Koffie, veel mensen drinken het maar wordt niet altijd goed door onze darmen verdragen. Misschien heb je ook wel eens last gehad van krampen of een opgeblazen gevoel na het drinken van een kopje koffie. Veel mensen herkennen het wel dat koffie ook de spijsvertering stimuleert en sommigen drinken het zodat ze naar de wc kunnen. Kortom dit bruine goedje heeft veel impact op onze darmen.

Hoe cafeïne de spijsvertering beïnvloedt

Kijk, een kop koffie op z'n tijd is helemaal geen ramp, maar wees je ervan bewust dat cafeïne een stressprikkel aan je lichaam geeft. Wist je dat koffie een laxeerprikkel geeft aan je darmen? Het zorgt dat ze een onnatuurlijke prikkel krijgen om te bewegen - misschien heb je dat wel eens gemerkt als je gelijk na je eerste bakkie naar het toilet kon. Maar dagelijks meerdere keren een laxeerprikkel kan zorgen dat je darmen op den duur lui worden.

  • Cafeïne stimuleert de samentrekking van de spieren in je maagdarmkanaal.
  • Hierdoor geeft je maag z’n inhoud al te vroeg door aan je dunne darm.
  • Door cafeïne geeft je maag voedsel wat nog niet volledig verteerd is al door aan je dunne darm.

Dit onverteerde voedsel gaat vervolgens rotten in je dunne darm. Dit vormt een warm nest voor slechte bacteriën. Op de lange termijn kan dit zelfs resulteren in het beschadigen van de dunne darmwand.

Daarnaast zorgt cafeïne ook voor het versnelt voortduwen van voedsel in de dikke darm. Dit effect zorgt ervoor dat je snel en nodig moet poepen of zelfs last krijgt van diarree. Recent onderzoek toont aan dat de activiteit van de dikke darm binnen 4 minuten toeneemt na het drinken van cafeïne. Het welbekende laxerende effect van koffie. Onderzoek toont aan dat cafeïne de dikke darm 60% actiever maakt dan water.

Cafeïne zorgt ervoor dat al het voedsel in je maag te snel naar je dunne darm verplaatst en vervolgens laat het je voedsel in je dikke darm versneld uitpoepen. Daarna vertraagt je spijsvertering. Dat komt doordat cafeïne de aanmaak van de stresshormonen cortisol en adrenaline stimuleert.

Twee koppen koffie (met cafeïne) veroorzaken al voor een stijging van 30% van je cortisolspiegel. Cortisol en adrenaline zorgen ervoor dat je in gevaarlijke situaties kan ‘vechten of vluchten’ door je hart sneller te laten kloppen en de bloedtoevoer naar je hersenen te verhogen. Hierdoor stroomt er minder bloed naar je maagdarmstelsel waardoor je spijsvertering vertraagt. Een vertraagde spijsvertering geeft klachten als een opgeblazen gevoel, buikpijn en misselijkheid.

Cafeïne en chronische darmaandoeningen

Het is wetenschappelijk aangetoond dat cafeïne de symptomen (zoals diarree, buikpijn en zure oprispingen) verergert van chronische darmaandoeningen als het prikkelbare darm syndroom (PDS) en de ziekte van Crohn. Mensen met deze aandoeningen worden daarom afgeraden om koffie met cafeïne te drinken. Cafeïne speelt echter geen rol in het ontwikkelen van deze aandoeningen.

Andere factoren die darmklachten kunnen veroorzaken

Ondanks het feit dat cafeïne een laxerend effect heeft, kan de schuld voor je vlotte stoelgang ook bij andere factoren gezocht worden. Sommige mensen beseffen zelfs niet dat ze misschien wel lactose-intolerant zijn. Wanneer ze melk in hun koffie gieten, en vervolgens een vlottere stoelgang ervaren denken ze dat dat te danken is aan het laxerende effect van cafeïne. Daarnaast kan het ook zijn dat je maag een beetje vreemd aanvoelt omdat de zuren die in koffie zitten ervoor zorgen dat je meer gal produceert.

Voor de ene persoon zijn de opwekkende effecten die cafeïne kan hebben positief en voor de ander negatief. Of koffie slecht is voor je darmen, hangt ook af van wat voor soort koffie je drinkt, met welke toevoegingen en of je onderliggende gezondheidsproblemen hebt. Daarom is het belangrijk om goed naar je lichaam te luisteren.

Krijg je buikpijn nadat je een cappuccino hebt gedronken? Dan zou dat ook kunnen komen door de melk in je koffie, in plaats van door de koffie zelf! Als je lactose-intolerant bent, kunnen je darmen de suikers die in melk zitten, niet verteren. Deze komen dan in je dikke darm terecht waar de suikers worden afgebroken. Omdat dit eigenlijk in de dunne darm had moeten gebeuren, komen er bij afbraak in de dikke darm gassen en zuren vrij die klachten kunnen veroorzaken zoals buikpijn.

Het beste is om je koffie zwart te drinken. Het toevoegen van suiker, zoetjes of melk kan impact hebben op de bloedsuikerspiegel. Hiermee komen je darmen extra in de spijsverteringsstand met als gevolg darmen die gaan opspelen.

Wat te doen bij darmklachten door koffie?

Heb jij snel last van je maag of darmen? Loop niet langer onnodig door met deze klachten en probeer eens cafeïne te vermijden door over te stappen op cafeïnevrije koffie. Je zal niet de eerste zijn waarbij cafeïne de oorzaak is van maag- en darmklachten. Ook de lactose in melkproducten veroorzaken bij veel mensen maag- en darmklachten. Drink jij je koffie het liefst als cappuccino of latte? Dan is het zeker de moeite waard om eens te kijken hoe jij reageert als jij de (koe)melk weglaat. Vervang de melk voor bijvoorbeeld een plantaardige variant.

Probeer vandaag nog of cafeïnevrije koffie jouw buikklachten kan verminderen.

  • Het beste is om na 14:00 uur in de middag geen koffie meer te nemen, omdat dit invloed heeft op de slaap.
  • De meeste mensen met een prikkelbare darm kunnen wel 1-2 kopjes koffie per dag te drinken, zonder last te krijgen.
  • Daarbij zien we in de praktijk dat biologische decafé koffie vaak beter wordt verdragen dan gewone koffie. Let op dat decafé nog steeds cafeïne bevat maar in veel mindere mate.
  • Wat drink je als je erg gevoelig bent voor cafeïne en toch koffie wilt drinken? Dan is koffie alternatief met cichorei wortel of met spelt een mogelijke vervanger voor je.

Sommige mensen kunnen na 1 kopje hun darmen al voelen opspelen en bij sommige mensen gebeurt dat pas na 6 kopjes. Bekende klachten die we regelmatig horen zijn: buikpijn, opboeren, gasvorming, misselijkheid en een opgeblazen buik. Daarnaast kan het drankje ook zorgen voor een opgejaagd of angstig gevoel, rusteloosheid, hoofdpijn en een slechte nachtrust.

PDS en koffie

Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Wat is het Prikkelbare Darm Syndroom? Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Het is een chronische aandoening, zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darm zijn te zien.

Sommige voedingsmiddelen, zoals zuivel, tarwe, cafeïne, bepaalde groenten en fruit, sappen, alcohol, frisdrank met koolzuur of zoetstoffen en kauwgom kunnen de klachten verergeren. Het verschilt per persoon welke voedingsmiddelen klachten geven. Het aanpassen van het voedingspatroon kan al helpen om klachten te verminderen.

Als je PDS hebt is het goed om met een diëtist te kijken naar je voeding. Zo kan je achterhalen welke producten je klachten geeft. Ook kan de diëtist het FODMAP-dieet aanraden, waarbij je bepaalde soorten voeding tijdelijk weglaat en weer toevoegt. Doe dit wel onder begeleiding, om te korten te voorkomen.

Algemene tips bij diarree

Diarree is een maag-darmziekte, waarbij sprake is van dunne ontlasting gedurende meer dan 4 keer per dag. Mogelijke oorzaken hiervan zijn:

  • Buikgriep
  • Stress
  • Voedselallergie
  • Voedselvergiftiging

Om uitdroging te voorkomen krijgen mensen met diarree het advies 2 tot 3 liter per dag te drinken. Het is verder verstandig gewoon gezond te blijven eten, zodat je voldoende vezels binnenkrijgt. Bij diarree heeft iemand meerdere malen per dag hele dunne ontlasting. Meestal gaat diarree na een tijdje vanzelf weer over. Diarree kan plotseling ontstaan en enkele dagen duren of langdurig (chronisch) zijn.

Wat te doen bij diarree?

  • Eet zo gevarieerd mogelijk. Vasten of minder eten is niet verstandig.
  • Drink minstens 1,5-2 liter per dag. Dat zijn ongeveer 10 glazen. Alle soorten vocht tellen mee.
  • Kies voor fijne vezels zoals in fijn volkorenbrood, aardappelen en fruit.
  • Neem regelmatig een kopje soep of bouillon.
  • Eet op brood hartig beleg zoals kaas of hummus. Kies als tussendoortje blokjes kaas, olijven, zoutjes of gezouten noten.
  • Neem in plaats van 3 grote maaltijden vaker kleinere porties op een dag. Dit is beter voor je maag en darmen.
  • Koffie prikkelt je darmen. Daarom is het goed om bij diarree minder koffie te drinken. Je kunt bijvoorbeeld meer thee drinken.

labels:

Zie ook: