Diarree is dunne, waterige poep en gaat meestal vanzelf over binnen 1 week. Diarree komt vaak door een virus. Bij diarree verlies je veel vocht.

Symptomen van diarree

Je kunt de volgende klachten hebben bij de diarree:

  • Pijn in je buik. Je kunt pijn hebben die er de hele tijd is, of krampen. Bij krampen kun je de poep moeilijk tegenhouden.
  • Bij diarree verlies je veel vocht. Je verliest extra veel vocht als je ook overgeeft, koorts hebt of als het warm is.

Uitdroging

Als je veel vocht verliest en te weinig drinkt, kun je uitdrogen. Vooral ouderen boven de 70 jaar en kinderen onder de 2 jaar kunnen snel uitdrogen. Bij gezonde volwassenen is de kans op uitdrogen erg klein.

Als je uitdroogt, kun je 1 of meer van deze klachten krijgen:

  • Je plast niet of weinig. Als je toch plast, is je plas donker.
  • Je hebt erg veel dorst.
  • Je hebt een droge mond.
  • Je voelt je suf.
  • Je voelt je duizelig of valt flauw.

Bij ernstige uitdroging kun je ook deze klachten krijgen:

  • Je bent in de war.
  • Je ademhaling gaat snel.
  • Je hartslag gaat snel.
  • Je armen en benen voelen koud.

Heb je klachten die bij uitdroging kunnen passen? Bel dan de huisarts of huisartsen-spoedpost.

Oorzaken van diarree

Als je diarree hebt, komt dit meestal door buikgriep. Soms komt het door bedorven voedsel. Je krijgt dan diarree door een virus, bacterie of parasiet. Die komt via je mond in je darm.

Buikgriep

Meestal komt dit door een virus. Je kunt het krijgen via poep, braaksel of speeksel van iemand anders. Bijvoorbeeld als je naar dezelfde wc gaat en je wast je handen daarna niet. Misschien eet je daarna met je handen of doe je je vingers in je mond. Het virus komt dan via je mond in je darm. Of als je uit een gebruikt glas of flesje van iemand anders drinkt. Of als je ongewassen bestek van iemand anders gebruikt. Je kunt het ook krijgen via de lucht. Bijvoorbeeld als iemand in je buurt het virus heeft en moet hoesten of niezen.

Bedorven voedsel

Meestal komt dit door een bacterie in eten of drinken. Je eet bijvoorbeeld kip of ander vlees dat niet goed gaar is. Of je eet voedsel dat te lang of te warm bewaard is. Misschien heb je water gedronken dat niet gekookt of gezuiverd is. Als je tijdens of direct na een reis diarree krijgt, heet dat reizigersdiarree. De diarree komt dan ook vaak door bedorven voedsel. Via je mond komt het virus, de bacterie of de parasiet in je darm. Daar geven ze een ontsteking van de darm. De darm kan dan minder vocht opnemen. Er blijft veel vocht in de darm zitten. Je poep wordt dan dunner.

Van jouw poep, braaksel of speeksel kan ook weer iemand anders ziek worden. Bijvoorbeeld via de wc of ongewassen handen.

Andere oorzaken

Soms heeft diarree een andere oorzaak. Dat komt vaker voor bij mensen die langer dan 2 of 3 weken diarree hebben.

Wat te drinken bij diarree en overgeven

Bij diarree en overgeven is het belangrijk dat je extra vaak drinkt (2 of 3 liter per dag). Hoe meer diarree of overgeven, hoe meer je moet drinken om niet uit te drogen. Drink bijvoorbeeld elke keer een glas water, thee of bouillon nadat je diarree had. Drink kleine beetjes tegelijk als je overgeeft. Bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Zo hou je toch wat vocht binnen. Als je je wat beter voelt, kun je langzaam weer wat meer in 1 keer gaan drinken. Als je ook koorts hebt, is drinken nog belangrijker.

Drink geen zoete dranken als de diarree langer dan 1 week duurt of steeds terugkomt. Dus geen appelsap, melk, energie-dranken, frisdranken en light-dranken (zoals cola light). Soms kunnen de darmen tijdelijk minder goed tegen deze drank als je diarree hebt (gehad).

Wat te eten bij diarree en overgeven

Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.

Bij buikkrampen

Bij buikkrampen kun je het beste kleine beetjes eten en drinken. Als er iets in je maag komt, merken je darmen dat ook. Soms krijg je dan weer een golf van diarree. Dat betekent niet dat je iets verkeerds gegeten hebt. Je maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als je in 1 keer veel drinkt, kun je meteen naar de wc moeten.

Voorkom dat je anderen ziek maakt

Was je handen met water en zeep. Droog daarna je handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg. Was en droog je handen elke keer als je naar de wc bent geweest. En voordat je eten of drinken klaarmaakt. Was gebruikte glazen, borden en bestek goed af. Leg uit aan de mensen om je heen dat ze dezelfde adviezen moeten volgen. Diarree gaat meestal vanzelf over.

ORS gebruiken

ORS is een drankje met speciale suikers (glucose) en zouten. Die heeft het lichaam nodig om vocht op te nemen en vast te houden. Neem ORS als je meer kans hebt op uitdroging of al uitgedroogd bent. Bijvoorbeeld:

  • als je minstens 6 keer per dag poep hebt zo dun als water
  • als je meer dan 4 keer per dag moet overgeven
  • als je door overgeven of koorts extra veel vocht verliest, en je te weinig drinkt of veel dorst houdt
  • als je ouder bent dan 70 jaar

Je kunt ORS zonder recept kopen bij de apotheek of drogist. Het is een drankje of een poeder waarmee je zelf het drankje maakt. Lees eerst de bijsluiter. Haal voor kinderen kinder-ORS. Meng ORS met water, niet met eten of ander drinken. Daarnaast mag je eten en drinken waar je zin in hebt. Maar geen frisdrank of energiedrank.

Medicijnen als 'stopmiddel' voor op reis

Ga je op reis? Of moet je lang doorwerken zonder naar de wc te kunnen? gebruiken. Het is een soort 'stopmiddel'. Het zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Loperamide zorgt er niet voor dat je sneller beter wordt. Een bijwerking is dat het kan zorgen voor verstopping. Je kunt loperamide zonder recept kopen bij de apotheek of drogist.

Actieve kool bestaat uit verkoold materiaal van planten dat makkelijk stoffen aan zich bindt en zo onschadelijk kan maken. Het kan worden gebruikt bij vergiftigingen en bij bepaalde vormen van jeuk. Actieve kool werd vroeger soms gebruikt bij diarree, maar het is niet bewezen dat actieve kool hierbij werkt. Loperamide maakt diarree minder. Het wordt gebruikt bij acute diarree en bij chronische diarree.

Sommige medicijnen kunnen door diarree minder goed of helemaal niet werken. Geef je over binnen 4 uur nadat je je medicijnen hebt genomen? Dan kan je medicijn ook minder goed werken. Andere medicijnen kunnen erge bijwerkingen geven bij steeds diarree en overgeven.

Duur van diarree

Diarree gaat meestal vanzelf over binnen 4 tot 7 dagen. Na 10 dagen is het weg bij 9 van de 10 mensen. Duurt de diarree langer? Dan is de kans groter dat het door een parasiet komt.

Wat te doen om verdere besmetting te voorkomen

Als je de adviezen volgt, is de kans het grootst dat het weggaat. En dat je geen anderen besmet. Blijf vaak je handen wassen. Nadat je naar de wc bent geweest. En voor het eten of koken. Blijf letten op klachten die kunnen betekenen dat je uitdroogt. Denk je dat je uitdroogt? Bel dan meteen je huisarts of de huisartsen-spoedpost. Voorkom dat je weer diarree krijgt.

Veilig omgaan met voedsel

  • Bewaar resten van je maaltijd altijd in de koelkast. Niet langer dan 2 dagen. Resten van afhaalmaaltijden kun je beter niet bewaren.
  • Neem elke dag een schone vaatdoek.
  • Gebruik alleen schone messen en snijplanken. Gebruik aparte messen en snijplanken voor rauw vlees.

Lees meer adviezen om diarree door bedorven voedsel te voorkomen. Was regelmatig je handen met water en zeep. Droog ze ook goed af. Was en droog elke keer als je naar de wc bent geweest. En voor en na het koken. Vooral na het aanraken van rauw vlees. Droog na het wassen je handen goed af met een schone handdoek of papieren doekjes. Gooi de doekjes meteen weg.

Ga je op reis? Lees over hoe je de kans op diarree kleiner maakt. Of vraag het je huisarts of GGD. Dat is vooral belangrijk in warme landen. Of landen waar de hygiëne minder is. Je hebt dan meer kans op diarree. Bijvoorbeeld via bedorven water of voedsel.

Medicijnen die diarree kunnen veroorzaken

Deze medicijnen kunnen gevaarlijke bijwerkingen geven als je steeds diarree hebt of steeds overgeeft. Sommige medicijnen kunnen minder goed werken door de diarree of het overgeven.

Gebruik je de anticonceptie-pil en heb je last van overgeven of diarree? Lees wat je moet doen om zwangerschap te voorkomen bij de gewone pil en de minipil.

Heb je een kind met diarree of overgeven? Kijk voor meer informatie op Apotheek.nl.

Tabel: Vezelgehalte in voedingsmiddelen (per 100 gram)

Voedingsmiddel Vezelgehalte (gram)
Bruinbrood 6.0
Volkorenbrood 8.5
Havermout 10.0
Zilvervliesrijst 1.8
Appel (met schil) 2.4
Banaan 2.6
Broccoli 2.6
Wortelen 2.8
Linzen (gekookt) 7.9
Amandelen 12.9

Deze tabel geeft een overzicht van het vezelgehalte in diverse voedingsmiddelen. Het is belangrijk om voldoende vezels te consumeren, vooral bij diarree, omdat vezels helpen om de ontlasting dikker te maken en vocht vast te houden. Kies voor vezelrijke producten zoals volkorenbrood, havermout, groenten en fruit om je spijsvertering te ondersteunen.

labels:

Zie ook: