Het gevoel dat eten niet goed zakt, kan een uiterst onaangename ervaring zijn. Het kan verschillende oorzaken hebben, variërend van relatief onschuldige aandoeningen tot meer complexe problemen. In dit artikel bespreken we enkele van de meest voorkomende oorzaken van dit gevoel, evenals de bijbehorende symptomen, onderzoeken en behandelingsopties.

Functie van de Slokdarm en Maag

De slokdarm is een buis die de keelholte verbindt met de maag. De slokdarm ligt in de borstkas, achter het hart en voor de wervelkolom. De wand van de slokdarm bestaat voor een belangrijk deel uit spierweefsel dat de bewegingen van de slokdarm mogelijk maakt. Zowel aan de bovenzijde van de slokdarm (tussen keelholte en slokdarm) als aan de onderzijde (tussen slokdarm en maag) bevindt zich een kringspier. De onderste slokdarmkringspier vormt het einde van de slokdarm.

De slokdarm dient ervoor om het doorgeslikte voedsel efficiënt naar de maag door te voeren. Bovendien zorgt de slokdarm ervoor dat het eenmaal in de maag aangekomen voedsel niet meer omhoog kan komen. Om deze functies uit te voeren, kunnen de spieren in de slokdarmwand samentrekken. De onderste slokdarmkringspier is onder normale omstandigheden gesloten en zorgt ervoor dat de maaginhoud niet meer terug de slokdarm in kan stromen.

Mogelijke Oorzaken van het Gevoel dat Eten Niet Goed Zakt

Achalasie

Achalasie is een zeldzame ziekte van de slokdarm. De sluitspier tussen de maag en de slokdarm gaat niet goed open en de slokdarm trekt niet goed samen. Het eten en de vloeistoffen zakken dan niet goed door naar de maag en stapelen op in de slokdarm.

De exacte oorzaak van achalasie is onbekend. Zeker is dat een bepaald type zenuwvezels van de slokdarm ontstoken raakt en uiteindelijk zelfs verdwijnt. Het lijkt erop dat een normale afweerreactie tegen virusinfecties als ‘bijwerking’kunnen leiden tot deze zenuwschade. Heel eenvoudig voorgesteld: de afweerreactie dat bedoeld is om het virus te bestrijden beschadigt ‘per ongeluk’ook deze zenuwvezels.

Bij achalasie is de zenuwvoorziening in het onderste deel van de slokdarm verminderd. Er zijn in dat deel ook minder bewegingen van de spieren in de wand van de slokdarm. Dit heeft tot gevolg dat het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag niet goed kan ontspannen. Het sluitspiertje kan door deze verkramping niet goed meer openen. Daardoor kan voedsel niet weg uit de slokdarm. Het hoopt zich op boven het sluitspiertje waardoor de onderkant van de slokdarm uitzet.

Symptomen van Achalasie

  • Gevoel dat het eten en drinken blijft hangen achter het borstbeen en niet doorzakt.
  • Onverteerd eten en/of drinken komt terug in de mond.
  • Krampen achter het borstbeen.

Behandeling van Achalasie

Een behandeling van achalasie bestaat uit het ontspannen of oprekken van de onderste sluitspier van de slokdarm. Dit is om het eten makkelijker naar de maag te laten zakken en om de kans op problemen op langere termijn kleiner te maken. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. We overleggen met u welke behandeling het beste bij u past. Dit heeft te maken met uw lichamelijke conditie, de vorm en de ernst van de achalasie.

De meest gebruikte behandeling voor achalasie is oprekking van de onderste sluitspier (pneumodilatatie). De onderste sluitspier van de slokdarm wordt opgerekt. Hiervoor wordt een soepele slang via uw mond in uw slokdarm gebracht (gastroscopie). Dan plaatsen we een ballonnetje onder in uw slokdarm, die wordt opgeblazen. De sluitspier wordt zo opgerekt. Deze behandeling krijgt u meestal vaker dan 1 keer. Het ballonnetje wordt steeds iets verder opgeblazen.

Risico's van pneumodilatatie

Er zijn risico’s aan deze behandeling. Minder dan 4 van de 100 patiënten krijgt hiermee te maken. De risico’s zijn:

  • Een scheur door de wand van de slokdarm (perforatie)
  • Een bloeding van de slokdarm
  • Tijdens de behandeling kan eten dat nog in de slokdarm zit, in de luchtpijp komen (aspiratie). Dit kan gaan ontsteken.

Tijdens de behandeling wordt de onderste sluitspier van uw slokdarm opgerekt en meestal mag u dezelfde dag naar huis.

Andere behandelmethoden zijn:

  • Myotomie volgens Heller: Tijdens de operatie snijdt de chirurg het sluitspiertje een klein stukje in. Hierdoor neemt de knijpkracht, en daarmee de verkramping, af.
  • Per-orale endoscopische myotomie (POEM): Met behulp van een flexibele slang (endoscoop) wordt het sluitspiertje bereikt via de mond, langs de slokdarm, door een ’tunneltje’ te graven tot aan het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag. Deze kringspier kan dan worden doorgesneden, waarna het tunneltje weer wordt gesloten.
  • Botox-injecties: Botox (botuline toxine) is een stofje dat geproduceerd wordt door bacteriën. Botox werkt spierontspannend. Het wordt geïnjecteerd in de spieren in de slokdarmwand.

Slokdarmspasme

Slokdarmspasme is een stoornis in de beweging (de motoriek) van de slokdarm. Tijdens een slokdarmspasme verkrampen de spieren in de slokdarmwand. Dat gebeurt plotseling en in de vorm van aanvallen. De spasmen treden meestal op in het onderste gedeelte van de slokdarm. Tijdens deze aanvallen kan de doorgang van de slokdarm heel nauw zijn. Voedsel kan op dat moment niet goed door de slokdarm heen.

Er is geen duidelijke oorzaak. Soms worden de aanvallen uitgelokt door stress, spanningen, hevige emoties of bepaald voedsel.

Symptomen van Slokdarmspasme

  • Pijn in de buurt van het borstbeen.
  • Uitstraling van pijn naar de schouderbladen, armen en de keel.
  • Benauwd en verkrampt gevoel.
  • Voedsel zakt soms niet goed.

Als de spasmen stoppen, dan verdwijnen de klachten vaak vrij snel. De klachten worden soms verward met hartklachten vanwege de pijn op de borst.

Behandeling van Slokdarmspasme

De diagnose kan uitsluitend worden gesteld door middel van een drukmeting van de slokdarm. Dit wordt ook wel manometrie genoemd. Tijdens een manometrie meet de arts drukveranderingen in de slokdarm. Via de neus wordt een slangetje ingebracht en opgeschoven tot onderin de slokdarm.

Een andere mogelijkheid om de klachten van een slokdarmspasme te verminderen, is het oprekken van de slokdarm. De arts brengt dan met behulp van een flexibele slang (endoscoop) een ballonnetje via de mond in de slokdarm. Dit ballonnetje wordt gedurende een minuut opgeblazen waardoor de slokdarm wordt opgerekt.

In sommige gevallen is het noodzakelijk de slokdarmspieren in te snijden (klieven). De spieren in de slokdarmwand worden daarbij op de plaats van de verkramping in de lengterichting ingesneden. De verkramping verdwijnt daardoor.

Het advies bij slokdarmspasmen is stress en spanningen zoveel mogelijk te vermijden. Ook het eten of drinken van zeer warme of zeer koude voeding en/of dranken kun je beter vermijden. Daarnaast is het belangrijk dat je rustig eet en goed kauwt.

Slokdarmkanker

In het begin geeft slokdarmkanker meestal geen duidelijke klachten. Vaak ontstaan de symptomen van slokdarmkanker pas als de tumor al gegroeid is of als er al uitzaaiingen zijn. De meest voorkomende klachten zijn het gevoel dat eten niet goed zakt of problemen met slikken.

Symptomen van Slokdarmkanker

Klachten die kunnen wijzen op slokdarmkanker zijn:

  • Eten blijft hangen of het gevoel dat eten niet goed zakt (passageklachten)
  • Pijn of een vol gevoel achter de borst
  • Pijn bij het slikken
  • Hoesten en/of verslikken tijdens of na het eten
  • Minder eetlust en afvallen
  • Vaak eten opboeren of hikken
  • Bloed in de ontlasting (zwarte ontlasting) of bloed braken

Wanneer moet je naar de huisarts?

De klachten die hierboven staan, hoeven niet te betekenen dat je slokdarmkanker hebt. Ze kunnen ook een andere oorzaak hebben. Ga altijd naar de huisarts bij deze klachten:

  • Eten dat blijft hangen of het gevoel dat het niet goed zakt (passageklachten)
  • (Veel) afvallen zonder reden
  • Bloed braken
  • Bloed in je ontlasting of zwarte ontlasting

Ga ook naar de huisarts als je van de andere klachten langer dan 2 weken last hebt.

Overige Oorzaken

Naast de bovengenoemde aandoeningen kunnen slikproblemen en het gevoel dat eten niet goed zakt ook veroorzaakt worden door:

  • Een keelontsteking door een virus, bacterie of schimmel.
  • Ouder worden.
  • Bepaalde medicijnen.
  • Een ziekte, zoals een zenuwziekte of spierziekte, de ziekte van Parkinson, kanker, schade aan de hersenen of een afwijking aan je slokdarm.
  • De mond of keel is veranderd door een behandeling voor kanker.
  • Een verstandelijke beperking.
  • Een middenrifbreuk: Dit kan brandend maagzuur veroorzaken, ook wel refluxklachten genoemd.

Onderzoeken

Om de oorzaak van uw klachten te achterhalen, kan de arts verschillende onderzoeken uitvoeren:

  • CT-scan: Met een CT-scan kan de grootte van uw middenrifbreuk goed in kaart worden gebracht.
  • Maagonderzoek: Om te kunnen beoordelen wat de oorzaak is van de bovenstaande klachten is een vervolgonderzoek nodig.
  • Gastroscopie: Een kijkonderzoek van de slokdarm en de maag. De arts kijkt met een flexibele slang via de mond in de slokdarm.
  • Manometrie: Een drukmeting van de slokdarm.
  • Zuurmeting: In sommige gevallen kan het nodig zijn om ook andere onderzoeken te verrichten, zoals een zuurmeting.

Medicijnen en Adviezen

Zoals eerder vermeld, heeft niet iedereen met een middenrifbreuk klachten. Mocht u toch maagzuur klachten, pijnklachten of passage klachten ervaren van uw middenrifbreuk, dan zijn er verschillende mogelijkheden om dit te behandelen. De belangrijkste en eerste behandeling is met medicijnen.

Ook zijn er algemene adviezen die je kunnen helpen de klachten te verminderen, zoals:

  • Snijd de harde korsten van het brood en besmeer het met smeuïg beleg.
  • Drink iets bij iedere hap.
  • Vermijd vezelig vlees zoals rundvlees.
  • Snijd het vlees of de vis heel fijn of maal het met behulp van staafmixer of keukenmachine.
  • Ook groenten kan je pureren of fijn snijden.
  • Gaargekookte groente zijn meestal gemakkelijker door te slikken dan rauwkost.
  • Eet rustig en kauw goed.
  • Drink voldoende tijdens en na de maaltijd.
  • Vermijd hele grote maaltijden.

Operatie

Of u ook in aanmerking komt voor een operatie hangt van vele factoren af. De operatie wordt via een kijkoperatie uitgevoerd. Dat wil zeggen dat de operatie via vijf kleine sneetjes in de buikwand plaatsvindt. Uw middenrifbreuk wordt hersteld en daarnaast wordt er een nieuwe klep gemaakt ter voorkoming van overmatige terugvloed van maagzuur naar de slokdarm.

Het voordeel van een kijkoperatie is een spoedig herstel, maar een kijkoperatie is niet altijd mogelijk. Gemiddeld blijft u één dag na de operatie in het ziekenhuis. Daarna kunt u naar huis. Het is belangrijk dat u zich houdt aan de voedingsvoorschrift. Dat betekent twee weken vloeibare/gemalen voeding na de operatie. In de eerste twee maanden is het verstandig kleine maaltijden te nemen en deze goed te kauwen. Daarnaast kunt u vloeibare tussendoortjes nemen.

labels:

Zie ook: