Niks is magischer dan je eigen groente en kruiden te zien groeien. Zelf tomaten kweken is niet alleen een geweldige hobby, maar ook een manier om te genieten van heerlijke, verse tomaten die je zelden in de supermarkt vindt. En heb je geen grote tuin of een balkon? Geen probleem, het kan zelfs in je vensterbank. In deze handleiding delen we eenvoudige stappen en handige tips om je op weg te helpen naar een succesvolle oogst.

Stap 1: Het Selecteren van Zaden

Met duizenden soorten tomatenzaden om uit te kiezen, kan het selecteren van de juiste soorten overweldigend lijken. Als enthousiaste tomatenkwekers proberen wij elk jaar nieuwe soorten uit, puur voor het plezier van ontdekken. Toch zijn er enkele favorieten die we jaar na jaar opnieuw zaaien, vanwege hun betrouwbaarheid en smaak.

Enkele aanbevolen tomatensoorten:

  • San Marzano: perfect voor het maken van passata vanwege zijn vlezige structuur en rijke smaak.
  • Green Zebra: deze unieke tomaat voegt een kleurrijke en frisse twist toe aan je gerechten.
  • Black Cherry: ideaal voor liefhebbers van cherrytomaten, met een diepe, zoete smaak.

Als beginner is het verleidelijk om een breed scala aan tomatensoorten te selecteren, maar we raden aan om het eenvoudig te houden. Begin met slechts één of twee soorten vleestomaten, één of twee soorten cherrytomaten, en kies één soort voor het maken van passata, zoals San Marzano. Op deze manier kun je je concentreren op het leren kennen van de specifieke behoeften van elke variëteit en het maximaliseren van je kans op succesvol oogsten.

Stap 2: Zaaien van Tomatenzaden

Vul potjes met goede zaaigrond, die drainagegaatjes aan de onderkant hebben. Leg altijd 2 tot 3 tomatenzaadjes per potje, de zaden kiemen nooit allemaal 100%. Strooi de tomatenzaden af met vermiculiet en spuit met de plantenspuit de vermiculiet goed nat. Vermiculiet zorgt dat de tomatenzaadjes goed vochtig blijven, maar is ook heel luchtig. Daardoor kiemen de tomatenzaadjes veel beter.

Begin met zaaien in het vroege voorjaar, zo'n 6 weken voor de laatste vorst, wat in Nederland neerkomt op begin april. Tomaten hebben namelijk de neiging om snel te groeien, dus vroeger beginnen betekent dat je ze langer binnen moet houden, wat voor starters best uitdagend kan zijn. Wijzelf starten ook pas begin april met het zaaien van tomaten.

Zet de potjes weg op een warme plek van 20℃. Als de tomatenzaden gaan kiemen laat je per potje 1 tomatenplantje groeien door de andere te verwijderen.

Je kunt zelfs tot halverwege mei nog beginnen met het zaaien van tomaten. Daarna raden we over het algemeen aan om tomatenplanten te kopen, zodat je nog steeds kunt genieten van een overvloedige oogst later in het seizoen.

Stap 3: Verzorgen, Uitdunnen en Verplanten van Zaailingen

Plaats de zaailingen op een lichte plek of onder een groeilamp voor een gezonde groei. Het is echter belangrijk om te voorkomen dat de zaailingen te warm worden zoals boven een verwarming. Zoek daarom naar een plek met veel licht, maar vermijd te warme temperaturen. Het vinden van de juiste balans tussen warmte en licht is cruciaal, omdat overmatige warmte kan leiden tot lange, dunne zaailingen, ook wel bekend als 'lange linda's.

Verspeen de zaailingen van je tomaten wanneer ze ongeveer 10 cm groot zijn. Plant de stengels dan zo diep mogelijk in een groter en diep potje. Tip: Als je tomaten kweekt op een vensterbank, draai het potje dan regelmatig.

Wanneer je dat het beste kunt doen, is afhankelijk van hun uiteindelijke standplaats: in de kas of buiten. Tomaten die buiten komen te staan, kun je beter wat later binnen voorzaaien, vanaf begin april. Zo zorg je ervoor dat de planten de juiste grootte hebben op het moment dat je ze uitplant.

Stap 4: Het Verplaatsen van Zaailingen naar de Tuin

Zodra alle kans op vorst voorbij is en de zaailingen minstens 15 centimeter lang zijn, zijn ze klaar om naar de tuin te verhuizen. Kies een zonnige, goed gedraineerde locatie en plant de zaailingen met een tussenruimte van ongeveer 45 centimeter. Zorg ervoor dat de grond vochtig blijft en gebruik mulch rond de planten om vocht vast te houden en onkruidgroei te verminderen.

In Nederland kan je vanaf 14 mei (ijsheilige) tomatenplanten buiten planten. Heb je meerdere tomatenplanten, houd dan 50 cm tussen de planten aan. Graaf een plantgat, dat groter is dan de pot waar de jonge tomatenplanten in groeien. Strooi hier organische mest in en plant daar de jonge tomatenplanten op. Geef goed water rondom de geplante planten, zodat de grond goed om de wortels spoelt.

Voor ons is het gebruikelijk om onze tomaten grotendeels in de kas te zetten. Vanaf half april planten in de kas. In de zomer kan het in een kas te heet worden, als die niet voldoende kan ventileren. Het wit krijten van de kas kan de ergste hitte van de zonnestralen uit de kas houden.

Stap 5: Onderhoud van Tomatenplanten

Tomaten vergen behoorlijk wat aandacht. Het is belangrijk om ze te dieven en te snoeien om de plant gezond te houden en een goede oogst te kunnen krijgen. Ook is het verstandig om ze regelmatig te controleren op tekenen van ziekte, zoals phytophthora, zodat eventuele problemen vroegtijdig kunnen worden aangepakt. Als je tomaten in potten kweekt, is het essentieel om ze af en toe van voeding te voorzien, omdat ze veel voedingsstoffen verbruiken.

Daarnaast hebben tomaten regelmatig water nodig, vooral tijdens droge periodes. Zorg ervoor dat je de planten grondig water geeft en controleer af en toe de vochtigheid van de grond door een stukje langs de plant te voelen. Het is belangrijk dat niet alleen de bovenste 2 cm water krijgt, maar dat de wortels ook goed vocht kunnen opnemen.

Om de groeiende tomatenplanten te ondersteunen, is het handig om kweektouw te gebruiken. Hiermee kunnen ze optimaal groeien.

Tomaten dieven

Dieven is een ander woord voor het verwijderen van de zijscheuten bij tomatenplanten. Bij elk blad van een tomatenplant groeit in de oksel (de oksel is de plek waar het blad aan de stengel van de plant vastzit) een zijscheut (dief). met je verwijderen, zodat je een hoofdstengel met bladeren en trossen tomaten overhoudt. Snoei je de dieven niet weg, dan wordt de plant heel vol, met heel veel blad en trossen. Het gevolg is dat de planten te vol worden en de tomaten daardoor klein blijven. De oogst is dan kleiner en ook moeilijker dan wanneer er wel goed gediefd wordt.

Tomatenbloemen bestuiven en snoeien

Aan de trossen van de tomatenplanten groeien gele bloemetjes. In het bloemetje zitten stuifmeel en een stamper. Als het gele tomatenbloempje rijp is, dan valt er stuifmeel op de stamper van de bloem. Op dat moment is de bloem bestoven en gaat er een tomaat groeien. Als er niet op tijd stuifmeel op de stamper valt, dan groeit er geen tomaat. Dat stuifmeel valt op de stamper als de bloem beweegt door wind of door insecten, die de stuifmeel uit de bloem willen halen.

Staan je tomatenplanten buiten, dan is er wind en zijn er insecten genoeg en gaat dat vanzelf. Staan je tomatenplanten in een kas, dan heb je niet zoveel wind of insecten. Door op de bloem met je handen te tikken, worden de bloemen ook bestoven. Doe dit 3x per week rond de middag, zodat de tomatenbloemen worden bestoven.

Bij vleestomatenplanten kan het verstandig zijn om de trossen op 3 tot 4 vruchten te snoeien. De vleestomaten worden dan mooi groot en de plant blijft ook goed doorgroeien.

Tomaten bemesten

Tomatenplanten hebben veel behoefte aan voeding. is voeding, die gemaakt wordt uit afvalstromen van plantaardige of dierlijke afkomst. Hierdoor draagt organische plantenvoeding bij aan de circulaire maatschappij en is het veel beter voor de natuur. Daarnaast geven groenteplanten, die bemest worden met organische voeding, vruchten met veel meer smaak!

Een goede basisvoeding voor tomaten-, courgette-, komkommer-, pompoen-, aubergineplanten en andere groentegewassen zijn gecomposteerde mestkorrels. Deze bevatten veel soorten mineralen, die de groenteplanten nodig hebben. Bij het planten van de jonge tomatenplanten, gooi ik voor het planten 6 handen (150 gram) gecomposteerde mestkorrels in het plantgat. Daarna plant ik de tomatenplant in het plantgat. De organische voeding komt geleidelijk voor de planten vrij, die daardoor zeer goed groeien en smaakvolle tomaten geven!

Stap 6: Het Oogsten van Tomaten

Naarmate de tomaten rijpen, zul je merken dat ze van kleur veranderen en steeds sappiger worden. Je zou denken dat je wacht tot ze helemaal goed van kleur zijn, maar eigenlijk is het beter om tomaten te oogsten voordat ze rijp zijn. Pluk alleen de tomaten die volledig gekleurd en stevig zijn en laat de niet rijpe vruchten aan de plant hangen tot ze rijp zijn.

Pluk de rijpe tomaten van de planten en geniet van ze vers in salades, sandwiches of als ingrediënt in je favoriete gerechten. Tomaten kunnen ook worden ingemaakt, gedroogd of ingevroren om ze langer te bewaren.

Hoe tomaten oogsten?

Na het zaaien, planten, watergeven en bemesten, opbinden en bestuiven van je tomatenplanten heb je dan eindelijk je eerste rode tomaat, die je kunt plukken. Maar hoe doe je dat? Iedere tomaat heeft een groene kroon, waarmee hij aan de tros vast zit. Waar de kroon van de tomaat aan de tros vastzit, zit een verdikking , een soort builtje. Door met je hand de tomaat te pakken en met je wijsvinger op dat builtje te drukken en vervolgens je hand weg te draaien, breekt de tomaat op die verdikking af en heb je de tomaat geplukt. Dat is alles! 😀

Einde van de tomatenteelt

Aan alles komt een eind, ook aan tomaten kweken. Door begin augustus de kop uit de tomatenplanten te halen, groeien de laatste trossen met tomaten groter.

Extra Tips

  • Kies tomatensoorten en -rassen die bij je situatie passen.
  • Tomatenzaadjes kiemen het beste binnenshuis in februari, maart of april. Om te ontkiemen hebben tomatenzaadjes vocht, warmte en licht nodig.
  • Geef stamtomaten altijd voldoende steun.
  • Alle tomaten - behalve struiktomaten - moet je dieven. Dit betekent dat je de kleine scheuten in de oksels van de bladstelen verwijdert.
  • Controleer je planten regelmatig op bladluizen, neusrot en schimmelziekten zoals Phytophtora.
Stap Beschrijving
1 Selecteer de juiste tomatenzaden (bv. San Marzano, Green Zebra, Black Cherry).
2 Zaai de zaden in het vroege voorjaar (begin april) in potjes met zaaigrond.
3 Verzorg de zaailingen op een lichte plek, vermijd overmatige warmte.
4 Verplaats de zaailingen naar de tuin na de laatste vorst (half mei).
5 Onderhoud de planten door te dieven, snoeien, en regelmatig water en voeding te geven.
6 Oogst de tomaten zodra ze volledig gekleurd en stevig zijn.

labels: #Ei

Zie ook: