Miljoenen mensen over de hele wereld starten en eindigen hun dag met een kop vers gezette koffie. Of het nu is om wakker te worden, als energieboost voor het sporten of als je een nachtje gaat doorhalen. Maar steeds meer mensen beginnen zich af te vragen of zoveel cafeïne wel goed is voor je gezondheid, laat staan voor je nachtrust.

Daardoor maakte cafeïnevrije koffie zijn intrede in de wereld van koffiedrinkers. Maar welke gezondheidsvoordelen heeft cafeïnevrije koffie die gewone koffie niet heeft? Laten we de feiten en mythes rondom cafeïnevrije koffie eens nader bekijken.

Decaf Koffie: Wat is Het?

Decaf koffie - of cafeïnevrije koffie - is koffie waaruit de meeste cafeïne is verwijderd. Decaf bevat niet alleen minder cafeïne, het smaakt ook anders dan gewone koffie.

Voordelen van Cafeïnevrije Koffie

  • Beter slapen: Als je graag koffie drinkt na het eten, dan is cafeïnevrije koffie echt iets voor jou.
  • Detox: Als je een gezonde levensstijl hebt, past cafeïnevrije koffie perfect in je gezonde voedingspatroon.
  • Antioxidanten: Antioxidanten verbeteren je gezondheid en helpen bij het bestrijden van vrije radicalen in je lichaam.

Cafeïnevrije Koffie versus Gewone Koffie

Waar gewone koffie je een goede energieboost geeft, doet cafeïnevrije koffie dat niet. Gewone koffie bevat meer antioxidanten en voedingsstoffen dan cafeïnevrije koffie.

Een kop koffie is heerlijk, maar als je dagelijks minder cafeïne wilt consumeren is cafeïnevrije koffie een uitstekende manier om van koffie te genieten zonder de bijwerkingen van een hoge inname van cafeïne.

De Samenstelling van Koffie

Koffie wordt gemaakt van geroosterde en gemalen koffiebonen. Koffiebonen zijn de gedroogde zaden van meestal gefermenteerde koffieplantbessen. De smaak van koffie hangt af van onder andere de soort koffiebonen, bijvoorbeeld Robusta- en Arabicabonen, de kwaliteit van de bonen, het brandproces en hoe fijn de bonen gemalen worden. Ook de manier waarop je koffie zet heeft veel invloed op de smaak.

Koffie bevat van nature cafeïne. Hoeveel cafeïne je met een kopje koffie binnenkrijgt, hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld de gebruikte koffieboonsoort: in koffie van Robustabonen zit 2 tot 3 keer zoveel cafeïne dan in koffie van Arabicabonen. Ook de zetmethode, hoe sterk de koffie is gezet en de grootte van de kop hebben invloed.

Cafeïnevrije Koffie: Niet Helemaal Cafeïnevrij

Cafeïnevrije koffie, ook wel decaf genoemd, is niet helemaal cafeïnevrij. Het bevat nog ongeveer 3 milligram cafeïne per kopje (125 milliliter), net zo veel als in een stukje melkchocolade. In koffievervangers, zoals Bambu, zit geen cafeïne. Meestal zijn ze gemaakt van geroosterde en gemalen cichoreiwortel, eventueel met zetmeelstroop, geroosterd voorgekiemd graan of mengsels van deze grondstoffen.

Op koffie kan een licht tot donkerbruin laagje liggen. Dit schuimlaagje, ook wel crema genoemd, bestaat uit een mengsel van gas- en waterdampbelletjes, hele kleine oliedruppeltjes, met nog andere stofjes die in de koffie zitten zoals delen van de cellen van de koffiebonen, suikers, zuren, eiwitten en cafeïne.

Gezondheidsvoordelen van Koffie

Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Koffie voorziet je lichaam net als andere dranken van vocht. Het drinken van 2 tot 4 koppen koffie per dag hangt samen met een ongeveer 10% lager risico op hartziekten en een ongeveer 10% lager risico op een beroerte. Daarnaast is er sterk bewijs dat het drinken van 5 koppen koffie per dag in vergelijking tot geen koffie drinken samenhangt met een 30% lager risico op diabetes type 2. Dit laatste verband is vergelijkbaar voor koffie met cafeïne en decaf.

Het American Institute for Cancer Research/World Cancer Research Fund (AICR/WCRF) concludeerde in 2018 juist dat het drinken van koffie het risico op lever- en baarmoederkanker verlaagt.

Nadelen van Ongefilterde Koffie

In ongefilterde koffie zitten de vetachtige stoffen cafestol en kahweol die het LDL-cholesterol verhogen. Een teveel aan LDL-cholesterol in je bloed blijft plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat vergroot de kans op bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte. De manier waarop koffie gezet wordt, heeft invloed op hoeveel cafestol en kahweol de koffie bevat. Hoe beter de koffie gefilterd is, hoe minder er van deze stoffen in zit.

Effecten van Cafeïne

De cafeïne in koffie kan positieve en negatieve effecten hebben. In kleine hoeveelheden kan het je alertheid en concentratie verhogen, en je sportprestaties verbeteren. Maar te veel cafeïne kan zorgen voor rusteloosheid, hoofdpijn en slaapproblemen. Koffie kan wel de opname van de spoorelementen ijzer, zink, mangaan en chroom verminderen en zorgt voor wat meer verlies van calcium via de urine, maar dit is niet zo groot dat ze leiden tot een tekort.

Acrylamide in Koffie

In koffie zit een kleine hoeveelheid van de stof acrylamide. Tijdens het roosteren van koffiebonen ontstaat acrylamide. De hoeveelheid acrylamide die in de koffie zit die je drinkt, hangt af van hoe de koffiebonen gebrand worden, de soort koffie, de methode waarop de koffie gezet is en de hoeveelheid water die is gebruikt bij het zetten van de koffie. Robustabonen bevatten bijvoorbeeld meestal meer acrylamide dan Arabicabonen. Oploskoffie-poeder en vooral koffievervangers, die meestal bestaan uit een mengsel van granen en cichorei, bevatten gemiddeld meer acrylamide dan gemalen koffiebonen.

Cafeïnevrije Koffie en Oplosmiddelen

Cafeïnevrije koffie kan worden gemaakt van koffiebonen waaruit vóór het branden de cafeïne is verwijderd met zogeheten organische oplosmiddelen. Het is mogelijk dat resten van het oplosmiddel in de koffie achterblijven. Deze verdwijnen vrijwel helemaal bij het branden van de koffiebonen.

Advies voor Zwangeren

Het advies voor zwangeren is om niet meer dan 2 koppen cafeïnevrije koffie te drinken op een dag. In 1 onderzoek naar cafeïnevrije koffie werd gevonden dat bij zwangeren die 3 of meer koppen cafeïnevrije koffie dronken op een dag, het risico op een miskraam hoger was.

Waterkwaliteit

Gebruik water uit loden leidingen zo min mogelijk of niet voor eten en drinken, ook niet voor het zetten van koffie. Door loden waterleidingen kun je namelijk te veel lood binnenkrijgen. Heb je nieuwe waterleidingen of kranen? Spoel de kraan dan eerst even goed door voordat je het gebruikt voor eten of drinken, waaronder het zetten van koffie.

Hoeveel Koffie is Veilig?

Hoeveel koffie je gemiddeld kunt drinken op een dag hangt onder andere af van de manier waarop deze is gezet. Neem vanwege de cafeïne, naast 3 kopjes groene of zwarte thee op een dag, niet meer dan 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter).

Tips voor Koffieconsumptie

  • Drink geen koffie aan als je gevoelig bent voor de effecten van cafeïne.
  • Drink geen koffie vlak voordat je gaat slapen.
  • Neem geen kookkoffie, ook wel Turkse of Griekse koffie genoemd.

Eerlijke Handel en Duurzaamheid

Diverse koffiesoorten worden op de markt gebracht volgens de normen van eerlijke handel. Eerlijke handel zorgt ervoor dat boeren uit arme landen een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Deze koffie is herkenbaar aan het keurmerk Fairtrade en ook het Rainforest Alliance keurmerk houdt rekening met de arbeidsomstandigheden.

Koffie heeft een lage belasting op het milieu. Het drinken van kraanwater is het meest duurzaam. Het verwarmen of koken van het water voor het maken van koffie heeft meer impact op het energieverbruik.

Ervaringen met Cafeïnevrije Koffie

Veel mensen ervaren positieve effecten na de overstap van gewone koffie naar cafeïnevrije koffie, zoals een constanter energieniveau, minder trillerigheid en een helderder hoofd.

De Functie van Cafeïne in Planten

Cafeïne is in zijn puurste vorm een wit, plantaardige stofje. In de plant heeft cafeïne een beschermende functie en kan het insecten die de plant zouden willen aanvreten verlammen.

Cafeïne en Cortisol

Een belangrijk punt is dat cafeïne de cortisolproductie stimuleert. Voor mensen die zich al gejaagd en onrustig voelen (een gevoel dat wordt veroorzaakt door een verhoogde cortisol productie onder invloed van stress) is cafeïnevrije koffie sterk aan te raden.

Het Placebo-Effect van Decaf

Uit onderzoek blijkt dat het placebo-effect een rol kan spelen bij het ervaren van de effecten van koffie. Mensen die dachten dat ze gewone koffie kregen, meldden een vermindering van hun ontwenningsverschijnselen, zelfs als ze decaf dronken.

Mythes over Cafeïnevrije Koffie

Mythe 1: Cafeïnevrije koffie zit vol chemicaliën

Dit is niet waar. Moderne decafinieer methodes zijn veilig en vaak chemisch-vrij. Na het branden van de koffiebonen verdwijnen vrijwel alle chemicaliën.

Mythe 2: Cafeïnevrije koffie smaakt gek

Dit is niet altijd het geval. Chemisch-vrije decafinieer methodes behouden de pure koffiesmaak.

Mythe 3: Cafeïnevrije koffie bevat geen gezonde voedingsstoffen meer

Dit is onjuist. Cafeïne zorgt niet voor de antioxidanten en voedingsstoffen in koffie. Decaf koffie bevat wel cafeïne (mythe 4).

Mythe 4: Cafeïnevrije koffie bevat geen cafeïne

Hoewel huidige methodes minimaal 97% cafeïne verwijderen, blijft er een kleine hoeveelheid over.

Tabel: Vergelijking van Cafeïnegehalte

Drank Cafeïnegehalte (per 125 ml)
Gewone filterkoffie 85 mg
Cafeïnevrije koffie 3 mg
Groene/zwarte thee 30 mg
Cola (20 cl) 20 mg

labels: #Ei

Zie ook: