Gooi je wel eens een pak rijst, een blik soep, een fles cola of een pak chips weg omdat de houdbaarheidsdatum is verstreken? Zonde! De meeste producten kun je meestal nog maanden of zelfs tot een jaar (en mogelijk langer) na het verstrijken van die datum eten zonder het risico te lopen er ziek van te worden.

Misverstanden over houdbaarheidsdatum

Er bestaan nogal wat misverstanden over houdbaarheidsdata. Een houdbaarheidsdatum is een wettelijk verplichte vermelding op een voedingsproduct die de klant informatie geeft over de houdbaarheid van dat product. Er zijn twee bekende termen: THT en TGT. Hieronder kun je lezen wat deze termen betekenen en wat het betekent voor producten in onze winkel.

THT: Ten minste Houdbaar Tot

De THT-datum staat op alle levensmiddelen ofwel etenswaren. Het is een soort garantiedatum. Tot die datum garandeert de producent de kwaliteit van het product. Daarna kan de smaak en/of het uiterlijk (kleur) langzaam achteruit gaan. Maar je kunt de producten na die datum zeker nog eten.

Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een THT-datum. THT staat voor ten minste houdbaar tot en met de dag die op de verpakking staat. Na die datum kan de kwaliteit van het product achteruitgaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Het product is vaak nog veilig om te gebruiken.

'Doorgaan!' betekent de pijl. Dit product mag je ook gebruiken ná de datum die op de verpakking staat. Je moet dan wel kijken, ruiken, en proeven of het product nog goed is. Gebruik je zintuigen om te beoordelen of zo’n product nog lekker is.

Ongeopend en op de juiste manier bewaard zijn producten met een THT-datum vaak lang na de datum nog goed:

  • Enkele dagen langer: cake, desserts, eieren, yoghurt, halfconserven (potjes die in de koelkast moeten).
  • Enkele maanden langer: harde kaas, koekjes, ontbijtgranen, margarine, boter, chocolade, mayonaise, olie, zacht snoep, chips, pindakaas, ingevroren brood.
  • Een jaar of langer: diepvriesproducten, houdbare producten in blik of pot (groenten, fruit, jam), gedroogde pasta, thee, rijst, koffie, honing.

Enkele voorbeelden van richtlijnen voor de eetbaarheid na de THT-datum:

  • Rijst, thee, pasta’s - zeer lang houdbaar (jaren)
  • Frisdranken - zeer lang houdbaar (jaren)
  • Koekjes, chips - maanden
  • Groenten/fruit in blik - zeer lang houdbaar (jaren)
  • Jam en zoetwaren - zeer lang houdbaar (jaren)
  • Soepen/conserven - zeer lang houdbaar (jaren)
  • Afbakbrood - enkele weken
  • Koffie/thee - jaar of langer
  • Fritessaus, ketchup - enkele maanden of langer
  • Macaroni, mie - jaar of langer

(voor alles geldt: mits de verpakking onaangebroken is)

TGT: Te Gebruiken Tot

Je moet je echt aan de TGT-datum houden. Die datum staat op producten die snel kunnen bederven. Hieronder vallen verse producten zoals zuivel, vlees, vis, kip, gebak en verpakte groenten en fruit.

Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een TGT-datum. TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. TGT 14 juli betekent dus dat je het ook op 14 juli nog veilig kunt gebruiken.

'Stop!', betekent het handje. Dit product moet je gebruiken vóór of op de datum die op de verpakking. Je moet het niet gebruiken na die datum. Dat is niet veilig. Het product kan ziekteverwekkers bevatten die je niet ziet, ruikt, of proeft.

Wanneer is voedsel bedorven?

Eten dat over de datum is, is niet altijd meteen bedorven. Vaak kun je het nog eten, vooral eten met een THT-datum. Bij producten met een TGT-datum is dat anders, omdat er sprake is van een ander soort bederf.

Microbieel bederf

Is er sprake van beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak? Dat duidt op microbieel bederf. Gooi het eten weg!

Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf. Vaak zijn het onschuldige bacteriën, zoals melkzuurbacteriën. Maar soms zitten er ziekmakers tussen als listeria en salmonella. Dan kun je niet op je zintuigen vertrouwen, want deze bacteriën ruik, zie en proef je niet.

Daarom is op producten waarin ziekmakende bacteriën zich thuisvoelen de TGT-datum verplicht. Goed koel bewaren (bij maximaal 4 °C) helpt om microbieel bederf in toom te houden.

Fysisch en chemisch bederf

Fysisch en chemisch bederf is onschuldig. Van beide word je niet ziek. Door dit soort bederf veranderen de eigenschappen van het product. Denk aan:

  • Minder knapperige koekjes.
  • Rimpelige appels.
  • Oudbakken brood.
  • Vet dat ranzig wordt.
  • Verkleuring van groenten in een pot of sinaasappelsap in een pak.

Op dit soort producten staat een THT-datum. Dan kun je dus met je zintuigen beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

Voedsel zonder houdbaarheidsdatum

Niet op alle producten hoeft een houdbaarheidsdatum te staan. Bij sommige verse en bepaalde lang houdbare voedingsmiddelen is geen houdbaarheidsdatum nodig. Het gaat dan om:

  • Azijn.
  • Verse, niet-gesneden groenten, aardappelen en fruit.
  • Vers brood en banket (wat je op dezelfde dag eet).
  • Keukenzout.
  • Kauwgom.
  • Suiker.
  • Suikerwerk, zoals snoep.
  • Wijn, en andere dranken met meer dan 10% alcohol.

Verspilling tegengaan

Jaarlijks belandt per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Zonde van het geld en niet zo goed voor het milieu. Want voor de productie van voedsel is veel energie en grondstoffen nodig.

THT betekent niet voor niets TEN MINSTE houdbaar tot ; een datum die vaker interessant is voor de fabrikant dan voor de consument. Als je dergelijke producten goed bewaard (liefst ook nog koel en donker) gaan ze beduidend langer mee.

Dat je er niks aan ZIET echter betekent niet per definitie dat het nog goed is ; hooguit dat het niet is gaan schimmelen. Als je het zeker wilt weten, moet je je neus gebruiken : ruik je een erg sterke gist-achtige of wat zurige geur, dan is het brood niet lekker meer. Ruikt het gewoon naar ...rauw brood, dan gaat het nog uitstekend.

Er wordt ongelofelijk veel voedsel onnodig verspild doordat mensen zich bang laten maken door die THT -datum, die vooral de doorloop in de verkoop dient.

Belangrijker is de 'niet gebruiken na'- datum. Daar zijn maar heel erg weinig uitzonderingen op eigenlijk.

labels: #Bakken #Gebakken #Brood #Gebak

Zie ook: